Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүрэҕэлдьээһин

и. д. от сүрэҕэлдьээ = лень, леность; бездёлие.

сүрэҕэлдьээ=

лениться, бездельничать; үлэлиэн сүрэҕэлдьиир он ленится работать.

Якутский → Якутский

сүрэҕэлдьээһин

сүрэҕэл- дьээ диэнтэн хай
аата. Сүрэҕэлдьээһин — эт-хаан акаарытыйыыта, оттон акаарытыйыы — өй сүрэҕэлдьээһинэ. ЭБЭДьА
Сүрэҕэлдьээһин арыт оҕо куһаҕан сыананы ылан, санаата түһүүтүттэн саҕаланар. ЧКС ОДьИи
Оскуола олоҕо көрдөрөрүнэн, сорох төрөппүттэр оҕолорун сүрэҕэлдьээһинин көмүскүүр буолааччылар. ОАП ОДьТС

сүрэҕэлдьээ

туохт.
1. Тугу да гыныаххын, үлэлиэххин баҕарбат буол. ☉ Лениться, не иметь желания к работе, лентяйничать. Ким сүрэҕэлдьиир, ол иһэ аччыктыыр (өс хоһ.). «От оттууртан сүрэҕэлдьээн ынахтары өлөртүүр диэн, — Катя кэлэйбиттии кэҕис гынар. — Ол кэнниттэн эр дьонноохпут диэхпит дуу?» Далан
2. Тугу эмэ гынан иһэн ханнан хаал, баҕарбат буол. ☉ Потерять охоту к чему-л., расхотеть
Уйбаан Сэмэнэбис эмээхсин кэпсээнин маҥнай утаа олус сонургуур, онтон кэлин, итэҕэйиминэ, истиэн да сүрэҕэлдьиир. Н. Якутскай
ср. бур. ҕүрхэ алдаха ‘лениться’

Еще переводы:

леность, лень

леность, лень (Русский → Якутский)

сущ
(ж, р., мн. ч. нет)
сүрэҕэлдьээһин

сыҥсаарыы

сыҥсаарыы (Якутский → Якутский)

аат. Ыарытыйыы, аһааҕырыы, эбэтэр сүрэҕэлдьээһин, нэһирии, улуктуйуу. ☉ Недомогание, слабость, леность, вялость, сонливость. Сыҥсаарыы буолла

кэтэсиһии

кэтэсиһии (Якутский → Якутский)

кэтэһис диэнтэн хай
аата. Бэйэ-бэйэни кэтэсиһии, ботур-ботур кэпсэтии. И. Никифоров
Сыһыарыллыбыт техникабыт муҥутуур көдьүүстээхтик туһанылларын иһин кыһаллар буоллубут. Онон бэйэбэйэни кэтэсиһии, найылаһыы, сүрэҕэлдьээһин суох буолла. «Кыым»

лень

лень (Русский → Якутский)

ж. 1. сүрэҕэлдьээһин; изгза лени сүрэҕэлдьээн; 2. в знач. сказ, кому с неопр. (не хочется) сүрэх суох; мне лень пойти барыаҕы сүрэх суох; # все кому не лень сүрэҕэлдьээ-бэтэх эрэ киһи барыта.

тэбэнэтирии

тэбэнэтирии (Якутский → Якутский)

тэбэнэтир диэнтэн хай
аата. Эһиги ортоҕутугар өһөс да оҕолор бааллара, эҥин араастаан тэбэнэтирии, сүрэҕэлдьээһин [да баара]. У. Нуолур
Ити [күлүү] доҕордуу дьон истиҥ сыһыаннарын бөҕөргөтөр, киэргэтэр, тартарыылаах оҥорор, үйэтитэр тэбэнэтириилэрэ! «Кыым»

мундуйдааһын

мундуйдааһын (Якутский → Якутский)

аат. Туохтан эмэ сылтаан хаппырыыстааһын, төттөрүлэһии. ☉ Каприз; несогласие с чем-л., про тивление чему-л.
Ыалдьыттарын кэп сэтиилэрэ улам кыыһырыынан, мундуйдааһынынан түмүктэниэх курдугун көрөн, биригэдьиир Өлүөскэ көмөҕө кэлбитэ. Далан
Өскөтүн бэйэҥ итинник саныыр буоллаххына, ону искэр тут. Мундуйдааһын уонна саарбаҕалааһын биһиги ортобутугар суох буолуохтаах. Болот Боотур
Звеноҕа үксүн улахан дьон бэйэлэрин оҕолорун илдьэ сылдьаллара, онон ханнык да мундуйдааһын, сүрэҕэлдьээһин диэн суоҕа. «ХС»

из-за

из-за (Русский → Якутский)

предл
(р. п.)
1) кэтэҕиттэн (из-за угла)
2) из-за лености - сүрэҕэлдьээн, сүрэҕэлдьээһинтэн; из-за тебя - эйигиттэн

предл.
из-за него - киниттэн

лениться

лениться (Русский → Якутский)

несов. сүрэҕэлдьээ, нэһиргээ.

лентяйничать

лентяйничать (Русский → Якутский)

несов. разг. сүрэҕэлдьээ, сүрэҕэлдьээн таҕыс.

ыйааһыннан

ыйааһыннан (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ыйааһынна булун, ыйааһыннаах буол. ☉ Обзавестись весами, иметь весы. Сабыс-саҥа ыйааһыннаммыт. Аны электроннай ыйааһыннанан, уруккутун балтыгар биэрбит
2. Нуормаҕынааҕар ыарахан ыйааһыннаах буол; уруккугунааҕар ыараа. ☉ Становиться тяжелее, прибавлять в весе
Аҕыйахтык хамсана-хамсана элбэхтик аһааһынтан, сүрэҕэлдьээһинтэн биһиги биллибэтинэн ордук ыйааһыннанан иһэбит. ИПА СДьДьС
Кыыл наһаа уойара, аһара ыарахан ыйааһыннанара сатаммат. АВЛ ГСФ
△ Сыанаҥ улаат, үрдээ. ☉ Повышаться в цене, становиться дороже, дорожать
Булт быраабылатын кэһии иһин ыстараап даҕаны ыйааһыннанан иһэр. ГКН КК
3. Уруккутааҕар ордук суолталан, сыаналан (хол., эппит этииҥ, саҥарбыт саҥаҥ). ☉ Иметь ещё большее значение (чем раньше), становиться ещё весомее, убедительнее (напр., о речи)
УһуйханХотун уйадыйан саҥата титирэстээн да ыллар, улам чиҥээн, этэр тыллара ыйааһыннанан истилэр. Н. Лугинов
Ол устуруокалар (илиинэн суруллубут эбэтэр массыыҥкаҕа бэчээттэммит суруктар) билигин суолтата суохха дылыларын иһин, күн-дьыл ааһан истэҕин аайы ордук күндүтүйэн, ыйааһыннанан иһиэхтэрин өйдүүрбүт уолдьаста. ФЕВ ДьС
Павлик салгыы эттэҕин аайы хас биирдии тыла өссө кытаатан, ыйааһыннанан, сытыырхайан истэ. БТТ