Якутские буквы:

Якутский → Русский

күрдьүгэс

рыжий с тёмными полосами (о масти скота); күрдьүгэс ынах рыжая с тёмными полосами корова # күрдьүгэс күрүөтэ дикорастущий кормовой горох.

Якутский → Якутский

күрдьүгэс

I
аат., түөлбэ. Моҕотой. Бурундук
Сытыган дүлүҥ устун күрдьүгэс сылыбырыы сүүрдэ, мохос гына олоро түһээт чыбыгыраата. И. Гоголев. Муруку, дьирики, Моҕотой, күрдьүгэс Хамсыырыҥ-имсиириҥ Хапсаҕай да эбит. А. Николаев
Күрдьүгэс күрүөтэ бот. — бэйэ-бэйэтин кытта хатыһан үүнэр хойуу сэбирдэхтээх сүөһү таптаан сиир ото. Горошек мышиный
Хочо саҕа талахтарын быыстарыгар үүнэр күрдьүгэс күрүөтэ окко мэччийэ сылдьар ынахтар диэки Маайыс хааман сиргэ үктэнэрэ да биллибэттик сэгэлдьийэр. Амма Аччыгыйа
Наммара сүнньэ хара бастаах үкэр отунан ыга анньыбыт, кырдаллара күрдьүгэс күрүөтүнэн будьуруспуттар. Р. Кулаковскай
Мин таптаан күрдьүгэс күрүөтүн үргээн аһатар эриэн ньирэйим тэбэнэтирэн өрүтэ тэбиэлии-тэбиэлии, туора-маары ойуоккалыыра. П. Аввакумов
тюрк. көрүк
II
даҕ. Туора хараҥа дьураалардаах кугас (сүөһү өҥүн туһунан). Рыжий с темными полосами (о масти крупного рогатого скота)
Балыгы сиэхтэрэ дии санаабыт муҥхатыгар Сабардам оҕонньор, дараҕар муостаах тайах саҕа дагдаллыбыт күрдьүгэс оҕуһун көлүйтэрэн, өрүү Сомоҕоллойу ыытааччы. Болот Боотур
Чэй, эрэ тардыҥ, Тимир наарта сыарҕабар Күрдьүгэс саадьаҕай кунаммын Көлүйэ охсон аҕалыҥ! ТТИГ КХКК
Күрдьүгэс эриэн — кытархай дьураалардаах күрүҥ (сүөһү өҥүн туһунан). Бурый с красноватыми полосами (о масти крупного рогатого скота)
Улуу киһиэ, хара бараан күлүккэр үҥэн-сүктэн көрдөһөбүн: мыҥырык муостаах, дьэҥкир туйахтаах, күрдьүгэс эриэн дьүһүннээх соҕотох ынахпын көрө-харыһыйа сырыт! И. Гоголев
Хотон таһынааҕы далга эбэм түптэтин буруота унаарыйар. Онно аҕыйах борооскулар уонна Ураанай диэн күрдьүгэс эриэн ат оҕус тураллар. Н. Лугинов. Тараах күрдьүгэс — үрүҥ дьураалардаах хараҥа кыһыл (сүөһү өҥүн туһунан). Темнокрасный с белыми полосами (о масти крупного рогатого скота)
Доодороп кулуба …… тэлиэгэҕэ көлүллүбүт лаҥкыр муостаах тараах күрдьүгэс оҕуһу сиэтэн иһэр эбит. Эрилик Эристиин
Тараах күрдьүгэс дьүһүннээх, такырыттаҕас муостаах кунан оҕус моонньун түүтүнэн тордуйа иһигэр уйа оҥоруллар. Н. Павлов


Еще переводы:

бурундук

бурундук (Русский → Якутский)

м. моҕотой, күрдьүгэс.

күрүөн

күрүөн (Якутский → Якутский)

күрүөн күрдьүгэһэ — күрдьүгэс күрүөтэ диэн курдук (көр күрдьүгэс I)
Бөлкөй үөттэр уонна талахтар быыстарыгар күрүөн күрдьүгэһэ булкаастаах ача от өлгөм үлүгэрдик үүммүт ахан. Э. Соколов
Ходуһаларга хара төбөлөөх бэттиэмэттэн саҕалаан, кылыстыҥы отторго тиийэ: күрүөн күрдьүгэһэ, чыыбаайы, ньээдьигирэс оттор ыга анньаллар. И. Сосин
Ньургуһуну, чороон оту, алтан оту, күрүөн күрдьүгэһин — барыларын биһиги үүннэрэбит. ЧМА СТСАКҮө

күөдэллэһии

күөдэллэһии (Якутский → Якутский)

күөдэллэс диэнтэн хай
аата. Күөлгэ киирээри Күөдэллэһии буолла. Көтүөккэлэһэн тиийэн, Күрдьүгэс оҕуһу Күрүөттэн аҕалан, Көлүйэн кэбистилэр. Болот Боотур

көрүүлээ

көрүүлээ (Якутский → Якутский)

көр көрүүлэн
Мас Өнүйүк ойууну кыырдаран, биир тараах күрдьүгэс кунан оҕуһу өлөрөн, сэрии сэбин хааннаатылар. Ойуун кыыра туран көрүүлээн эттэ. Эрилик Эристиин

чакый

чакый (Якутский → Якутский)

көр чокуй
Дьураа күрдьүгэс дьүһүннээх Дьуруку-дьирики уолу Дьулайга чакыйар куолу. Болот Боотур
Кырыктаах дьон кинилэри туох түбэспитинэн чакыйа сылдьааччылар. Т. Халыев

үрэллэҥнээ

үрэллэҥнээ (Якутский → Якутский)

үрэлин диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Кыыс сүр босхо баҕайытык баһын эргичиҥнэппитигэр баттаҕа, күрдьүгэс күрүөтэ от курдук, бүтүннүү үрэллэҥнээн харахтарын саба түспүтэ. А. Софронов
Саҥа хаар көпсөркөй, үрдэ кыра да салгынтан үрэллэҥнии турар. И. Федосеев

моҕотой

моҕотой (Якутский → Якутский)

аат. Кэрбээччи бииһэ: көхсүгэр уһаты эриэн дьураалардаах дьүһү н нээх , о лус т үрг эн х амс а ны ыл аа х, т ыа ҕа үөскүүр тииҥниҥи кыра кыыл. Бурундук
Моҕотой хорооно.  Сытар тиит устун эриэн моҕотой сүүрэн сыбдыгырыйан иһэн, киһи олорорун көрөн, хорос гына түстэ. Н. Неустроев
Тииккэ моҕотойу таһааран баран, ону тула сү үрэнкөтөн омуннурабыт. Амма Аччыгыйа
Моҕотой күрүөтэ — күрдьүгэс күрүөтэ диэн курдук (көр күрдьүгэс I)
Моҕотой күрүөтүн саҥа төрөөбүт ньирэйдэргэ биэрээччилэр. «ХС»

бүрүүкэ

бүрүүкэ (Якутский → Якутский)

аат. Атахтарга кэтэрдиллэн киһи биилигэр диэри тардан кэтиллэр эр киһи, дьахтар таҥаһа. Брюки. Көлүөс бүрүүкэ. Кыараҕас бүрүүкэ
Бүрүүкэтин курун Вася Губин тардыалаһаары гынан эрдэҕинэ, илиитин таарыйан тохтотто. Амма Аччыгыйа
Айанньыт нууччалыы бинсээк сонноох, тараах күрдьүгэс бүрүүкэлээх, хаптаҕай киэпкэ хортуустаах. Эрилик Эристиин
Сарсыарда кэлээт да, бүрүүкэбин ыскамыайкаҕа иэччэҕин тоһоҕотугар хайа тардан кэбистим диэ. Н. Лугинов

дьирики

дьирики (Якутский → Якутский)

моҕотой диэн курдук
Былырыыҥҥы дьирики хараҕын эриэхсит диэбиккэ дылы (өс хоһ.). Мохсоҕолтон уолуйбут Мордьо боотур моҕотой Дьирикитин дьирики Дьирибинээн таҕыста. Т. Сметанин
Көр ити, сиэрдийэҕэ дьирики оҕото тахсан эп-эриэн бэйэтэ, хап-харанан чыпчылыйбакка көрөн олорор. Н. Павлов. Муруку, дьирики, Моҕотой, күрдьүгэс! Хамсыырыҥимсиириҥ Хапсаҕай да эбит. НА ТЧУ
бур. жирхе, жирхи

онус

онус (Якутский → Якутский)

уон диэнтэн кэр
ахс. аат. Онус туһаҕа күрдьүгэс күрүөтэ от анныгар субуллан киирбитин хам сыстыбыт мөчөкө хаардары мүччү тардан таһаарбыта… курупааскы буолан хаалла. Амма Аччыгыйа
Тугун үчүгэйэй, эксээмэммин ситиһиилээхтик туттаран, онус кылааһы бүтэрэн баран, бу бүгүн кэлэн төрөөбүт сайылыкпар олорорум. Суорун Омоллоон