туохт., кэпс. Кылгас кэмҥэ оҥоһуллар, толоруллар буол, түргэтээ (хол., ханнык эмэ үлэ). ☉ Убыстряться, ускоряться (напр., о процессе какой-л. работы)
Аны таас дьиэлэри бэйэлэрин собуоттара оҥорбут матырыйаалларынан туталлар, онон үлэ сулбутуйбут. С. Руфов
Кэнникинэн оонньуу [хаарты оонньуута] сытыырхайда, ылсыы-бэрсии сулбутуйда. В. Гольдеров
Аныгы бурдук ыһыыта үс-түөрт эрэ суукка иһинэн бүтэр. Бурдук хомуура эмиэ олус сулбутуйан турар. «Кыым»
Якутский → Якутский
сулбутуй
сул
I
туохт. Сайын буолуута ирэн, ууланан хоҥун, босхотуй (хол., муус, туос). ☉ Освобождаться, очищаться (напр., озеро ото льда); налившись соком, стать легко отделимым (напр., о бересте)
Хатыҥ туоһа сула илик буолан, бэрт эрэйинэн туос хастаан аҕалар. Н. Якутскай
Күөл чараас мууһа сулан, сиккиэр тыалтан үрүмэтийэ дьирибиниир. В. Титов
Былырыыҥҥы улахан булпут этэ муус суларыгар да тиийбэтэҕэ. ХКК
II
даҕ.
1. Сулбут, сулан хастаммыт, хоҥнубут (хол., туос); сулбут кэмигэр хатырыктаммыт, ыраастаммыт. ☉ Отделившийся, отошедший, содранный (напр., о бересте); очищенный от коры (напр., о лиственнице)
«Тохтоо! Бу маны ыл», — Кыһалҕа [киһи аата] сул туоска сууламмыт тугу эрэ уунна. И. Гоголев
[Балаҕан] ортотугар икки эргэ сул мас тирээбиллээх. А. Сыромятникова
Бүөккэ уол уолҕамчы, …… туохтан да иҥнэн-толлон туруо суоҕа, сул да тиити миинэн устан кэлиэҕэ. А. Сыромятникова
Маҥан хаар үллүктэнэн Сул муус суорҕаннанан. С. Зверев
2. Сорох даҕааһыннар суолталарын күүһүрдэн биэрэр суолтаҕа туттуллар. ☉ Употребляется для усиления значения некоторых прилагательных: совершенно
Киэҥ халлаан икки хос бастаах кэй кыыла буолан суллаабытынан тиит курдук сул маҥан аартыгы өрө көтөн тахсыбытым. ПЭК ОНЛЯ I
[Маанньа:] Оҕолорбут сул сыгынньах буоллулар, оскуолаҕа сылдьар оҕобутун арыычча сэнэхтик таҥыннардарбыт үчүгэй буолуо этэ. А. Софронов
Сул маҥан чүөсэҥкэлээх атаҕын Сото кэбиһэн, сонньуйбута буола турааччы. С. Васильев
ср. кирг. сулп ‘чистый, без примеси’, монг. сул ‘пустой, свободный; слабый, вялый’
Якутский → Русский
сул
сул күөл освободившееся ото льда озеро; сул маҥан совершенно белый; сул сыгынньах совершенно голый; сул тиит ободранное дерево; сул хатырык отошедшая от ствола кора; сул хара буолбут земля освободилась от снежного покрова.
сул=
очищаться (ото льда); өрүс сулбут река очистилась ото льда.
Якутский → Английский
сул
a. ragged, naked, bare; lonely
Еще переводы: