негодный, дурной, скверный; нэгэй киһи негодный человек.

негодный, дрянной, ни к чему не способный; көлөөк киһи ни к чему не способный человек.

прил. 1. (необитаемый) киһи олорбот, иччитэх; 2. (негодный для жилья) киһи олорбот, олорорго себе суох.

1) сор , мусор, отбросы || сорный, мусорный; бөх дьааһыга мусорный ящик; бөҕү таһаар = выносить сор ; 2) старьё || старый, негодный; бөх буолбут маллар старые, негодные вещи, старьё.

даҕ. Хобдох, соппоҥ, соччо иҥэмтэтэ суох. ☉ Бедноватый, скудный, не очень питательный (о траве)
От быйыл куомай буолсу. ПЭК СЯЯ
ср. саг., телеут. комай ‘гадкий, негодный, слабый’ < халх. гоомээ ‘недостаточно крепкий, ненадежный’

ж. разг. I. (негодная вещь) бөх, бөх мал; 2. (о человеке) дирээн, дьиккэр, үөдэн.

разг. 1. барахло, старьё || старый, ненужный; буоппал маллар негодные вещи; 2. перен. мелкий; буоппал сүөһү мелкий скот.

аат. Ким, туох эмэ биллэр, харахха быраҕыллар, сириллиэн да сөп итэҕэһэ. ☉ Крупный изъян, недостаток, порок
Олоххо омсону эрэ таба көрүү — эдэр саас итэҕэһэ. Н. Лугинов
Ыстаансыйаны туһаҕа киллэрэри көҥүллүүр аналлаах хамыыһыйа куораттан тахсан, оччо улахан омсону булбата. Д. Таас
ср. тюрк. өмсэ ‘негодный, неподходящий, гадкий’

1. даҕ. Туох да туһата суох, сириигэ хаалар; суолтата суох, бытархай. ☉ Негодный, бросовый, мелкий, незначительный, никчемный
   Бурдук астыыр Буоппал чабычах буолла, Балык астыыр Барбах чабычах буолла, Бөххө быраҕылынна, Бөхсүйүүтэ суох хаалла. Саха фольк. Маладьыас, саамай сөпкө гынныҥ! Буоппал үлэни этириэс сирэн иһиэххэ наада. В. Протодьяконов
   Бу биһиги, букатын да буоппал дьон, бугулбут син балай эмэ курдук, бэйэбит санаабытыгар. С. Федотов
2. аат суолт. Туох эмэ сириллэн, туһата суох хаалар куһаҕан өттө. ☉ Негодная, ненужная, бросовая часть чего-л.
   Биһиги биригээдэбит тугунан киэн туттарый? Былааны ый аайы толорбоппут. Үлэбит хаачыстыбата эмиэ доҕолоҥнуур. Ардыгар сириллибит, буоппалы оҥорбуттар биһиги аатырабыт. В. Протодьяконов
   ср. русск. диал., устар. по ´дпаль ‘белка с плохим мехом’

1. даҕ.
2. Тугу да сатаабат, кыайбат. ☉ Негодный, дрянной, ни к чему не способный, никчемный
   Аһыырга аллаах, үлэҕэ көлөөк (өс хоһ.). Эрэй диэни билбэтэх, Эт туппут эрэттэр Көөһөлүспүт бэйэлээх Көлөөк үлэһит эбиттэр. С. Тимофеев
3. Сатамньыта суох, куһаҕан, мөлтөх. ☉ Неумелый, неспособный, немощный, слабый, плохой
   Көлөөк дьаһаллаах Күн ыраахтааҕы …… Көмүс бөрөстүөлүттэн Көстө көппүтэ. Тоҥ Суорун
   Күчүмэҕэй күҥҥэ көрөн туран Көмөлөспөт диэн көлөөк быһыы! Р. Баҕатаайыскай
   «Пахай, ааттаах булчут диэбиттэрэ, адьас көлөөк ытааччы эбит!» — дии-дии күлэн алларастыыр. А. Кривошапкин (тылб.)
4. аат. суолт., эргэр. Быстар дьадаҥы киһи. ☉ Нищий, голяк
   Көлөөк буолан хаалбыт. ПЭК СЯЯ
   ср. русск. голяк