Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көрдөөччү

аат. Тугу эмэни буларга дьулуһааччы. Ищущий, искатель
Баҕаны көрдөөччү үс хонукка таҥараҕа кириэстэниэ, үс хонукка сирэйин суунуо, үс хонукка дьону кытта кэпсэтиэ суохтаах. Н. Павлов
Үлэ тэрээһинин бастыҥ, прогрессивнай көрүҥнэрин көрдөөччүлэр этилэр. «Кыым»
Дьолу (дьол) көрдөөччүлэр кэпс. — байарга баҕарааччылар (байаары ханна баҕарар үлэлииллэрин кэрэйбэт дьон). Люди, желающие заработать большие деньги и ради этого согласные на любые трудности (букв. искатели счастья)
Ол иһигэр үгүстэрэ старателлэр, мас кэрдээччилэр уонна тиэйээччилэр, сорохтор көннөрү «дьол көрдөөччүлэр» этилэр. И. Никифоров
Кыһыл көмүс олус дэлэйдик үөскээбит сирдэрэ булуллубуттарынан сибээстээн, Австралияҕа үгүс «дьолу көрдөөччүлэр» тиийбиттэрэ. КВА МГ

көрдөө

туохт.
1. Кими-тугу эмэ булаары ирдээ, эккирэт. Стараться найти или обнаружить кого-что-л., искать, разыскивать кого-что-л.
Өтөх оннуттан көрдөөн-көрдөөн сэттэ бүргэһи булан ылла. Саха фольк. Ол күнү быһа чугаһынан-ырааҕынан Ковальчугу көрдүү сатаабыттара да кыайан булбатахтара. Н. Якутскай
Дьэкиим уолу өр көрдөөн булбута. Н. Заболоцкай
2. Кимтэн эмэ тугу эмэ биэрэрин ситиһэ сатаа. Просить, обращаться к кому-л. с просьбой выделить, отпустить что-л. Арыылааҕым буоллар иэс да көрдүөм суоҕа этэ. Н. Неустроев
Табах көрдөөбүтүгэр тэйиччи туран кытаахтаан биэрбитим. Амма Аччыгыйа
Ийэҥ эйигин киһи оҥороору, үөрэттэрээри Егор Егоровичтан аҕыйах эт, бурдук көрдөөбүт. Ону Егор Егорович аккаастаан баран, өссө үүрэн таһаарбыт. С. Ефремов
Кимтэн эмэ тугу эмэ биэрэрин модьуй, ирдээ. Требовать от кого-л. выдачи чего-л. [Уйбаан:] Ээ, соччо туох элбэх халыымын көрдөтүөҕэй, хата оҕонньор оччо санаата кэлэн эппитин кэннэ, баран, түргэнник илии охсуһан кэбиһиэххэ. А. Софронов
К. Неустроев кэлин дьыалаҕа түбэспитин кэннэ, юстиция департамена көрдөөбүт харахтарыыстыкатыгар университет салалтата куһаҕан сыананы биэрбитэ. П. Филиппов
Көрдөөбүтүн биэр — үлтү мөҕөн эбэтэр кырбаан кэһэт. Устроить головомойку, баню, задать перцу кому-л., отругать или избить кого-л. (букв. давать то, что он просил)
[Тыҥырах:] Сэмэн бокуонньук, баара эбитэ буоллар, кинилэри көрдөөбүттэрин биэриэ этэ, көҥүл тараҥнатара биллибэт этэ. Н. Неустроев
[Уйбаан:] Бэйи иннигин ылыам ээ, кыыһыҥ суоҕа буоллар, көрдөөбүккүн биэриэм этэ ээ. А. Софронов. Көрдөөбүтүн ылла — кэһэйдэ (хол., улаханнык мөҕүллэн, кырбанан). Получить суровый урок; за что боролся, на то и напоролся
Тэллэх ыта, көрдөөбүппүн ыллым ээ диэх курдук, саҥата суох ханна эрэ наадатыгар сүүрэн бэйбэрийэ турда. Н. Неустроев
«Айаа-а-а... о-...о» — диэн ытыыр икки улуйар икки ыккардынан саҥа иһиллэр. [Суон Дьөгүөр:] Һэ-һэ, көрдөөбүккүн ыллыҥ ээт. Күндэ
ср. др.-тюрк. көзлэ ‘сторожить, присматривать’

Якутский → Русский

көрдөө=

1) искать, изыскивать; 2) просить; требовать; оноҕоскун көрдөө = напрашиваться (на наказание); тииҥ оноҕоһун көрдүүрүгэр дылы посл. подобно тому, как белка напрашивается на стрелу.


Еще переводы:

изыскатель

изыскатель (Русский → Якутский)

м. чинчийээччи, көрдөөччү; инженер-изыскатель көрдөөччү инженер.

искатель

искатель (Русский → Якутский)

м. көрдөөччү; искатели жемчуга чөмчүүк көрдөөччүлэр.

золотоискатель

золотоискатель (Русский → Якутский)

м. көмүс көрдөөччү, көмүс-чүт.

разведчик

разведчик (Русский → Якутский)

м. 1. воен. разведчик; 2. геол. чинчийээччи (сир баайын көрдөөччү).

дьаныһыы

дьаныһыы (Якутский → Якутский)

дьаныс диэнтэн хай
аата. Арай баар этэ үлэҕэ баҕа санаа, дьаныар, оттон дьаныһыы күүһэ кыайыах тустаах! А. Сыромятникова
Үс тыһыынча киилэ үүтү сылга ыыр иһин дьаныһыы - олус бэрт суол. У. Нуолур
Ханнык эрэ тааһы көрдүүгүт үһү. Мин саныахпар, атомнай күүһү кытта сыһыаннаах таас буолуо, Көрдөөччү дьон даҕаны элбэх соҕуспут. Дьаныһыы даҕаны улахан. Н. Габышев

министиэристибэ

министиэристибэ (Якутский → Якутский)

аат. П р оизводство хайа эмэ салаатын дьаһайар, сүрүннүүр киин, бырабыыталыстыба тэрилтэтэ. Министерство
[Константин] Үөрэх министиэристибэтигэр Сибииргэ эрэ ыытарга көрдөһүү түһэрбитэ. Ону ылынаннар, үөрэнэр бириэмэтигэр таһаарбыт ороскуотун толуйа Илин Сибииргэ барар буолбута. П. Филиппов
Ха та, Дьокуускайга тиийдэххинэ, култуура министиэристибэтигэр тылла тириэрдээр: биһигини, алмааһы көрдөөччүлэри, артыыстар умнубатыннар, кэлэ сырыттыннар. ДФС КК

бырыычыка

бырыычыка (Якутский → Якутский)

аат. Оонньуу аата: эпчиргэ маһы төһө кыалларынан ыраах быраҕыллар, ону биир оонньооччу сүүрэн баран ылыар диэри атыттар саһаллар. Мастаах оонньооччу маһын ууран баран, саспыттары көрдөөн булуохтаах, онуоха маһын былдьатыа суохтаах, саһааччылартан ким эмэ маһы көрдөөччү иннинэ ылан, маҥнай булуллубут оонньооччуну быыһыахтаах. Палочка-выручалочка (название детской игры)
Бырыычыка — киһи хаххаланар сиригэр элбэх оҕо оонньуур оонньуута. ВПК СОо
Бырыычыка (выручка), хаамыска (камушки), лапта, хоробуот уо. д. а. бэрт араас оонньууну дуоһуйа оонньуурбут. М. Чооруоһап

солкуобай

солкуобай (Якутский → Якутский)

аат. ССРС-ка уонна Россияҕа сүүс кэппиэйкэҕэ тэҥнээх харчы сүрүн кээмэйэ; итиччэ сыаналаах кумааҕы эбэтэр тимир харчы. Рубль
Хаһан эрэ ылбыт биир солкуобайдарын Уйбаан иэстээн муҥнаата. Амма Аччыгыйа
Гиэрбэлээх бу кумааҕы солкуобайга Киһи аймах көнө көлөһүнэ иҥмитэ. С. Васильев. Быйыл кырата 2250 солкуобай барыс киириэхтээх. П. Ефремов
Уһун солкуобай калька., сөбүлээб. — улаханнык сыраласпакка эрэ ылыллар элбэх харчылаах хамнас. Длинный рубль
[Хряк:] Эн манна ыраас салгынынан эрэ Тыына кэлбит үһүгүөн! Уһун солкуобайы эккирэтэн кэллиҥ ини. Манна барыбыт харчы кулуттарабыт. И. Гоголев
Кистээбэккэ эттэххэ, наукаҕа талаһааччылар ортолоругар уһун солкуобайы уонна сымнаҕас кириэһилэни көрдөөччүлэр эмиэ бааллар. «ХС»
Алмааһы көрдөөччүлэр ортолоругар уһун солкуобайы сырса кэлбит киһи баарын илэ харахпынан көрбүтүм. ДФС КК

суудай

суудай (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Туохха эмэ наһаа баҕар, дьулус, талас. Усиленно стремиться к чему-л., желать, жаждать чего-л. [Арыгы] чиэһи ситэн туран киртитэр, Суобаһы суудайан туран сууйар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ити мин уонча кур оттоохпор суудайаннар, от көрдөөччүлэр олорпот да, утуппат да буоллулар. Болот Боотур
Кэбис, доҕор! Сорохтор төһө даҕаны эйигин уһуларга суудайбыттарын иһин, бэйэм чааһым утарабын. Р. Баҕатаайыскай
Туохха эмэ ымсыыр, иҥсэр. Зариться на что-л. Көр эрэ маны! Ол мин солкоҕо суудайар, бэлэми аһаан олорорго баҕарар үһүбүн дуо! Софр
Данилов. Аһыыр ас арааһыгар Аһары суудайбаппын. В. Гольдеров
Аанньаҕа даҕаны тарбаҕа такыччы тардаары, ити дьахтар суумкатыгар суудайбыта буолуо дуо? Тумарча
Хааҥҥа (тыыҥҥа) суудай — кими эмэ өлөрөргө дьулус, турун. Жаждать чьей-л. крови
Оннук хааҥҥа суудайбыт буоллаххытына хотуурунан миигин! И. Гоголев
Кини бэйэтин тыыныгар баччааҥҥа диэри ким даҕаны суудайа илигэ. Софр. Данилов
Туохтан ити айылаах киһи хааныгар суудайбыт күтүрдэрий? А. Сыромятникова
ср. телеут. шурҕуун ‘быстро, стремительно’, тув. шууда ‘спеши, торопись’, монг. шуудах ‘двигаться беспрепятственно, к цели’

ищет

ищет (Русский → Якутский)

гл.
көрдүүр (көрдөө)