модальное сл. к досаде, как назло; кыһалҕатыгар , испиискэм да суох как назло и спичек у меня нет.
Якутский → Русский
кыһалҕатыгар
кыһалҕа
1) нужда, потребность, надобность; кыһалҕа кыһыл кымньыылаах йогов, у нужды красный кнут; 2) забота.
олорор сирдэр кыһалҕа-ларынан ороскуот
расходные потребности поселений
Категория: Местное самоуправление
Якутский → Якутский
кыһалҕа
аат.
1. Тиийиммэт-түгэммэт буолуу, эрэй-муҥ; ыктаран тугу эмэ оҥорорго күһэллии. ☉ Страдания, мучения; нужда, лишения
Сааһым тухары, кырыымчык дойдулаах [оттуур сирдээх] буолан, кыһалҕа бөҕөнү көрөр этим. А. Софронов
Кыһыны быһа Эрдэлиирдэр муҥ бөҕөнү көрөллөр, онтон сааһыары Миитэрэй «кыһалҕаттан» ойох ылар. Амма Аччыгыйа
Төрөппүт оҕо ахтылҕана баар эбит — биир кытаанах кыһалҕа. Н. Лугинов
2. Тугу эмэ оҥорор түбүк, туохха эмэ кыһаныы, туох эмэ туһунан санаа-оноо. ☉ Хлопоты, забота о чем-л., думы о чем-л.
Уолун үөрэттэрэр кыһалҕаҕа Кэтириис дьадайан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Үгүстэрэ сүөһүлэригэр от тиэйэр, оһохторугар мас булар, киэһээ аһылыктарыгар туу көрөр кыһалҕалаахтара. Н. Якутскай
[Сахаар] хам-түм дьиэтигэр киирэн, отторун-мастарын бэлэмнээн, сээкэй быстах кыһалҕаларын толуйан, бултаабыт түүлээҕин хаалларан барара. В. Яковлев
3. көсп. Тахсан киирии. ☉ Нужда, потребность в естественном отправлении
Турарын эмиэ көҥүллээбэттэр, кыһалҕатыгар эрэ сылдьыа үһү. Софр. Данилов
♦ Күн кыһалҕата суох — туох да түбүгэ, санаата-оноото суох. ☉ Беззаботно, бездумно, беспечно
Айыына күн кыһалҕата суох туттан-хаптан дьэргэлдьийэр дии. П. Аввакумов. Кыһалҕаҕа киир (ыллар) — улахан эрэйгэ-муҥҥа, кытаанах быһыыга-майгыга түбэс. ☉ Попасть в затруднительное положение, иметь проблему
Итинтэн ыла аны Мөрүөн улахан кыбыстыынан утуйар кыһалҕаҕа киирдэ. Д. Таас
Кыһалҕаҕа ыллардым. Икки хонукка биэс тыһыынчата уларыс. С. Ефремов. Кыһалҕаҕа түс — тугу эмэ оҥорорго күһэлин, тугу эмэ оҥороору түбүгүр. ☉ Быть вынужденным делать что-л., находиться в заботах о чем-л., озаботиться чем-л.
Мундербек — дьыала сүрүн кырдьыгыттан туораан туран, сымыйанан көрдөрөр кыһалҕаҕа түстэ. Эрилик Эристиин
Эмээхситтэр сылабаардарын хат оргутар, чэйдэрин хат бардарар кыһалҕатыгар түстүлэр. Далан. Кыһалҕа кыра — онно кыһаммаппын, санаа-оноо оҥостубаппын. ☉ Мне до этого дела нет, меня это не волнует
— Хата Ананийтан мэлийбиккин. — Мэлийиим доҕор, онно кыһалҕа кыра. М. Доҕордуурап. Кыһалҕа оҥоһун — бэйэҥ киэнин курдук чугастык санаа. ☉ соотв. принимать что-л. близко к сердцу
Мин эдэр эрдэхпиттэн олоҕум устатын тухары төрөөбүт норуотум соругун сорук, кыһалҕатын кыһалҕа оҥостубутум. Р. Кулаковскай
кыһалҕа-мүһэлгэ
аат. Араас күчүмэҕэй, эрэй-муҥ. ☉ Лишения, страдания
Умса-төннө түһэр Улугурдан барда, Кыһалҕа-мүһэлгэ Кыһарыйан барда. Өксөкүлээх Өлөксөй
эрэй-кыһалҕа
аат. Тиийиммэт-түгэммэт буолуу, улахан кыһалҕаҕа ылларыы. ☉ Страдание, лишения, нужда, нищета
Эрэй-кыһалҕа обургу оннооҕор буолуохтары уһуктарын-биилэрин кыларытар баҕайы. Н. Лугинов
Кини [Абаҕыыныскай] төрөппүттэрэ кыра эрдэҕинэ өлөннөр тулаайах оҕо эрэйин-кыһалҕатын көрөн-билэн улааппыта. Софр. Данилов
Болот кытаанахтарга, эрэйгэ-кыһалҕаҕа бэриммэккэ эбии буһан-хатан, сирэлийэ үүнэн истэ. Н. Заболоцкай
Сир үрдүн олоҕун эрэйин-кыһалҕатын кытары эмиэ иэмэх талахтыы эрийсибитинэн барыаҥ. С. Никифоров
Еще переводы: