Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүбэһит

советчик; советник, консультант; кини үтүө сүбэһит он добрый советчик.

Якутский → Якутский

сүбэһит

аат.
1. Сүбэ биэрэр, ыйар-кэрдэр киһи. Советчик, наставник
«Арба, сүбэһиттэрдээх этим буолбат дуо?» — диэн санаа киниэхэ киирэн, сирэйэ соҕотохто сырдаан, хараҕын уутун соттон, олоро түспүтэ. Суорун Омоллоон
«Бэйэтиттэн ыйытыахха наада», — Устин сүбэһит буолла, сыҥаах баттанна. Н. Габышев. Аргыһым — кырдьаҕас табаһыт, сээркээн сэһэнньит, эдэрдэргэ үтүө сүбэһит, мындыр өйдөөх Нэгиэччээн оҕонньор. Доҕордоһуу т.
2. Тэрилтэҕэ анал дуоһунас, маннык дуоһунастаах үлэһит. Советник (должность и человек, занимающий её)
Кинилэр баай ыччаттара ньалҕарыйа лаһарыйбыт таайдара-абаҕалара сэбиэскэй сууттарга «сүбэһиттэр», «үөрэхтээх идэлээхтэр» сололоругар күөтээн олороллор. Амма Аччыгыйа
Судаарыстыба бэйэтэ сүбэһиттэрдээх, үрдүкү чиновниктардаах итиэннэ тас дойдулары кытта сибээстэһэр дьонноох буолар. «Сахаада»
Сорох тэрилтэҕэ эдэр үлэһиттэри үөрэтэр-такайар анал үлэһит. Наставник (должность)
«Байбал оҕо сөпкө этэр», — кэлин кэмҥэ пиэрмэ эдэр кыргыттарыгар сүбэһитинэн үлэлиир Кэтириис эмээхсин сымнаҕас-сымнаҕастык саҥаран унаарытта. Софр. Данилов

сүбэһит-амаһыт

аат. Тугу эмэ сүбэлээн биэрэр, үөрэтэр-такайар киһи. Советчик
Өлөөнө эмээхсин, ынах ыы сылдьан дэҥнэммитигэр бөһүөлэк ыала бары эмчит-томчут, сүбэһит-амаһыт буолбуттара. Н. Якутскай
Итиэннэ дьэ миигин, баҕар, Эдэрдэр хааһахха хаайдыннар, Ама, куһаҕан буоллаҕай Сүбэһит-амаһыт ааттанар. Баал Хабырыыс
Луохтуур этэринэн, сүбэһитинэн-амаһытынан, үөрэтээччинэн-уһуйааччынан кини буолбакка, биһиги буолуохтаахпыт. М. Доҕордуурап


Еще переводы:

советчик

советчик (Русский → Якутский)

м. сүбэһит.

сүбэ

сүбэ (Якутский → Английский)

n. advice; сүбэһит n. advisor

наставник

наставник (Русский → Якутский)

сущ
наставник, эдэр, саҥа үлэһиттэри үөрэтээччи, сүбэһит

советник

советник (Русский → Якутский)

м. 1. (советчик) сүбэһит; 2. (должностное лицо) советник; советник посольства посольство советнига.

бэгэччэк

бэгэччэк (Якутский → Якутский)

аат. Киһи ытыһа харыны кытта холбоһор сүһүөҕэ. Запястье
Биһиги киһибит түһүлгэ ортотугар, тустар сиргэ, киирэн сыгынньахтанар. Сүбэһит-амаһыт үксүүр. Тобугун, тоҕоноҕун, бэрбээкэйин, бэгэччэгин сүһүөхтэрин күөх отунан дэлби анньаллар. Күннүк Уурастыырап
Өкүлүүн кэлэр тыам саҕатыгар икки бэгэччэгин ырбаахытын сиэхтэригэр хардарыта уган баран, дэлби титирээн, аллараа уоһа ибигирии тураахтыыра. Амма Аччыгыйа
Үүйэ ачыкытын кэппит, бэрчээккитин бэгэччэгэр тиийэ тардыммыт, килбэчигэс маҥан суумката тоҕоноҕор биэтэҥниир. Л. Попов

такайыы

такайыы (Якутский → Якутский)

такай диэнтэн хай
аата. Кэлин, үрдүк култууралаах дьон буоллахтарына, мин такайыыбын таба өйдүөхтэрэ уонна, хайа, махтана да санаа инилэр. С. Федотов
Үтүө сүбэһит, үөрэтээччи күннэтэ такайыытынан табаһыт идэтин уустуктарыгар үөрэнэн олохторугар, үлэҕэ бастакы путёвка аана аһыллар. «ХС»
Ыччаты кытта такайыы тылынан эрэ кэпсэтэри кини таптаабатын биһиги бары билэбит. Биһиги даҕаны эдэр сааспытыгар наһаа такайыыттан, мөҕөн-этэн үөрэтииттэн соччо үөрбэт этибит. «К»

ыйсыс

ыйсыс (Якутский → Якутский)

көр ыйыс. Суол тоҕойугар көрсүһэн, барар сирдэрин ыйсыһан биэрдилэр
«Кыым» ааспыт түөрт уон сыл устатыгар баартыйа бэлиитикэтин норуот көрдөбүлүнэн салайтаран биһиги литературабыт ситиһиилэрин бэлиэтээн, …… инники сайдар суолун ыйсыһан, кини үтүө доҕоро, муударай сүбэһитэ буолла. Софр. Данилов
Эһээ, эбээ өйүн муударай кэскилэ, Эйэ дэмнээх олох оҥкулун ыйсыһыа, Кыаҕырыы, ситиһии аргыстаах буоларгар, Кэскил төрдүн айар утумҥун арчылыа. «ХС»

өйөбүл

өйөбүл (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тугу эмэ уйан турар тирээбил, тирэх. Подпора, подпорка для чего-л.
Миитэрэй саатын өйөбүл атахтарыгар туруоран, ыксаабакка кыҥаан, элбэрээгин сыыйа төлө тарта. Тумарча
Дьукаахтыылартан биирдэстэрэ бөһүөлэктэн бириискэҕэ туттуллар саахта өйөбүлэ, тирээбилэ бэрэбинэни кэрдэ кэлбит мас кэрдээччи киһи. «ХС»
Олоппос, дьыбаан, сыарҕа өйөнөрө. Спинка (напр., стула, дивана, саней)
Бинсээгин устан кириэһилэ өйөбүлүгэр иилэ бырахта. Амма Аччыгыйа
Араас өҥнөөх былааччыйалары олох мастар өйөбүллэригэр, муостаҕа чөмөхтөөбүттэр. Л. Толстой (тылб.)
2. көсп. Көмө, көмөлөһүү (үксүгэр өй-санаа өттүнэн). Поддержка, помощь (моральная)
Киһи ыксаабыт кэмигэр доҕорго, туох эмэ истиҥ өйөбүлгэ наадыйааччы. И. Федосеев
Киһи көнөтө кини этэ. Оннук үтүө өйдөбүл Эдэр киһиэхэ — сүбэһитэ, Кырдьаҕаска — өйөбүл. И. Эртюков

хамыыһыйа

хамыыһыйа (Якутский → Якутский)

аат. Ханнык эмэ тэрилтэ иһинэн үлэлиир туох эмэ анал боломуочуйалаах дьон бөлөҕө. Группа людей или орган из группы лиц со специальными полномочиями при каком-л. учреждении, организации, комиссия
Хамыыһыйа үлэтин кэпсиир, Дьон-норуот эҕэрдэлиир. С. Васильев
Куораттан тахсыбыт анал хамыыһыйа Айдаҥ ааҕар балаҕаныгар ыыппыт дьүүлүн түмүгэ итинник этэ. С. Маисов
[Аҕам] хамыыһыйаны баран, Аҕа дойду Улуу сэриитин II группалаах инбэлиитэ буолбута. ДьҮҮө
Мөрүөн хамыыһыйа истор. — коллежскай сүбэһит Мирон Мартынович Черкашенинов салайааччылаах Саха сиринээҕи Маҥнайгы дьаһаах хомуйар хамыыһыйа (1766 — 1769 сс.). Первая якутская Ясачная комиссия под начальством коллежского советника Мирона Мартыновича Черкашенинова, «Комиссия Мирона» (1766 — 1769 гг.)
[Начаалынньык:] Бу сахалар үҥсүүнэн көмөн кэбистилэр. Барыта саарба күрүө, саһыл күрүө, Мөрүөн хамыыһыйа, күөх биэдэмэс, өлбүгэ, төрүт ходуһа айдаана. В. Протодьяконов. Тутар хамыыһыйа — орто эбэтэр үрдүк үөрэххэ туттарсар ыччаттан докумуоннары ылар хамыыһыйа. Приёмная комиссия
Кыыс тутар хамыыһыйа олорор кэбиниэтигэр киирдэ. А. Никифорова
Билигин бу кумааҕыларын тутар хамыыһыйаҕа ыытан баран, күүтэн кэлтэгэй буоллулар. Огдо

кинигэ

кинигэ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Ханнык эмэ айымньы, үлэ туспа бэчээттэнэн, тиһиллэн, тастанан тахсыбыта. Книга (издание)
Халыҥ кинигэни суруйан таһаардаххына? Амма Аччыгыйа
Кинигэ — киһи өйдөөх сүбэһитэ. Суорун Омоллоон
Кинигэ — киһи-аймах гениальнай айыыта. Далан
2
Холбуу тигиллибит лиистээх туох эмэ дьыаланы суруйар сурунаал.  Книга документов, для записей. Э.К. Пекарскай тылдьытыгар быалаах кинигэ ыстараап сурунаала дэнэр. Уураах кинигэтин аҕал эрэ. — Бирикээс кинигэтигэр илии баттаан адаарыппыта. В. Яковлев
[Эписиэр:] Ньукулай, били уурааҕыҥ кинигэтигэр суруй эрэ. Күндэ
Сир быалаах кинигэтэ харчы докумуоннарын кытары хараллыахтаах. КПЫ
Ааҕар кинигэ — үөрэххэ аналлаах ханнык эмэ айымньы эбэтэр онтон быһа тардыы хомуурунньуга. Хрестоматия. С.А. Новгородов бастакы сахалыы букубаары уонна ааҕар кинигэни таһаартарбыта. Ахсаан кинигэтэ — алын сүһүөх кылааска ахсааны үөрэтэр кинигэ. Учебник по арифметике. Оҕо ахсаан кинигэтиттэн садаача суоттуу олорор. Быалаах кинигэ эргэр. — ыстараап суруллар кинигэтэ; улахан суолталаах испииһэги суруйар сурунаал. Штрафной журнал; журнал, куда заносились имена родившиеся, умерших, а также списки плательщиков ясака. Кинигэ кыһата — бэриллибит үлэ бэчээттэниитин хааччыйар тэрилтэ. Книжное издательство. «Бичик» кинигэ кыһата элбэх кинигэни таһаарар. Кинигэни таптааччы — кинигэни ааҕарын, мунньарын сөбүлүүр киһи. Книголюб. Кинигэни таптааччылар мунньахтара буолла. Кинигэ тастааччы — кинигэ тастааһыныгар идэлээх киһи. Переплетчик
Кинигэ тастааччыга барда. А. Чехов (тылб.). Кыһыл кинигэ — сэдэх, сүтэн эрэр, харыстанар хамсыыр харамай, үүнээйи туһунан сибидиэнньэ бэриллэр испииһэгин (реестрин) кинигэтэ. Красная книга
Кыталыктары Кыһыл кинигэҕэ киллэрбиттэрэ. С. Дадаскинов
Ордук сыаналаах сэдэх көрүҥнэр Кыһыл кинигэҕэ киллэриллибиттэрэ. ББЕ З
Араҕас хопто Кыһыл кинигэҕэ киллэриллибит көтөр. «ХС». Үөрэх кинигэтэ — ханнык эмэ биридимиэккэ үөрэнэр кинигэ. Учебник
[Никиитэ:] Саха тылыгар үөрэх кинигэлэрин бэчээттэтэ охсуохха. Күндэ
Маны үөрэх кинигэтиттэн сиэттэрэн оҥордум. М. Доҕордуурап