побуд. от кэчигирээ = выставлять, располагать кого-что-л. ровным рядом, ровными рядами.

1. прич. от располагать; 2. прил. (приятный) ис киирбэх; располагающая внешность ис киирбэх тас көрүҥ.

возвр. от сөбүлээ = нравиться, располагать чём-л.; кини үлэһитинэн сөбүлэттэ он понравился своим трудолюбием.

туохт. Субурҕата оҥор. ☉ Располагать что-л. в один ряд, выстраивать вереницей
Локуора күөх отторбун Субурҕалыы турабын. Нор. ырыаһ. Кинилэртэн [охсооччулартан] чугас соҕус үс кыыс мунньан субурҕалыы тураллар. Р. Кулаковскай

туохт.
1. Түргэнтүргэнник дэгэйэ үктэн. ☉ Легко и быстро перебирать ногами, семенить
Синньигэс үрүйэни батыһан, кырдал устун дыбдыгыратан, тус хоту айанныыбыт. Ф. Постников
2. түөлбэ., кэпс. Туох эмэ бытархайы түргэн-түргэнник хомуй, сааһылаа. ☉ Собирать что-л. мелкое (напр., ягоды), быстро перебирая пальцами; располагать что-л. мелкое (напр., бусинки) ровными, частыми рядами. Дьэдьэн хомуйан дыбдыгыратар. Оҕуруотун тиһэн дыбдыгыраппыт

сыһ. Ойоҕос ойоҕосторунан буолар гына, кэккэлэччи (туруор, уур). ☉ В ряд, бок о бок (располагать, ставить)
Кинини Бөҕө Байбал уҥуоҕун кытта сэргэстэһиннэри көмпүттэрэ. И. Гоголев
Евгений Александрович уонча мааман муоһун сэргэстэһиннэри уурбут — ол харандаас саҕа көнө муосчаантан остуолга баппат үс-түөрт миэтэрэ усталаах токур суон муоска тиийэ. Н. Габышев
Иван Иванович остуолга ааста, бэттэх олороору гыммытын бары модьуйан, эбэбин кытта сэргэстэһиннэри олортулар. Н. Габышев

туохт. Туох эмэ кыранан киһи санаатын тап, санаатын сүүй, албыннаа. ☉ Располагать кого-л. к себе нечестным путём, с помощью какой-л. хитрости, обманывать
Ыытыҥ! Мин оҕо буолбатахпын, кэмпиэтинэн түөкэйдээн уу бастарыаххытын. В. Яковлев
Биһиэхэ хомуньууһу, кыһыл саллааты Өлөксөй Холмогоровы түөкэйдээн аҕалан кулу. В. Протодьяконов. Эбээннэри табаҕынан, чэйинэн, арыгынан түөкэйдээн түүлээхтэрин сыыһын суйдаан барар атыыһыт иһэр сураҕа иһиллибит. «Саха с.»

I
туохт. Биир уустаах предметтэри кэккэлэт, субуруччу тардыбыт курдук оҥор. ☉ Располагать, выстраивать однородные предметы в ряд, рядком
Үтэһэлээх балыктары кэчигирэтэ охсон, икки өттүн сырайбахтаан таһаара көтүттүлэр. Амма Аччыгыйа
Онтон-мантан мунньан, долбуурдарга кинигэлэри кэчигирэппиттэрэ. И. Федосеев
Даарыйа муҥхатын иккис кынатын түһэрэн кэчигирэтэн барда. Н. Габышев
II
тыаһы үт. туохт. Кыра соҕустук, синньигэстик кэһигирэтэн күл. ☉ Высоким голосом, негромко, прерывисто, дробно смеяться, негромко хохотать
Мылахов ойон турда, Степан Саввич диэки көрө-көрө сэтэрээбиттии күлэн кэчигирэттэ. Н. Лугинов

сыһ.
1. Хатыланан, хос-хос, үрүт-үрдүгэр (буолары этэргэ). ☉ Часто повторяясь, следуя один за другим, раз за разом
Оҕобут оонньуура диэн — кини бэйэтэ төгүл-төгүл көрдүүрүнэн — үтүө көмүс ууһугар куттаран, уута суох көмүһүнэн олорор оҕо саҕа көмүс сыаҕайы эҥини оҥотторон биэрэллэр. Саха фольк. Хаһыыларын дорҕооно ой дуораана буолан чуҥкунаан төгүл-төгүл, хат-хат иһиллэн, ыраах дуораһыйа турар. Суорун Омоллоон
2. түөлбэ. Үрүт-үрдүгэр, хас да хос (элбэх тугу эмэ — уур, сааһылаа, кыстаа). ☉ Друг над другом (располагать, ставить — большое количество чего-л.)
Эбии аһылыгы таһар баалынайдар, баахтар, солуурдар төгүл-төгүл кыстаммыттар. Үлэ үө.

туохт.
1. Тугу эмэ ылан туһанарга, туттарга олус баҕалан, иҥсэр, харамсый. ☉ Испытывать желание обладать, располагать, владеть чем-л., желать чего-л., зариться на что-л. Мойуос кинээс обургу, Баайга-токко ымсыыран, Мал курдук атыылаан Көмүс чыычааххын, Күндү сымыыккын Күн сириттэн сүтэрдиҥ! С
Зверев. Кини санаатын баҕата, ымсыырара үгүс этэ да, кыах суоҕа. Суорун Омоллоон
Мин аҕам ити хара санаалаах баайга ымсыыран миигин атыылаабатаҕа буоллун, оччоҕо …… муҥ сатаатар үөрэнэн ырааппыт буолуом этэ. М. Доҕордуурап
2. Киһи киэнигэр баҕар, ордугурҕаа. ☉ Испытывать чувство зависти к комучему-л., завидовать
Мин буруйбунан мин оҕом, мин тыыннаахпар, атын оҕолор аҕаларыгар ымсыыран эрдэҕэ. Н. Лугинов
Боруоста мин ымсыырабын эһиэхэ, эдэрдэргэ. В. Яковлев
Арай мин ийэм өрдөөҕүтэ, Аччыгый эрдэхпинэ өлбүтэ. Ымсыыра көрөбүн үөлээннээхтэрим Кырдьаҕас ийэлээхтэригэр. И. Чаҕылҕан