- аат.
- Туох эмэ саамай үрдүк сирэ, оройо, чыпчаала. ☉ Самый верх, верхняя часть, верхушка, макушка чего-л.
Таптыыр ытык хайам! Эн үрдүк мөҥүөҥҥэр ыттан туран күөлэһийэн үөскээбит улуу сыһыыбын, уутун иһэн улааппыт эбэбин одуулаан астынным. И. Гоголев
Салахай былыттары тэһитэ үүттээннэр, Үрдүк быыскалар мөҥүөннэрэ көстөллөр. Л. Попов
Арҕастанан халыһыйар Аҥаархай долгунуҥ мөҥүөнүгэр Күлүм чаҕыл уоттарын Күлүгэ хайдах оонньуой? С. Васильев - көсп. Туохха эмэ саамай үрдүк күүрээн; чыпчаал; туох эмэ быһаарыллар былдьаһыктаах кэмэ. ☉ Апогей, вершина, венец чего-л.; решающий, ответственный момент. Күннүк Уурастыырап айар үлэтин үрдүк мөҥүөнүгэр таҕыста. Н. Габышев
Сахам тыла — Улуу олоҥх о м т ы л а , Хонуу куйаарга сыраллан, Холо рук таах силлиэҕэ мускуллан, Үйэлэр мөҥүөннэрин уҥуордаан, Кэлбитиҥ саттаан-сайдаан. И. Федосеев
[ Эрилик Эрис тиин] өрөбөлүүссүйэ кытаанах сылларыгар, элбэх баартыйалар охсуһууларын мөҥүөнүгэр таба суолу тутуһан халбаҥнаабат бассабыык буолбута. «ХС» - даҕ. суолт. Саамай үрдүк, барыларыттан чорбойор. ☉ Самый высокий, возвышающийся над всеми
Күн уһаабыта. Ол эрээри күн үрдүк мөҥүөн хайалар кэтэхтэриттэн бэрт кыратык быга түһэрэ. И. Федосеев
Аарыма тиит бэйэтин чыпчаалын, кыһыл көмүс дуйдаах мөҥүөн кириэһи кытта сэргэстэһиннэрэ аспыт. Л. Попов
ср. тув. мөген ‘горб (у верблюда)’
Якутский → Якутский
мөҥүөн
аат-мөҥүөн
үрд., көр аат-миҥэ
Аан ийэ дайды Айыллыаҕыттан ыла Аламай күнү кытта, Айыҥат аймаҕын кытта Аат-мөҥүөн аахсарга анабыллаах Ааттаах байҕал Муустаах муора Өлүөнэ өрүһү кытаанахтык кырыыр. Суорун Омоллоон
атаан-мөҥүөн
даҕ., поэт. Аймалҕаннаах, түрбүөннээх. ☉ Беспокойный, тревожный
Аҕыс иилээх-саҕалаах Атаан-мөҥүөн дойдубун Халбас хара майдааныгар Аалсан сылдьаммын, Аһыытыттан-ньулуунуттан Амсайбыппын кэпсии олоруум эрэ! Саха нар. ыр. III
Атаан-мөҥүөн көрсүүгэ түмсүҥ, биир кэккэҕэ, — Демократия, эйэ иһин күрэстэһиигэ! А. Абаҕыыныскай
♦ Атаан-мөҥүөн ааҕыс — иирсээни, айдааны тарт. ☉ Сводить с кем-л. счеты, затевать распри, конфликтовать
Аан ийэ дайды Айыллыаҕыттан ыла Аламай күнү аат-миҥэ былдьаһар, Атаанмөҥүөн аахсар Анабыллаах, андаҕардаах Ааттаах байҕал этим. Өксөкүлээх Өлөксөй
Еще переводы: