злобный; лютый; агрессивный (напр. драчливый, бодливый); кырыктаах ынах бодливая корова; кырыктаах кыыл лютый зверь.

в разн. знач. грозный, суровый; гневный; лютый, злой; горячий, вспыльчивый; уордаах киһи суровый человек; уордаах ыраахтааҕы грозный царь; уордаах кыыл лютый зверь.

свирепый, лютый; сырҕан эһэ свирепый медведь # сырҕан баас а) большая рана (застарелая); б) живая рана.

лютая злоба; агрессивность (напр. драчливость, бодливость).

быть люто злобным, агрессивным (напр. драчливым, бодливым).

1) дерзкий; наглый; нахальный; дохсун киһи резкий человек; тот оҕото дохсун погов. сын богатого нагл; 2) буйный, горячий ||:буян, забияка; дохсун ат горячая лошадь; олус дохсун киһи он большой забияка; 3) лютый; дохсун тымныы лютый мороз; 4) бурный, стремительный; дохсун сүүрүк бурное течение.

аат. Киһини курдат охсор тыаллаах кыһыҥҥы хабараан тымныы. ☉ Зимний лютый мороз с холодным, пронизывающим ветром
Чысхаан-дьыбар кынаттаах Тымныы кыһын арахсан, Кэллэ солко былааттаах Самаан сайын барахсан. П. Тобуруокап

нареч. гневно, сурово, сердито; яростно; злобно, люто; ыттар уордаахтык охсустулар собаки яростно сцепились.

даҕ.
1. Олус киҥнээх, кыыһырдаҕына суостаах. ☉ Свирепый, грозный в гневе
Эһэ уордаах да, арҕахха сытар (өс хоһ.). Улуу дьаалы уордаах ыраахтааҕы Сүрдээх дьүүлүгэр, ынырыктаах ыйааҕар …… мин түбэстим. Саха фольк. Илья Иванович кыыһырдаҕына уордаах даҕаны. А. Сыромятникова
2. көсп. Киһини дьулатар, салыннарар, оннук күүстээх, улахан. ☉ Суровый, жестокий, лютый (о чём-л.)
Биһигини …… Уордаах тымныы Мускуйан-мускуйан Уһаарыылаах уҥуохтаабыта. Өксөкүлээх Өлөксөй
Уордаах суос дьылларбыт аастылар... Эллэй
Уордаах этиҥ дэлбэритэ барда. М. Доҕордуурап

1. даҕ. Туманынан оргуйбут бытарҕан, түптэлэс (тымныы). ☉ Лютый, свирепый, студеный (эпитет зимней стужи)
   Луохтууру ханнык да аам-даам тымныы хаайбат, хаһан наада буолла да, кини баар. А. Сыромятникова
   Ахсынньы аам-даам, тохсунньу тоһуттар тымныыта кинилэри [эргэ балаҕаннары] хаарынан көмүөҕэ, кулун тутар кубулҕаттаах тыала-кууһа ситэри сиҥнэриэҕэ. В. Гаврильева
   Хара тыа аам-даам туманынан бүрүллэн турара. И. Данилов
2. аат суолт. Бытарҕан тымныы. ☉ Зимняя стужа
   Оҕонньоттор аам-даам ааһан, тоҥсоҕой торулуур буолбут, ол аата үтүө сааска үктэнэн эрдэхпит дэһэн, үөрэ-көтө кэпсэтэллэр. «Кыым»
   ♦ Аамындаамын (аам-даамын) биэрбэт (биллэрбэт) — муҥурун-кыаҕын булларбат, кимиэхэ да бэриммэт. ☉ Непобедимый, непостижимый
   Аам-даамын биэрбэтэх, Аар-саарга аатырбыт Ала Дьаргыстай бухатыыр Аартык аанын аста. П. Ойуунускай