1. прич. от смягчать; 2. прил. сымнатар; смягчающие обстоятельства сымнатар түгэннэр.

побуд. от мүлүрүй = 1) притуплять, стачивать; 2) перен. умёривать; смягчать; ослаблять.

побуд. от уҕарый = 1) смягчать, успокаивать, унимать; уоххун уҕарыт уйми свой гнев; 2) приостанавливать, прекращать.

побуд. от ньалҕарый = 1) мазать, смазывать (чем-л. жирным, вязким, блестящим); 2) перен. разг. сглаживать, смягчать (напр. бестактность, грубость).

побуд. от уоскуй = успокаивать; смягчать; оҕону уоскут = успокоить ребёнка; аты уоскут = а) успокоить лошадь; б) дать лошади передохнуть; ыарыытын уоскут = смягчить боль.

1) делать гладким, ровным, выравнивать; суолу кылааккайдаа = сделать дорогу гладкой; 2) перен. сглаживать, заглаживать, смягчать; буруйун кылааккайдыыр он заглаживает свою вину.

побуд. от сымнаа = 1) размягчать, смягчать; тириини сымнат= размягчить кожу; 2) перен. разг. приводить в состояние душевной мягкости; санаатын сымнат= смягчить чьё-л. сердце.

алы гын = смягчать, сглаживать; алы гынан этэр он говорит (так), сглаживая (напр. свою резкость); алы буол = диал. не реагировать, не обращать, внимания на что-л., не замечать чего-л. (благодаря привычке); стать равнодушным к чему-л. надоевшему.

туохт. Мөлтөт, ыарыытын аччат. ☉ Ослаблять, смягчать боль
Суруйан биэрбит эмтэрэ үтүөрдэр чинчитэ суоҕа, ыарыытын тииһигин мүлүрүтэрэ эрэ. Софр. Данилов
Суобас ыарыыта ханнык да ыарыытааҕар ынырык буолар эбит. Суобаһым ыарыытын мүлүрүтээри үксүн соҕотоҕун ойуур устун сылдьабын. И. Гоголев
△ Мөлтөт, сымнат (хол., аһыы, кутурҕан). ☉ Притуплять, отводить (напр., о печали, гор е с т и )
«Ол эрээри эһиги кыһалҕалаах күҥҥүтүгэр көмөлөспүт санаа мин аһыыбын-кутурҕаммын мүлүрүтүө, м и игин дьоллоох киһи оҥоруо», — диибин мин ис сүрэхпиттэн. Н. Заболоцкай
Баһылай, саатар эйигин эргиллэн, мин аһыыбын-кутурҕаммын мүлүрүтүө диэн эрэллээҕим. И. Егоров

дьүһ. туохт.
1. Тугу эмэни кылааккайдаан, дэхсилээн ньалҕаарытан кэбис. ☉ Приглаживать, выравнивать что-л. Кини быраҕаттыыр раствора сымала курдук истиэнэҕэ сыстар
Ону дэхсилиир маһынан туора тардан, арыы курдук ньылҕарытан …… кэбиһэр. Н. Якутскай
Биэрэк кытыытыгар уу суйдаан ньылҕарыта салаабыт кумаҕа үөһээ өттө оллороот-боллороот буола түөрүллүбүт. МС Т
2. көсп. Ньуолбардык сатаан саҥар, кэпсэт. ☉ Сглаживать, смягчать (напр., сложную ситуацию)
Сүөдэр кинээс бу курдук үтүө тылынан ньылҕарытара, дьыаланы көннөрөргө туруммута саамай сөп санаа этэ. И. Никифоров
50-с сыллардааҕы быһыыны-майгыны ким эмэ умнуон, ньылҕарытыан иһин, билигин аны историяттан төттөрү өҕүрүйэн ылар кыахтара суох. Эрчимэн
«Мин чопчу эйигин оҥордоҕо диэбэппин гынан баран, дьон саҥаралларын иһин, тугунханныгын истээри ыйытабын ити», — Тэрэнтэй эмиэ ньылҕарытта. Д. Таас