туохт.
1. Чэпчээ, сылайбыккын, улугурбуккун аһарын, ыалдьан баран аматый. ☉ Взбодриться, ожить, встряхнуться (после сна, отдыха); почувствовать улучшение в состоянии (о больном)
Дьөгүөрдээн хомолтотун аһарынна, отуута умайбатаҕын курдук, сэргэхсийэн барда. Амма Аччыгыйа
Сирэйгин сууннаххына сэргэхсийиэҕиҥ… Эрэллээх ньыма! Н. Габышев
Эн билигин туруоҥ, суунуоҥ, сэргэхсийэ түһүөҥ, Айтаҕа барытын этиэҥ, тугу саныыргын. В. Гаврильева
2. Чуҥкуран, чуумпуран туран баран тиллэн, уһуктан кэл (хол., тыа). ☉ Приходить в движение, оживляться
Хараҥа буоларын кытта, тыа ордук сэргэхсийэргэ дылы гынна. Амма Аччыгыйа
Ыраах хотугу уһун сир куоратын олоҕо хайдах эрэ сэргэхсийэргэ дылы гыммыта. П. Филиппов
Уссурийскай тайҕа сууккаҕа иккитэ сэргэхсийэр: сарсыарда — күн тахсыыта уонна киэһэ — күн киириитэ. В. Арсеньев (тылб.)
3. Өйүҥ-санааҥ көтөҕүллэн, күүһүрэн, эрдийэн кэл. ☉ Воспрянуть духом, почувствовать прилив сил, подъём настроения
[Балыксыт:] Бар дьон сэргэхсийбитэ, үөрбүтэ бэрт буолла. Бу олох уларыйан, Дьүөгэ Дьөгүөр курдук дьон бэркэ абыраннылар. П. Ойуунускай
Маайа бэйэтэ төрөөбүт, үөскээбит уонна сэттэ сылы быһа ахтан суураллыбыт дойдутугар кэлэн сэргэхсийдэ. Эрилик Эристиин
Оҕом саҥа үлэлээн эрэр. Онон санаам көтөҕүллэн, улаханнык сэргэхсийэн сылдьабын. М. Попов

быть бодрым, чувствовать себя бодро; утуйан сэргэхсийдим после сна я чувствую себя бодрым; ыарыһах сэргэхсийбит больной чувствует себя бодрее; кини санаата сэргэхсийэн сылдьар он воспрянул духом.