туохт.
1. Күөдьүйэн, кытара умайан кэл (кыымы, уоттаах чоҕу этэргэ). ☉ Загораться, разгораться, вспыхивать (об огне)
Хаары биир сиринэн тэтэркэй имнээн сирэлийэ сыппыт уоттаах чох ыраах көстөр этэ. Амма Аччыгыйа
Кытара кыыһар кыһыл чох сирэлийэр. И. Гоголев
Көмөр умуллаумулла сирэлийэн кэлэр. «Кыым»
△ Ордук уоттанан кэл (киһи хараҕын этэргэ). ☉ Заблестеть, засверкать (о глазах)
Маайа …… хараҕа түөрт кырыылана дьэрэлийэн, хара кыымнарынан сирэлийэргэ дылы этэ. Софр. Данилов
Арчикаан үөрэн көмүскэтин түгэҕэр түспүт харахтара уоттанан сирэлийэн кэлбиттэрэ. Далан
Уотунан сирэлийбит харахтарынан дьону эргиччи көрдө. М. Доҕордуурап
2. көсп. Күөдьүй, ордук күүскэ билин (хол., туох эмэ санаа туһунан). ☉ Становиться явным, проявляться сильнее (напр., о какой-л. мысли)
[Ол санааҕын] төһөнөн умна, сууйа-сото сатыыгын да, соччонон сирэлийэн, хата өссө эбии дириҥээн иһэргэ дылы буолар. Н. Лугинов
Аны муусукаан, хампаһыытар буолар баҕа санаа сирэлийэр. «ХС»
Өрт уотун көрдүгэнэ Хаһан эмэ син биир сүтэр, Оттон санаа көрдүгэнэ Сүрэххэ өр сирэлийэр. «ХС»
3. көсп. Улам өрө үүнэн муҥутаа эбэтэр силигилээн тупсан ис. ☉ Достигать высокой степени расцвета, зрелости
Күөх сирэм сирэлийэ долгуйда. Суорун Омоллоон
Болот эбии буһан-хатан, сирэлийэ үүнэн истэ. Н. Заболоцкай
Сарыал курдук тэтэркэй иминэн Дөлүһүөн уга сирэлийэр. Д. Дыдаев
Кыратыгар сыппах, аҥала курдук оҕо хойут сирэлийэн тахсара диэн эмиэ баар буолааччы. ЧКС ОДьКИи
ср. монг. сараҕул ‘светлый, ясный’
Якутский → Якутский
сирэлий
Якутский → Русский
сирэлий=
1) раскаляться (об углях); вспыхивать; хардаҕас сирэлийэ сытар полено то и дело разгорается; 2) перен. разг. производить впечатление быстро растущего, полного внутренних сил (обычно о детях).
Еще переводы: