м. 1. бот. саҥа салаа; 2. перен. уст., ирон. (потомок) ыама, төрүөх.

1) уст. потомок; 2) пренебр. отродье, выродок; фашистар урдустара фашистские выродки.

разг. родство от пятого до седьмого колена; Мин Көнөк Уйбаан сыдьаана буолабын - я потомок Кенек Уйбаана

сайда төрүттээх эргэр. — тимир ууһа эбэтэр ойуун төрүттээх киһи. ☉ Потомок кузнеца или шамана.

ж. 1. уст. (молодой побег растения) салаа, лабаа; 2. уст., (потомок, потомство) салаа, удьуор; 3. салаа, туспа салаа; отрасли промышленности промышленность салаалара.

1) малёк, молодь; потомство (пресмыкающихся, насекомых); 2) перен. потомок, отпрыск; ытык киһи ыамата отпрыск почтённых родителей; 3) бран. отродье; кулаак ыамата кулацкое отродье.

1. 1) предок; биһиги удьуорбут тимир ууһа үһү говорят, что наш предок был кузнецом; ср. өбүгэ , төрүт I 1; 2) потомок; потомство || потомственный; булчуттар удьуордара потомки охотников; удьуор сылгыһыттар потомственные коневоды; удьуор баайдар наследственные богачи; 2. в знач. нареч. совсем; отроду; удьуор суох совсем нет; удьуор соҕотох он отроду один.

1) чтиться, почитаться (напр. о памяти покойного); быть почитаемым, уважаемым; ыччаттарынан кэриэстэн = чтиться потомками; кэриэстэнэн ытыгыланан сылдьар он почитаем и уважаем.

аат.
1. Күүскэ кытардыллыбыт тимири балталыырга ыһыллар хах курдук сириэһин, тимир сааҕа. ☉ Окалина, рассыпающаяся при обработке раскалённого металла (железа). Дурба батас өр уокка сыппыт дуу, балталанан, хатарыллан баран туттуллубатах дуу бүтүннүү оргунньугунан бүрүллүбүт этэ
□ Тоҕус болгуо оргунньуга. ПЭК СЯЯ
Устудьуоннар үгүс күөс эмтэркэйдэрин, тимир оргунньугун эҥини буланнар үөрүү бөҕө буолаллар. «ХС»
2. көсп. Ким эмэ ыраах удьуора, ыччата. ☉ Потомок, отпрыск кого-л. (обычно знатных людей)
Мин бу да буолларбын былыргы киһи былата буолабын, урукку киһи оргунньуга буолабын. ПЭК ОНЛЯ I

I 1. 1) предок, родоначальник; саха төрдө родоначальник якутов; илбис төрдө миф. родоначальник духов кровопролития; киһи төрдө буол будь праотцем людей (т. е. пусть твоё потомство будет многочисленным и значительным); сүөһү төрдө буолуох сүөһү эта порода скота даст хорошее потомство; 2) прям., перен. корень, основа, основание |( корённой, основной; потомственный; тыл төрдө грам. корень слова; алдьархай төрдө корень (всех) бед; от төрдө корни травы; сэргэ төрдө основание коновязи; оһох төрдө основание печи (тёмная сторона якутского камелька); төҥүргэс төрдө основание пня; төрүт олохтоох коренной житель; абориген; төрүт сокуон основной закон; төрүт дойду а) место рождения; б) родная сторона; төрүт уус дьон они потомственные кузнецы; 2. родовитый; төрүт киһи родовитый человек; төрүт киһи төрүөҕэ, ытык киһи ыччата погов. отпрыск родовитого, потомок знаменитого (говорится при почтительном отношении к знаменитым родителям) # суол төрдө а) перекрёсток,, распутье; б) начало пути.
II совсем, вовсе, совершенно; мин маны төрүт билбэппин я этого совсем не знаю.
III компь. исходник (source)