говорить строго, внушительно; выговаривать; строго наставлять.

сравн. ст. от строгий, строго.

прил. 1. методическай, методика; методическое руководство методическай салалта; 2. (строго последовательный) олук-таах, сааһын булларан оҥоһуллубут.

нареч. разг. кытаанахтык, булгуччу; настрого запретить кытаанахтык боп; строго-настрого бэрт кытаанахтык.

порицать, осуждать кого-что-л.; кини куһаҕан быһыытын кытаанахтык сэмэлээтилэр его недостойное поведение строго осудили.

нареч. 1) плотно, туго, крепко || плотный, тугой, крепкий; ат атахтарын ыксары баай = крепко связать ноги лошади; ыксары суулаа = плотно завернуть что-л. во что-л., обернуть чём-л.; ыксары ыл = туже затягиваться (напр. о верёвке); ыксары бүө плотная пробка; 2) перен. разг. строго || строгий; ыксары боп = строго запретить что-л.; ыксары сэрэтии строгое предупреждение.

частица, образует нареч. от прил., означает довольно слабо выраженный признак действия или состояния: холур соҕустук ыйытта он спросил довольно грубовато; кытаанах соҕустук эттэ он сказал довольно строго; айаҥҥа түргэн соҕустук хомуннубут в путь мы собрались довольно быстро; ср. аҕайдык.

туохт. Дьулааннык, нүһэрдик саҥар. ☉ Говорить строго, грозно, внушительно
Буулаҕатын булларбатах Бухатыыр киһи бэрдэ Кэп этэн, Кэнтик охсон Тахсыбыта үһү диэннэр Таллан таас оройдоохтор Таба таайан ньаҕыдыйар буоллуннар. П. Ойуунускай
Эмээхсин [кыыһы] дьулааннык ньаҕыдыйан саҥара-саҥара, сирэйгэ охсуталаан биллиргэппитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Эмискэ куһаҕаннык хаахынаан ньаҕыдыйа-ньаҕыдыйа хаһыытаатылар. А. Фёдоров

сыһ. Соччо кытаанаҕа суохтук. ☉ Не слишком строго, мягко, спокойно
Туохха барытыгар …… долгуйбакка, солуута суох көтүөккэлээн сүүрбэккэ-көппөккө сымнаһыардык, сытыарытык, сөбүгэрдик …… туттар-хаптар киһи дьоҥҥо үчүгэй сыһыаны ситиһэр. ПБН КСКТ
Командующай Львов дьүккүөрүгэр сымнаһыардык утарбыта. Быһаччы «суох!» диэбэккэ, халбаҥ соҕустук эрдэ дьиксинэҕин диэбитэ. К. Симонов (тылб.)

сыһ. Өһүөмньүлээхтик, сүр тыйыстык, тымныытык (көр — харах туһунан). ☉ Враждебно, строго, холодно (смотреть — о глазах)
«Миигин дуо?» — Харсан Элэмэс кинини чиккэлээҕинэн кынчарыйбыта. Далан
«Ол аата миигин сирдэххит дии!» — диэн баран чиккэлээҕинэн ыардык көрөн ылла. И. Гоголев
«Эйиэхэ эппитим ээ», — дии-дии кини бэйэлээх кыһыл чиккэлээҕинэн сэтээтэл диэки тобулута көрүтэлээтэ. Бэс Дьарааһын