несов. см. победить.

спорт, нокаут; нокаутунан кыай = победить нокаутом.

сов. 1. кого (победить многих) кыайталаа, хотуталаа; 2. что, перен. (преодолеть) кыай, кыан; перебороть страх кутталгын кыан.

1) мочь, осиливать; үлэни кыай = осилить работу; 2) побеждать, одолевать; өстөөҕү кыай = победить врага; 3) поражать; истреблять, уничтожать; аһыҥа оту кыайбыт кобылка погубила траву.

сов. 1. него (избить) кырбаа, үлтү сыс; 2. кого (победить) үлтү сыс, кыай; 3. что, разг. (разбить) үлтү сыс, үлтүрүт, алдьат; побить посуду иһити ултүрүт; # побить рекорд рекорта оҕус.

м. 1. (враг чего-л.) утарааччы, утарсааччы, өстөөх; противник свободы консулу утарааччы; 2. (соперник) утарылаһаач-чы, күрэстэһээччи; победить противника в состязании күрэхтэһиигэ утарылаһааччы-гын кыай; 3. собир. (вражеское войско) өстөөх.

сов. кого-что I. (напр. оружием) тап, суоһар; поразить врага өстеөҕү суоһар; 2. (победить) кыай, хот; 3. мед. сиэ, ыарыт, бааһырт; 4. (очень удивить) олус соһут, сөхтөр, дьиктиргэт; весть о его смерти поразила нас кини өлбүтүн туһунан сурах биһигини олус соһутта.

I побуд. от харбаа = I; сири-буору харбат= заставить хватать землю (т. е. победить); сыыһа харбат= проскочить мимо кого-л. не дав поймать себя; муостаны харбат= попросить подмести пол.
II побуд. от харбаа = II; кини үрэҕи атынан харбатан туораата он переплыл речку на коне.

несов., одолеть сов. 1. кого-что (победить) хот, кыай, баһый; одолеть врага өстөөҕү хот; 2. что, перен. разг. (осилить) солбоо, кыай, бүтэр; я едва одолел эту книгу мин бу кинигэни нэһиилэ бүтэрдим; 3. кого, перен. разг. (замучить) муҥнаа; кашель одолел сөтөл муҥнаата; 4. кого-что, перен. (охватить) баһый, кыай, былдьаа, баттаа; скупость его одолела кини кэччэгэйэ баһый-быта; сон одолевает уум былдьаата.

туохт.
1. Сэриилэһэн, охсуһан утарылаһааччыны өстөөҕү букатыннаахтык кыай. ☉ Победить, разгромить противника окончательно, полностью
Дьэ ити курдук Бүүкээнниир Ыаһах сылдьар сирин мэһэйдэтэрин, хааннаах хара көлөһүнүн хардьыаланан сиэччини халбарытан, кыайан-хотон, үөрэн-көтөн, байан-тайан көҥүл көрүлээн олорбута үһү. Саха фольк. Үрүҥнэр кыайан-хотон бүппүттэрин кэннэ, били, этэргэ дылы, «тииҥи ичигэстэһэр» сахха, кини [Аргыылап оҕонньор], маҥкы маһын курдук, эмискэ күөрэс гына түһүөхтээҕэ. Софр. Данилов
Кыайан-хотон сэрииттэн Төннөн иһэммин, Күннээх күөх Украинаҕа Мин тохтоотум. Т. Сметанин
2. Туохтан да чаҕыйан, толлон турбакка, кимиилээхтик сыалгын ситис, иннин ыл. ☉ Настойчиво, решительно добиваться своей цели, быть успешным в чем-л., добиваться успеха, побед
Кини бэйэтэ төһөнү эмэ кыайыаҕын-хотуоҕун бу дьон, ити киһи атахтаан-мэһэйдээн, алдьаппыт ааттаахтар. Амма Аччыгыйа
Айдар тыл этэн баран чэпчии түспүтэ. Тугу эрэ улаханы кыайбыкка-хоппукка дылы, бэйэтин быдан үрдээбит, ырааһырбыт курдук санаммыта. Н. Лугинов
Кыайаргар-хоторгор баҕарабыт, хорсуммут Дьүкээбил. Н. Якутскай