горшок, горшочек.
Якутский → Русский
көһүйэ
көһүй=
1) коченеть, стыть, твердеть; тарбахтарым көһүйдүлэр у меня окоченели пальцы; 2) перен. терять подвижность, неметь (от усталости — о спине, конечностях); көхсүм көһүйдэ у меня спина онемела.
Якутский → Якутский
көһүйэ
аат. Күөстэнэр кыра туой иһит, кыра күөс. ☉ Якутский небольшой глиняный горшок для варки пищи
Көһүйэ күөс. Көрдөөбүт көһүйэ көмүһү булар (өс хоһ.). Суланньа бэйэтэ оҥорбут буор көһүйэлэригэр ууну сылыппыт, дьарҕаа миинин хоргунун сойуппут. Н. Абыйчанин
[Ийэм] суҥтан, сылгы сиэлиттэн ситии хатара, иһит тигэригэр ситиитигэр оҕуруо тиһэрэ. Хайа уонна туой көһүйэлэри эллээн оҥорор идэлээҕэ. ПДА СС
2. т.-х. Оҕуруот аһын арассаадатын кирээдэҕэ силиһин алдьаппакка, көһөрөн олордорго туттуллар уонна уоҕурдуу буолар, туорпаттан, кунустан оҥоһуллар ыстакаан эбэтэр боччуук (кыра көһүйэ). ☉ Торфо-перегнойный горшочек
Саас биһиги, интэринээккэ олорор оҕолор, кунус көһүйэлэргэ хаппыыста сиэмэтин олордон, икки сүүсчэ угу үүннэрэрбит. Н. Габышев
Сайынын окко, күһүнүн түүтэх баайыытыгар, хортуоппуй хостооһунугар, сиэмэ бурдугу талыыга, буор көһүйэ оҥорууга, о. д. а. үлэлэргэ үөрэнээччилэр сүҥкэн күүс буолаллара. «ББ»
◊ Эрдэҕэс көһүйэ — кыра кээмэйдээх көһүйэ. ☉ Небольшой горшок (между көһүйэ и боччук)
Эрдэҕэс көһүйэҕэ Ийэ ынах үүтүн этэттээн ылан, Ититэ түһэн, Эмэкэнэн эмнэрбиттэрэ [төрөөбүт оҕону]. Өксөкүлээх Өлөксөй. Ыалдьыт көһүйэтэ эргэр. — биир киһи тото аһыырыгар сөп буолар аһы буһарар истээх көһүйэ. ☉ Горшочек вместимостью в одну порцию, на одного человека.
көһүй
туохт.
1. Сылайыыттан, уһуннук табыгаһа суохтук турууттан-олорууттан, тоҥон, бөҕүөрэн тугу да билбэт буолан хаал; көлөттүгэс буол (эт-сиин, көҕүс, илии-атах туһунан). ☉ Терять подвижность, неметь; затекать (о теле, конечностях, спине)
[Нүһэр Дархан:] Арҕахха кыстаабыт аарыма эһэ курдук, Этим-сииним барыта көһүйбүт. И. Гоголев
Күнү мэлдьи аһаабакка аччыктаабыт, олоро көһүйбүт дьон сулбухалбы таҥныбытынан бараллар. Күннүк Уурастыырап
Уһуннук олорон айаннаабыттарыттан атахтара көһүйбүт, сүһүөхтэрэ мастыйбыт этилэр. Н. Якутскай
Атахтара тоҥон, сүһүөхтэрэ көһүйэн бардылар. Н. Заболоцкай
△ Тымныйан, мастыйан хаал (үксүгэр өлбүт киһини, сүөһүнү этэргэ). ☉ Коченеть, деревенеть (обычно о трупе)
Көһүйбүт доҕорун кууһан ылан атын самыытыгар туора бырахта. И. Гоголев. Чугаһаан кэлбитэ, тииккэ былыр үйэҕэ көһүйэн хаалбыт табалар ыйанан тураллар. Эвен фольк.
2. көсп. Тымныыга тоҥон дөйүөрэн хаал, өлбүт курдук буол (от-мас, сир туһунан). ☉ Стать неподвижным, оцепенеть от холода (обычно о деревьях, земле)
Тымныы туманын быыһынан Манчаары ата быыраттар, Туйахтарын чуор тыаһыттан Көһүйбүт дойдум уһуктар. С. Данилов
Валентин билигин аҕай үрдүнэн үктээн ааспыт хомураҕын оргууй таарыйбытыгар болбукта көһүйбүт лабаалара өндөйбүтүнэн бардылар. Сэмээр Баһылай
3. көсп. Үмүрү тардар, сааллар курдук ыарый (хол., быар, таал, өрөһө туһунан). ☉ Чувствовать боли, колики в животе, боку (напр., от безудержного смеха; ср. смеяться до колик)
Уолаттар өрөһөлөрө көһүйүөр диэри күлүстүлэр. Амма Аччыгыйа
♦ Көһүтэрбэр көхсүм көһүйдэ (кэтэһэрбэр кэтэҕим ыарыйда) — «олус уһуннук туһата суох күүттүм» диэн этэр формула. ☉ От ожидания спина онемела (заждался — затылок заболел; о долгом бесплодном ожидании)
Көхсүм көһүйүөр диэри Көһүппүтүм ордугун, Куттанарбыттан даҕаны Кутум-сүрүм тохтууһу. П. Ойуунускай
Күтүөт кэлиэ диэммин, көһүтэрбэр көхсүм көһүйдэ, кэтэһэрбэр кэтэҕим ыарыйда. Н. Туобулаахап
ср. монг. хөши ‘коченеть, застывать’
Якутский → Английский
көһүй=
v. to become numb; көһүт= v. to make numb
Еще переводы: