Якутские буквы:

Якутский → Якутский

көрүү-харайыы

көр-харай диэнтэн хай
аата. Ыарыһаҕы көрүү-харайыы. — Оҕону көрүү-харайыы туһунан кинигэни хасыһан ааҕар. Г. Угаров
Манна госпитальга көрүү-харайыы олус үчүгэй. Ф. Софронов. Огдообо дьахтар көрүүтүгэр-харайыытыгар олорор. Н. Габышев
Мин абарар абарыым баар — биһиги сопхуоспутугар көрүү-харайыы куһаҕаныттан сылгы көнньүнэн өлүүтэ наһаа элбэх. В. Протодьяконов

көр-харай

туохт.
1. Кыһанан бүөбэйдээн, көр-иһит, үлбүрүй (хол., кыра оҕону, ыарахан ыарыһаҕы). ☉ Заботливо ухаживать за кем-л., выхаживать кого-л., нянчиться с кем-л. (напр., о маленьком ребенке, о тяжелобольном человеке).
2. Сүөһүнү кыһамньылаахтык иит. ☉ Заботливо выращивать скот, ухаживать за ним. Ууга түспүт борооскуларын көрөн-харайан атаҕар туруорбуттара

Еще переводы:

уход

уход (Русский → Якутский)

II м. (забота, помощь) харайыы, көрүү, көрүү-харайыы; уход за посевами ыпыыны көрүү-харайыы.

технический уход

технический уход (Русский → Якутский)

техническэй көрүү-харайыы (массыыналары уонна механизмнары олохтоммут бол-дьохторугар көрүү-харайыы. Т. к-х. үлэлэрэ: туруктарын бэрэбиэркэлээһин, оҕунуохтааһын, үлэлиир чаастарын олохторун булларыы.)

Категория: Сельское хозяйство
куоста

куоста (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Кими эмэ бэйэ көрүүтүгэр-харайыытыгар ылыы. ☉ Содержание, иждивение. Бэйэм куостабар ыллым
русск. кошт ‘иждивение, содержание’

коэффициент технической готовности парка

коэффициент технической готовности парка (Русский → Якутский)

па-арка техническэй бэлэмин коэффициена (1 баар массыыналар, трактордар пааркалара үлэни толорорго бэлэм-нэрин көрдөрер кэрин сыыппара. П. т. б. к. массыыналар Үлэлииргэ бэлэм турбут массыына-күннэрин уонна уопсай массыына-күннэрин (өрөмүөн, көрүү-харайыы күннэрин киллэрэн туран) сыһыаннарыгар тэн.)

Категория: Сельское хозяйство
быгыы

быгыы (Якутский → Якутский)

бык диэнтэн хай
аата. Бастааҥҥы быгыылар таҕысталлар эрэ, ыһыыны көрүүнү-харайыыны саҕалыыллар. ХКА
Турнепс быгыытын убатыы ыытыллыбыт. ТСР
Ыам хомурдуостарын личииҥкэлэри үөскэхтэрин иккис сылыттан ыла араас мастар, сүнньүнэн, бэстэр силистэринэн аһылыктаналлар, онон саҥа быгыылары уонна эдэр мастары өлөрөллөр. ББЕ З

сыакай

сыакай (Якутский → Якутский)

көр сыаҕай
Кэпсэтиини быһааран өйдөөбөтөх Ылдьааныска сыакайдарыныын дьон буола оонньуу олорон, өрө хайыһа түстэ. Болот Боотур
Сыакайынан, мас ынаҕынан, атынан оонньуурга, аны санаатахха, дьиэ-уот үлэтин, сүөһүнү көрүүнү-харайыыны барытын, төрөппүттэр кэпсэтиилэригэр тиийэ үтүктэр эбиттэр. ВПК СОо

тырахыама

тырахыама (Якутский → Якутский)

аат. Харах холбуур бүрүөтүн сыстыганнаах дьарҕа ыарыыта. ☉ Трахома. Былыр дьон үксэ тырахыамалаах этэ
□ Акыраайына нэһилиэнньэтэ умнаһыт, аас-аччык олоҕо, эмп эҥин өттүнэн көрүүтэ-харайыыта суоҕа араас сэссийээлинэй ыарыылары (сэллик, тырахыама, сиипилис уонна да атыттар) тарҕатар сиринэн буолара. ТИ НБД

тэриллиилээхтик

тэриллиилээхтик (Якутский → Якутский)

тэрээ- һиннээхтик диэн курдук
1957 сыллаахха …… Саха литературатын уонна ускуустубатын күннэрин Москваҕа улахан тэрээһиннээхтик, тэриллиилээхтик ыытыы буолбута. «Чолбон»
Билигин ыһыыны үчүгэйдик көрүүгэ-харайыыга, үүнүү хомууругар кичэллээхтик бэлэмнэниигэ, ону үрдүк тэриллиилээхтик ыытыыга болҕомто бүтүннүү түмүллүөхтээх. Л. Брежнев (тылб.)

бодьуус

бодьуус (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кими, тугу эмэ көрүү-харайыы, кыһанан бүөбэйдээһин. ☉ Тщательный уход, забота о ком-чем-л.
Убаһалары араарыы уонна кинилэри көрүү-харайыы бодьууһа түбүлээтэ. В. Протодьяконов
Оо, дьэ, эмиэ бодьууһа бэрт эбит ээ. Суорун Омоллоон
2. кэпс. Кимиэхэ эмэ арахпакка сыстаҥнааһын, кими эмэ хаадьылааһын. ☉ Особая навязчивость по отношению к кому-л.; пустые хлопоты, тщетные старания; возня
«Онтукам бодьууһугар сылдьаммын, эйиэхэ кыайан кэлбэтэҕим»,— дии-дии күллэ. А. Софронов
русск. возись (импер. к возиться)

мөлтөөһүн

мөлтөөһүн (Якутский → Якутский)

аат.
1. Урукку туруккун, кыаххын сүтэрии, алларыйыы (киһи доруобуйатын этэргэ). ☉ Потеря сил, былой удали (с возрастом, из-за болезни)
Киил оҕонньор икки ньилбэгэр тайанан, умса түһэн олордо. Дууһаҕа кимиилээх ыар аймалҕаны кытары кырдьыы аргыһа — мөлтөөһүн, кыаммат буолуу, аһыы өйдөбүллэрэ саба халыйан киирдилэр. Н. Лугинов
2. Туохха эмэ уруккутааҕар суолта уурул лубат, аахайыллыбат буолуута. ☉ Ос лабление внимания к чему-л.
Бу дойдуга ходуһа сиригэр болҕомто мөлтөөһүнэ үчүгэй хаһаайын, көрүү-харайыы суоҕуттан. «Чолбон»
Билигин үрдэ тиллибит нуормалар үлэ хаачыстыбата намтааһыныгар эбэтэр сүөһүнү көрүү-харайыы мөлтөөһүнүгэр тиэрдэллэр. ЭБТ