Якутские буквы:

Якутский → Якутский

суруксуттаа

туохт.
1. эргэр. Суруксут дуоһунаһыгар үлэлээ. ☉ Быть писарем, работать в должности писаря
Кини [Чаҕылҕан] өссө уон биэс саастааҕар, сир түҥэтигин ыытар хамыыһыйаҕа суруксуттаабыта. Софр. Данилов
Нэһилиэккэ суруксуттаан иһэн, кинээһи кытта тапсыбакка эрдэ уурайан, кэргэн ылан, алааһыгар бүгэн хаалбыта. Н. Заболоцкай
Софрон атаҕа суох этэ, онон хара үлэни кыайыа суоҕа, суруксуттаан айаҕын ииттээрэй диэннэр, күһэйии бөҕөнөн үөрэххэ ыыппыттара. И. Федосеев
△ Мунньахха уо. д. а. боротокуолу суруй. ☉ Вести протокол собрания, быть секретарём
Урут мунньахтарга суруксуттуур буоларым. Амма Аччыгыйа
Өрүүскэ бэрэссэдээтэллиир. Тимэппий суруксуттуур, биэдэмэс суруйар. Күндэ
2. кэпс. Тугу эмэ суруй. ☉ Писать
[Соня] суруксуттаан сурдурҕаппахтаан иһэн, оччо өр көрдөөн булбут харандааһын уһугун тосту баттаата. М. Доҕордуурап
Зойка оҕотун утутан баран, эдьиийин күүтэн, тугу эрэ суруксуттуу олорор эбит. Э. Соколов
— Киирэргэ син дуо? — Киир-киир, — диир миниистир уонна суруксуттаабытын кубулуппат. В. Ойуурускай

Еще переводы:

суруксуттат

суруксуттат (Якутский → Якутский)

суруксуттаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кырдьаҕас учууталы суруксуттаттылар [мунньахха]. Амма Аччыгыйа
Суордаахтар билигин Николай Львовичка, хата, бэйэтигэр ньылаҥныыллар, суруксуттаталлар. В. Гаврильева

суруксуттас

суруксуттас (Якутский → Якутский)

суруксуттаа диэнтэн холб. туһ. Василий бэһис кылааһы бүтэрэн баран, төрөөбүт Хоротун нэһилиэгэр сир түҥэтигин ыытыыга суруксуттаһан көмөлөспүтэ. «ХС»

бу биллэр

бу биллэр (Якутский → Якутский)

көр биллэн турар. Дьиэ эркинигэр ону-маны суруксуттааһын, бу биллэр, оҕолор үлэлэрэ буоллаҕа
□ Чэ, бу биллэр, Кыра Уйбаан хотуурун суола. Амма Аччыгыйа

кыһамньылаахтык

кыһамньылаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Санааны ууран, ис сүрэхтэн, кичэйэн (тугу эмэ оҥор). ☉ Усердно, старательно
Микиитэ суруксуттуур эбээһинэһин сүр кыһамньылаахтык толоро сырытта. Амма Аччыгыйа
[Кыһыллаай] Кыһамньылаахтык, үчүгэйдик үөрэнэрэ дьэ тоһоҕолоон бэлиэтэнэр буолбута. Л. Попов. Огдооччуйа эмээхсин уол атахтарын кыһамньылаахтык одууласта. И. Гоголев

эбээһинэс

эбээһинэс (Якутский → Якутский)

аат. Кимиэхэ эмэ сүктэриллэр булгуччу толоруллуохтаах сорук. ☉ Обязанность
Суруксуттуур эбээһинэһин бэрт кыһамньылаахтык толоро сырытта. Амма Аччыгыйа
Таня эбээһинэһин умнубат, чуолкайдык өйдүүр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Суруналыыс олох үөһүгэр сылдьара — ол кини үлэтэ, эбээһинэһэ. Д. Кустуров

сабыгыраа

сабыгыраа (Якутский → Якутский)

субул. тыас туохт. Үрүт-үрдүгэр түргэнник «сап-сап» гынан тыаһаа; оннукка маарынныырдыы саҥар. ☉ Издавать звуки, напоминающие громкий шёпот, или говорить в подобной манере, пришепётывать
Таҥара иннигэр Сапсынна, сабыгыраата, Саҥата суох ботугураата, Тобуктуу-тобуктуу бокулуоннаата, Тура-тура тоҥхоҥноото. С. Васильев
Саһыл албын суруксуттаан Сабыгырыы сылдьыбыта, Чабычахтаах арыыны уктаат Дьалты тыаҕа дьылыйбыта. К. Туйаарыскай

түөрэккэй

түөрэккэй (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Уйуга, тирэҕэ суох, хамсыы сылдьар. ☉ Неустойчивый, шаткий
Микиитэ …… суруксуттуур түөрэккэй остуолун дуомун түҥнэри көтө сыһар. Амма Аччыгыйа
Туматтар …… түргэн сырыылаах түөрэккэй туос тыыны абааһы көрөллөрө. Далан
Иван Иванович кумааҕы долбууруттан биир түөрэккэй чороону таһааран өрө тутта. А. Сыромятникова
2. көсп. Саарбах, халбаҥ. ☉ Сомнительный, ненадёжный
Олоҕо биллибэт түөрэккэй дьыалаҕа булкуһан хаалаары гынныҥ дуу, хайдах дуу? А. Софронов
Артур Петровиһы саарбах, түөрэккэй дьыаланан дьарыктанан сопхуоһу ночоокко тэптиҥ диир сыыһа буолуо. В. Протодьяконов
Бассабыыктар түөрэккэй дьылҕалаахтар, уһуохтара суоҕа. Л. Габышев

анааһын

анааһын (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кими эмэ ханнык эрэ үлэҕэ, дуоһунаска ыытыы. ☉ Назначение кого-л. на какую-л. работу, должность
Эн анааһыҥҥынан мин суруксуттуом суоҕа, Сахаар! Амма Аччыгыйа
Бэһис кууруска үөрэнэ сырыттаҕына, үлэҕэ анааһын буолар диэн сурах тарҕаммыта. Н. Лугинов
2. Кимиэхэ эрэ тугу эрэ туттарыы, биэрии. ☉ Вручение, выдача кому-л. чего-л.
Агитзоналар бары ыытар үлэлэригэр куоталаһыы, быымпалы анааһын улахан хамсатар күүс буолбутун бэлиэтиир наадалаах. ПДИ КК
Онтон аны үһүс боппуруос саастарын сиппит уолаттарга сир анааһына көрүлүннэ. «ХС»
Быраас анааһынынан оҕоҕо балык арыытын эмиэ иһэрдиллэр. Дьиэ к.

сэкирэтээр

сэкирэтээр (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тэрилтэ эбэтэр биир киһи дьыалатын-куолутун дьаһайар киһи. ☉ Лицо, ведающее делопроизводством учреждения, организации, отдельного лица, секретарь
[Баһылай] Аанньала барбах үрүҥ дьиэ улахан чунуобунньугун сэкирэтээрэ буолбутун истэн, онно ойутан тиийбитэ. У. Ойуур
2. Мунньах боротокуолун суруйар киһи. ☉ Составитель протокола собрания, заседания и т. п., секретарь
Сэкирэтээр Кынчаайаппыт суруксуттаата, сэкириэтэ сибигинэйдэ харандааһа. С. Васильев
3. Быыбарынан талыллар баартыйа, атын да тэрилтэ, түмсүү салайааччыта. ☉ Выборный руководитель партийной и другой общественной организации, секретарь
Ол кэмҥэ биһиэхэ хомсомуол бастакы сэкирэтээринэн Титов Василий Николаевич үлэлиир этэ. В. Титов
Төҥүргэстээххэ кини волревком сэкирэтээрэ буоларын билэн, хара маҥнайгыттан кытаанахтык туппуттара. Идэлги

дьалты

дьалты (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Туохха эмэ тута түбэспэт, харахха быраҕыллыбат курдук; тэйиччи. ☉ Незаметно, в сторону (отводить, отставлять что-л., чтобы не бросалось в глаза)
    Эмээхсин сөбүлүү көрүө суоҕа диэбит суолларын барытын дьалты гыналлар. Амма Аччыгыйа
    Батыйаҕытын дьалты уурталааҥ, Кыргыс кырыктаах сэптэрэ Ыһыах түһүлгэтигэр тоҥуйдук дьиримнииллэрэ Кыбыстыылаах уонна айыылаах-харалаах. И. Гоголев
    Киҥнээх, куһаҕан майгылаах киһи диэн биһиги ардыгар сорох дьонтон дьалты туттабыт. Софр. Данилов
    Былыр сүөһү өлөрүллүүтүн, харыстаан оҕо аймахха көрдөрбөт буолуллара. Бэл хааннаах куобаҕы, куһухааһы оҕолортон кистээн, дьалты тутуллар этэ. В. Иванов
  2. даҕ. суолт. Дьон билбэт-көрбөт, тэйиччи баар. ☉ Находящийся в стороне, вдали, удаленный от людских глаз
    Кинини [ыты] киһиттэн-сүөһүттэн дьалты сиргэ, хаспах таһынааҕы тыаҕа, сыапка сытыарбыттара. Л. Попов
    Кэбис үөтүөхтэрэ буоллар үөттүннэр, арай дьалты сири булууһубун. М. Доҕордуурап
    Албын саһыл суруксуттаан, Сабыгырыы сылдьыбыта, Чабычахтаах арыыны уктаат, Дьалты тыаҕа дьылыйбыта. К. Туйаарыскай