Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күлүмэхтэн

күлүмэхтээ диэнтэн бэй
туһ. Тула мустан турар дьон диэки …… тоҥхолдьуйбахтаат, локомобиль диэки муҥ кыраайынан сүүрэн күлүмэхтэнэ турда. Г. Нынныров
«Кимким?» — дьахтар саҥаран күлүмэхтэнэ туран харан ылла, онтон дьэ өрүһүнэн кутта-симнэ. Е. Неймохов

күлүмэх

даҕ.
1. Дохсун, наһаа түргэн. Бурный, стремительный, молниеносный
[Ини-биилэр] сырыыга-айаҥҥа тэҥҥэ туруннахтарына, улахана урутуур уонна оту-маһы күлүгүн да көрдөрүө суох күлүмэх көтүүнэн мэҥитэр. С. Федотов
[Хараҥаччылар] эттэрэхааннара күлүмэх көтүүгэ баҕарбыт курдук, кынаттарын кэдэччи туттан ытыллыбыт охтуу сыыйыллаллар. В. Сыромятников
Күүрээннээх, эрчимнээх. Напряженный, без продыху
Манна Ананий Золотовскай, Эһээ Егордуун тыын ылбат күлүмэх үлэҕэ сылдьаллар. М. Доҕордуурап
Күлүмэх үлэ үөһүгэр сыл хонук курдук ааспыта. «ХС»
2. Уһулуччу, ураты. Исключительный, необычайный
[Ата] Тэһиин быстыаҕынан Чиччигинэс иҥиирдээх, Көнтөс быстыаҕынан Күлүмэх күүстээх Күн Дьөһөгөй оҕото, Дьэлтэччи көрөн турар эбит. П. Ойуунускай
Күлүмэх күүскэ эбии сымса буолуу масчыт-отчут, булчут-алчыт киһиэхэ саамай наадалаах хаачыстыба. ЧМА ЭТНББ
3. Бэрээдэгэ суох, боччума суох. Неорганизованный, безалаберный
Хаҕыс тыллаах-өстөөх, арыгы айдаан аргыстаах күлүмэх, дьалхаан олохтоох дьону кытта …… үлэлиэхпин баҕарбатаҕым. Тумарча. Революционнай санаалаах ыччат кистэлэҥ мунньахтарыгар күлүмэх мөккүөрдэр буолаллара. «Ленин с.»
4. көсп. Наһаа күүстээх, киһи тулуйбат (хол., ыарыыны этэргэ). Очень сильный, невыносимый (о боли)
Харахтарбын симэн күлүмэх ыарыыттан туймааран сытабын. «ХС»
ср. др.-тюрк. күлүг ‘непостоянный, преходящий’

Якутский → Русский

күлүмэх

I 1) чрезвычайный, исключительный; күлүмэх күүс исключительная сила; 2) беспорядочный, неорганизованный; күлүмэх көлүүр беспорядочное использование рабочего скота.
II диал. ненадёжный, недолговечный; хрупкий; кини оҥоһуута күлүмэх буолар его изделия недолговечны.


Еще переводы:

тоҥхолдьуйбахтаа

тоҥхолдьуйбахтаа (Якутский → Якутский)

тоҥхолдьуй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Едлин аҕабыыт иннигэр кулут курдук тоҥхолдьуйбахтаата. Эрилик Эристиин
Дьон диэки эргиллэн хаста да тоҥхолдьуйбахтаат, локомобиль диэки …… сүүрэн күлүмэхтэнэ турда. Г. Нынныров

күлүм

күлүм (Якутский → Английский)

n . sparkle; күлүмэх a. flash-like; exceptional

сандаҕалаах

сандаҕалаах (Якутский → Якутский)

көр сардаҥа- лаах
Күлүмэх былыттаах туналы маҥан халлааҥҥа сандаҕалаах күн быдан үөһэ ойбут. Тулхадыйбат д.

күлүмэхтии

күлүмэхтии (Якутский → Якутский)

көр күлүмэхтик
Өр турбут, аһаабыт, сынньаммыт, бугуһуйбут буурдар, тыаны быыһынан өрөгөйдөөх үөрүүлээх күлүмэхтии көтүтэ турдулар. В. Протодьяконов

хаһыырт

хаһыырт (Якутский → Якутский)

хаһыыр диэнтэн дьаһ
туһ. Көҥүл норуот куолаһа …… Күлүмэх күүстээх ракеталыы, Халарыктаах халлааҥҥа Хаһыырдан тахсан, Хараҥа күүстэри Хампырытыһан эрэр. Н. Рыкунов

күлүмэхтик

күлүмэхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус түргэнник, былысханнык. Очень быстро, стремительно, молниеносно
Күлүмэхтик сайдан иһэр техника саҥа салааларыгар научнай каадырдар олус наада буолбуттара. И. Федосеев
Таһырдьа ыстаммыта уонна, субу эрэ хааннаах кыргыска киирбит курдук, тоҥуу хаарынан күлүмэхтик ойо турбута. А. Сыромятникова
Саас Индигиир туундаратыгар күлүмэхтик кэлбитэ. «ХС»

тэлэгэр

тэлэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Төп-төгүрүк, кэп-кэтит (холобур, саха атын иһэ). Чрезмерно пузатый (напр., о якутской лошади)
[Ат] Дьирим ситэн тиксиспэтэх Тэлэгэр истээх, Көнтөс кыайан күөйбэтэх Күлүмэх күүстээх. Күннүк Уурастыырап

күйгүөмнээхтик

күйгүөмнээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Дохсуннук, эрчимнээхтик; араас тыас-уус доҕуһуоллаах. Быстро, энергично, стремительно; с грохотом, громко, шумно
[Ньургун Боотур] Солуута суох соххор содуомун Сототун ортотунан дьалкыйа дайдаран, Күлүмэхтик көтүтэн, Күйгүөмнээхтик айаннатан истэҕэ. П. Ойуунускай

сөҕүмэрдик

сөҕүмэрдик (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи сөҕүөн курдук далааһыннаахтык, уһулуччутук. Удивительно, поразительно, впечатляюще
Тыйыс үйэм, барҕардыҥ эн, сөҕүмэрдик, күлүмэхтик. И. Гоголев
Норуот хаһаайыстыбата сатарыйдаҕына харчы сыаната сөҕүмэрдик түһэр. ФЕВ КК
Тылламмыт оҕо сайдыыта сөҕүмэрдик күүһүрэр. ОАП ИиЭУО

көмөлгөн

көмөлгөн (Якутский → Якутский)

даҕ. Балысхан, өлгөм. Обильный
Көмөлгөн от үүммүт. ПЭК СЯЯ. Өрөгөйдөөх Өлүөнэ өрүс улуу көмөлгөн сүүрүгэ манан устар. А. Олбинскай
Көмөлгөн үлэлээх киһи — бастакы уоҕар эрэ күлүмэхтик үлэлиир киһи (кэнники эстэн хаалар). Тот, кто горячо берется за работу, но очень скоро выдыхается.