аат. Балыгы бултуурга анаан үрэҕи, өрүс хомотун быһытынан быһар киһи. ☉ Тот, кто делает заездки (см. быһыт I.3)
Ньоҕору үгүөрүтүк бултаан, быһытчыттар кинилэргэ сүктэриллибит моой сорудаҕы толорбуттара. «Чолбон»

аат. Ханнык эмэ тэрилтэ (хол., оскуола, научнай институт) салайар уоргана эбэтэр дириэктэр салалтатынан үлэлиир ханнык эмэ тэрилтэ. ☉ Дирекция
Дириэксийэ сыллааҕы үлэтин отчуотун дьүүллэстибит. Дириэксийэ бирикээһинэн, партком уурааҕынан тутууну хонтуруоллааһын киниэхэ сүктэриллибитэ эбээт. С. Никифоров

даҕ. Өһөс соҕус. ☉ Менее упрямый, менее настойчивый
Наум тимиччи олорбут өһөстүҥү харахтарыгар күүстээх санаа толбоно охсулунна. А. Фёдоров
Киэҥ, хап-хара өһөстүҥү харахтаах киһи. Н. Заболоцкай
Сүктэриллибит үлэҕэ мындыр, өһөстүҥү, дьүккүөрдээх. «ХС»

ыйдар диэнтэн хай. аата. География уруогар үүнэн турар мас лабаатынан хотуну, соҕурууну ыйдарыыны үөрэппиппит
□ Төрүт олохтоохтортон мин, Мэҥэттэн сылдьар Бөтүрүөп Ылдьаалыын, иккиэ буолан, олохтоох дьону кытта кэпсэтии, сири-уоту ыйдарыы эбээһинэһэ биһиэхэ сүктэриллэрэ. ЭКС ТБТ

аат. Кимиэхэ эмэ сүктэриллэр булгуччу толоруллуохтаах сорук. ☉ Обязанность
Суруксуттуур эбээһинэһин бэрт кыһамньылаахтык толоро сырытта. Амма Аччыгыйа
Таня эбээһинэһин умнубат, чуолкайдык өйдүүр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Суруналыыс олох үөһүгэр сылдьара — ол кини үлэтэ, эбээһинэһэ. Д. Кустуров

үтүрүй-хабырый диэнтэн хай
аата. Кууһума, төһө да балыырга түбэһэн кыһыйдар, кырдьыгын эккирэтиһэ соруммата. Урукку үтүрүйүүнү-хабырыйыыны тулуйа үөрэммит үөрүйэҕинэн, таһыгар таһааран айдаарбакка, иһигэр иҥэринэн кэбистэ. Тумарча
Феодальнай хара баттал уонна национальнай үтүрүйүү-хабырыйыы Украина үлэһит бааһынайдарыгар ыар ындыы буолан сүктэриллибитэ. «Чолбон»
Дьэ, Енисей кыргыыстара ити курдук олордохторуна, кинилэри монгуоллар үтүрүйүүлэрэ-хабырыйыылара буолбут. БИГ СБСК

сыһ. Дьон ытыктабылын, биһирэбилин ылар курдук сиэрдээхтик, үтүө суобастаахтык. ☉ Достойно уважения, признания, с честью
Герой албан аатын ылан, Ийэ сиргэр, бар дьоҥҥор Иитиллибит ытык иэскин Чиэстээхтик төлөөтүҥ. Күннүк Уурастыырап
Эһиги кыргыс толоонугар Чиэстээхтик охтубуккут. Баал Хабырыыс
Үлэһит киһи тус бэйэтигэр сүктэриллибит туһааннаах ирээт үлэтин чиэстээхтик, ирдэнэр кэмигэр толордоҕуна — ол да сөп. В. Яковлев

1. кэпсэтис диэнтэн хай. аата. Ити истиҥ кэпсэтиһии хайдах, тоҕо күөдьүйбүтэй диэн тоһоҕолоон ыйытар буоллаххытына, ол маннык этэ… В. Гаврильева
   Табаһыттар өрөспүүбүлүкэтээҕи сүлүөттэригэр эдэрдэри ыстаадаҕа таһаарыы туһунан киэҥ кэпсэтиһии буолла. «Кыым»
   Кэпсэтиһиинэн кыайыылары ситиһэр бөҕөс маастарыстыбата үүнэр кыаҕа суох. НЕ ТАО
2. Ханнык эмэ боппуруоһу, дьыаланы быһаарсар сыаллаах санааны атастаһыы, үллэстии. ☉ Переговоры
   «Кырса тириитин сыанатын үрдэтэргэ кэпсэтиһиини ыыта сылдьабыт», — диэтэ. «ХС»
   Эйэлээх кэпсэтиһиилэртэн аккаастаннаххытына, эппиэтинэс эһиэхэ сүктэриллиэҕэ. СБТТ
   Түмүгэр Израиль …… Ливаны кытта байыаннай кэпсэтиһиилэри ыытарга күһэллибитэ. ПА

аат. Алпаабыкка киирэр саҥа дорҕоонун бэлиэтэ. ☉ Буква
Кыһыл, күөх харандаастарынан олус дэхси тэҥ буукубалары кэчигирэччи туруортаан «Дневник» диэн суруллубут. Амма Аччыгыйа
Былыргы биир киһи сыҥаах баттанан олорон: «Дьиэ-буо»,• диэн дьиэрэтэн ыллыыр ырыатыгар эбии нуучча ырыатын куорматынан аһаҕас буукубатын ахсаана тэҥ ылланар ырыа диэн үөскээн таҕыста. Эрилик Эристиин
Арпагыраапыйа доҕолоҥнууруттан эбитэ дуу, олортон сорохторо (Алып Самнаҕай, Күөкэй Боллоҥ эҥин курдуктар) кыра, улахан буукубаттан булкуйа сурулланнар анал аат буолалларын мунаахсытан ылаҕын. ФЕВ УТУ
Кырачааннарга буукубаны биллэрэ, сатаан ааттата, олору холбооттотон тыл таһаартара үөрэтии хас биирдии ымпыга-чымпыга Евдокия Дмитриевнаҕа сүктэриллэр. «Кыым»

аат. Киһи санаатын баттыыр, боҕуу буолар туох эмэ ыарахан, кыһалҕа. ☉ Нечто тяжкое, трудное, тяжесть, бремя
Урут ыарык-баттык курдук санаан сылдьыбыт бэл тустаах үлэтэ кинини эбии тупсарар, кыаҕырдар курдук хотоойутук сананна. В. Титов
Сэрии кытаанах кэмигэр ыарык-баттык барыта сэбиэт санныгар сүктэриллэрэ: тулаайахтарга кыһамньы, аччыктааһынтан тахсыы, дьоҥҥо кытаанах санааны иитии. «Кыым»
♦ Ыарык-баттык буол — ыарык буол диэн курдук (көр ыарык)
[Уйбаан:] Миигин ким да куһаҕан суолунан байбыта диэбэтэ буолуо, ол эрээри дьэ бу санаабар улахан ыарык-баттык буолла. А. Софронов
Ол ынырык сурах Ыарахан аһыы дьайынан Ыарык-баттык буолан, Ыксары сабардаабыта. Күннүк Уурастыырап
Киниэхэ, арааһа, дэриэбинэҕэ тарҕаммыт хоп-сип, сүлүһүннээх ыар тыллар, хатайыылаах санаалар ыарык-баттык буоллулар быһыылаах. И. Никифоров