совм.-взаимн. от найылаа =.

найылас I диэнтэн хай
аата. Эттэрин уочаратынан эбэтэр ким арыычча иллэҥ, тахсан буһарар. Маныаха ханнык да найылаһыы суох. ОҮМ
Үлэҕэ найылаһыы, эппиэтэ суох быһыытыйыы күлүгэ даҕаны көстүбэтэ. Э. Соколов

возвр. от найылаа =; эн аҥардастыы дьонтго найыланыма не сваливай свой обязанности на других; найыланан хаал = ничего не делать (надеясь на чужую помощь).

кэтэһис диэнтэн хай
аата. Бэйэ-бэйэни кэтэсиһии, ботур-ботур кэпсэтии. И. Никифоров
Сыһыарыллыбыт техникабыт муҥутуур көдьүүстээхтик туһанылларын иһин кыһаллар буоллубут. Онон бэйэбэйэни кэтэсиһии, найылаһыы, сүрэҕэлдьээһин суох буолла. «Кыым»

аат. Тугу эмэ (хо лобур бэйэҥ эбээһинэскин, үлэҕин) атын киһиэхэ оҥорторо сатааһын, сэлээннээһин. ☉ Навязывание что-л. кому-л., перекладывание чего-л. (напр., ответственности, обязанности) на кого-л.
Суруйааччылар ахтыыны бэйэлэрэ да суруйуохтара диэн найылааһын, бүк эрэнии кэлин кэмсиниилээх буолуон сөп. ФЕВ УТУ
Хотон тымныйар түбэлтэтигэр, от-мас, уу, хаар быстар кэмигэр бэйэ кыһамньыта наада. Оттон атыттарга найылааһын, кинилэри кэтэ һии үчүгэй түмүгү биэрбэт. «Кыым»

несов., взвалить сов. 1. кого-что биллэх, сүк, сүктэр, быраҕын; быраҕан биэр; взвалить мешок на спину куулу санныгаг/ быраҕын; 2. что на кого, перен. разг. (обременить чем-л.) сүктэр, найылаа; он взвалил на него всю работу үлэни барытын киниэхэ сүктэрдэ; 3. что на кого, перен. разг. (приписать) түһэр; взвалить вину на другого буруйу атын киһиэхэ түһэр.

аат. Сиртэн хостонор күндү баайы хостуур сир. ☉ Прииск. Көмүс бириискэтэ. Бириискэ оробуочайдара
□ Бу кэнниттэн икки сыл сылдьан баран Бурхалей, арыычча улаата түһээт, Баргузин бириискэтигэр күрээн хаалбыта. Эрилик Эристиин
Кини кыһыны быһа аҕыс турку табанан Энгэлдьимэ сиһиттэн Федосьевскай бириискэҕэ мас таһар. Н. Якутскай
Бэйэтэ да аһыыр аһынан кэмчи, таҥнар таҥаһынан тутах кырдьаҕас оҕонньорго Сүөдэрдээх хайдах найылаан олоруохтарай, бириискэлэри кэрийэн үлэ көрдөһө бараллар. Н. Якутскай

найылаа диэнтэн бэй
туһ. Эн аҥаардастыы дьоҥҥо найыланыма.  Бэйэм инники олоҕум туһунан ону-маны саныыбын. Үбэ-аһа суох дьоҥҥо эһиэхэ хайдах найыланан о л оруохпунуй? Н. Якутскай
Киниэхэ тиийэн, мин найы ланан кэбиспитим: дьэ, тэрийэ тарт! Н. Заболоцкай
Ыппытын аҕам илтэ. Хара маҥнайгыттан ыкка найыламмакка, сир барылын билэ, булду сонордуу үөрэниэх тустаах үһүбүн. ВМП УСС

I
иит диэнтэн хай
аата. Сопхуос сүрүн дьарыга: табаны уонна күөх кырсаны иитии, балыктааһын, кыыл кырсалары бултааһын. Н. Якутскай
Кинилэри [оҕолорбутун] иитиини биһиги ийэбитигэр найылаабыппыт. Далан
Ыччаты патриотизм, интернационализм тыыныгар иитиигэ үгүс үлэ ыытыллар. ПДИ КК
II
иит диэнтэн хай
аата. Өкүмүлээтэри иитии. Элэктэриичэскэй батарыайа иитиитэ бүппүт.  - Коробейников бэстилиэтин иитиитин көрүнэр. Н. Якутскай
«Тохтоо! Ким иһэр?» - уонна эргэ баҕайы, эбиитигэр иитиитэ суох саатын бэлэмнии тутта. М. Шолохов (тылб.)
III
аат. Кымыс аһытыыта. ☉ Закваска для кумыса. Кымыс иитиитэ

туохт. Тугу эмэ (хол., толоруллуохтаах үлэни) бэйэҕиттэн атын киһиэхэ көлбөрүт, найылаа. ☉ Навязывать кому-л. что-л. (напр., какую-л. работу); взваливать что-л. на чужие плечи, перекладывать свои обязанности на других
Билигин, дьэ, бэрт баҕайы: ким да кимиэхэ да сэлээннээбэт. Кэлим биригээдэ барытын бэйэтэ оҥорор. Г. Нынныров
Күүстээх улахан эр дьон бары дьиэлэригэр хаһыат ааҕа олороллор — кинилэр тоҕо ыарахан тимири, металлолому таспаттар, кыра оҕолорго сэлээннииллэр? «ХС»
[Эдик:] Общественнай миэстэни куурдуу, тупсарыы барыта эн эппиэтиҥ! Онтун өссө миэхэ сэлээннээри гыммыт дии... «ХС»