Якутские буквы:

Русский → Якутский

будто, как будто

частица
курдук, дылы
как-будто ему лучше - кини арыыйда курдук

как

I союз
1. Дылы, курдук. Белый как снег - хаар курдук маҥан. Как гудок парохода - борокуот хаһыытыгар дылы. 2. Прошла неделя, как мы ходили в лес - биһиги тыаҕа сылдьыбыппыт нэдиэлэ буолла
II нареч.
хайдах
III частица
эмискэ буолары этэргэ туттуллар. Как я крикнул - мин хаһытыырбын кытта

как

  1. нареч. вопр. хайдах; как ваше здоровье? эн доруобуйаҥ хайдаҕый?; 2. нареч. относ, хайдах, курдук; я не знаю, как это делается ити хайдах оҥоһулларын билбэппин; я поступил, как вы мне сказали мин эн эппитиҥ курдук гынным; 3. частица (для выражения какого-л. чувства) хайа, хайдах, хайдах курдук; как, ты опять здесь! хайа, эн эмиэ манна эбиккин дуу!; как! он уехал! хайдах! кини барбыт даа!; как я ему сочувствую! хайдах курдук мин кинини аһынабыный!; 4. частица разг. (при гл. сов. видадля выражения внезапности) =а түс, =а биэр, =нан бар; она как закричит кини хаһыытыы түһэр; как польёт дождь самыыр курулаппытынан барар; 5. союз сравн. курдук; белый как снег хаар курдук маҥан; 6. союз присоед. (в со-чет. с приложением) быһыытынан; советую вам как друг эйиэхэ доҕор быһыытынан субэлии-бин; 7. союз (присоединяет вводные слова и предложения) курдук; как говорят этэллэрин курдук; 8. союз (для выражения временных отношений) эрэ, ыла; как вспомнишь, приятно становится санаатаргын эрэ чэпчии түһэҕин; прошёл год, как мы виделись биһиги көрсүбүп-пүтүттэн ыла сыл ааста; # как-никак төһөтүн да иһин; как будто курдук; как бы не так! разг. буолумуна!, хайыай!; как бы то ни было хайдах да буолтун иһин; как же так? хайдах оннугуй?; как можно больше хайа сатанарынан элбэхтик.

как будто

нареч.
хайдах эрэ, курдук

как бы

частица
сэрэнэри көрдөрөр. Как бы не опоздать - хойутаабатах киһи. Как бы не сломалось - алдьамматар ханнык

как раз

частица
түбэлтэтигэр. Как раз пришел вожатый - түбэлтэтигэр баһаатай кэллэ

нареч.
сөрү-сөп

как следует

нареч
чахчы кичэйэн

так

нареч.
көннөрү, таах

нареч.
оннук, бу курдук, бу маннык
именно так - чахчыта оннук
сделай так - бу курдук оҥор

так

  1. нареч. (таким образом) оннук, ол курдук, ити курдук, бу курдук; именно так чахчы ити курдук; сделай так же эмиэ ити курдук оҥор; 2. нареч. (как нужно) сөп, сөпкө, ситинник; не так сыыһа; ты делаешь это не так! — Всё так! эн маны сыыһа оҥороҕун! — Барыта сөп; 3. нареч. (без последствий, без изменений) мээнэ, таах; так это не пройдёт ити таах хаалыа суоҕа; 4. нареч. (без особых намерений) таах, көннөрү; я сказал это просто так мин итини көннөрү эппитим; 5. нареч. (до такой степени, настолько) оннук, оччо; я так много ходил, что едва стою на ногах атахпын нэһиилэ уйан турабын, оннук элбэхтик хаамтым; 6. нареч. (тогда, в таком случае) онон; работу доделал, так можно и отдыхать үлэни оҥорон бүттүм, онон сынньаныахха да сөп; 7. нареч. (действительно, подлинно) кырдьык, чахчы; он хитёр, уж это так кини киитэрэй, ол кырдьык; 8. частица разг. (ничего особенного) таах, мээнэ; что с тобой? — Так. туох буоллуҥ? — Ээй, таах; 9. частица (следовательно, значит) онон, итинэн, ол аата; так ты женат? онон эн кэргэннээххин?; так ты мне не веришь? онон эн миэхэ итэҕэй-бэккин дуу?; 10. союз (вследствие этого, потому) онон; мясо не жирное, так ты не покупай эт көтөх баҕайы, онон атыылаһыма; так как быһыытынан; 11. союз (но, однако) да, ол гынан баран; говорил я, так ты слушать не хотел мин эппитим да, эн истиэххин да баҕарбатаҕыҥ; 2. частица ограничительная чэ биир; приду так часа в три чэ биир үс чааска кэлиэм; 13. частица (например) ол курдук; в Ашхабаде климат жаркий: так температура в тени доходит до сорока градусов Ашхабад олус итии климаттаах: ол курдук температура күлүк сиргэ түөрт уон кыраадыска тиийэр; и так (и без того) онто да суох; и так далее (и т. д.) уонна да атын (уо. д.а.); не так ли? оннук буолбат дуо?; так себе таах сибиэ; так точно воен. ситигирдик, соннук; за так прост. босхо, мээнэ; так и есть дьиҥэ да оннук; так называемый диэн ааттанааччы.

так же

нареч
син ол курдук. Он так же сделал кини син ол курдук оҥорбут

так и быть

нареч
буоллун чэ, буоллун баҕар

так и есть

нареч
сэрэйбит курдук, санаабыт курдук

так как

союз
то же, что «потому что»

как-либо

нареч. см. как-нибудь 1.

как-нибудь

нареч
как-либо, как-то - хайдах эмэ

нареч.
хайдах эмэ

как-нибудь

нареч. 1. (каким-л. способом, так или иначе) хайдах эмэ; надо как-нибудь помочь ему киниэхэ хайдах эмэ көмөлөһүөххэ наада; 2. разг. (кое-как, небрежно) ханнык эмэ, аатыгар эрэ; он всё делает как-нибудь кини барытын аатыгар эрэ оҥорор; 3. разг. (когда--либо в будущем) хайдах эмэ (гынан); загляните ко мне как-нибудь на той неделе аныгы нэдиэлэҕэ миэхэ хайдах эмэ гынан таарыйаар.

как-то

нареч.
хайдах эрэ

как-то

нареч. 1. (в некоторой степени, несколько) хайдах эрэ; он говорит как-то непонятно кини хайдах эрэ өйдөммөттүк саҥарар; 2. (каким образом) хайдах эрэ; как-то он сдаёт экзамен? экзаменнарын хайдах эрэ туттаран эрэр буолла?; 3. (однажды) хайдах эрэ биирдэ, биирдэ; я как-то встретил его на улице мин кинини хайдах эрэ биирдэ уулуссаҕа көрсүбүтүм; я как-то раз был у него мин киниэхэ хайдах эрэ биирдэ сылдьыбытым; 4. в знач. частицы, разг. (а именно) чуолаан (манныктар); он купил фрукты, как-то: виноград, сливы, груши кини фрукта атыыласпыт, чуолаан: виноград, слива, груша.

кое-как

нареч
нэһиилэ, муҥнаан-сордоон

кое-как

нареч. 1. (еле-еле) арыычча, нэһиилэ; кое-как мы добрались домой дьиэбитигэр нэһиилэ тиийдибит; 2. (плохо, небрежно) аат харата, аатыгар эрэ; работать кое-как аатыгар эрэ үлэлээ.

кой-как

см. кое-как.

фонд (как некоммерческая организация)

пуонда (кэмиэрсийэтэ суох тэрилтэ быһыытынан)

Якутский → Якутский

так-так

саҥа алл. Көлө ытын соруйар, киксэрэр саҥа аллайыы. Возглас, которым погоняют собак в упряжке
«Так-так», — диэннэр соруйаллар, «Таай-таай», — диэннэр тохтотоллор — ыт көлө истигэн, улгум. С. Данилов


Еще переводы:

хайдах баҕайыный

хайдах баҕайыный (Якутский → Якутский)

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы мунаарарын көрдөрөр. Выражает недоумение говорящего (как же так, как это так, не пойму). Хайдах баҕайыный, тоҕо куоракка бардылар
Хайдах баҕайыный, кини оннугу оҥоруо суохтаах этэ. Г. Угаров
Хайдах баҕайыный, Уус Күөлэ мантан чугас буолуохтаах этэ. «ХС»

оҕурдук

оҕурдук (Якутский → Якутский)

[ол + курдук] сыһ. Сити курдук, оннук. Так, таким образом, так же, как
Манчаары арай оҕурдук сылдьан, биирдэ күһүн саанан куобахтыы сылдьыбыт. Саха фольк. Хор ньии, оҕурдук сатаан туһаналлар. Болот Боотур
Мин оҕурдук саныыбын. С. Ефремов

байҕаллыы

байҕаллыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Байҕал курдук күүстээхтик, модуннук. Так же, как океан, подобно океану (быть мощным, обширным)
Уотунан харбаһар Уорааннаах байҕаллыы, Норуоппут уордайда, Дойдубут долгуйда. Күннүк Уурастыырап

дьэгинник

дьэгинник (Якутский → Якутский)

сыһ. Ханна да хатыламматтык. Необычно, необыкновенно, исключительно, так, как нигде больше
Халлаан кэрэтэ диэн ураты буолар: Чаҕылҕан дьэгинник манна сырдыыр, Киниттэн кутуҥ эйиэнэ куойар. Таллан Бүрэ

хайдах-хайдаҕый

хайдах-хайдаҕый (Якутский → Якутский)

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы саарбахтыырын, мунаарарын, ситэ өйдөөбөтүн арыт эмоциональнай дэгэттээх көрдөрөр. Выражает сомнение, недоумение, растерянность говорящего по поводу случившегося (м-да, как же так, как это так, что ж такое)
Бээ, хайдах-хайдаҕый, эмиэ туох хаадьытай?! С. Данилов
Хайдах-хайдаҕый, оттон сонно этиэх курдук сахсыллыбыта дии. В. Яковлев
Ууга саллааттар уйдараллар, хайдаххайдаҕый? Т. Сметанин

бугурдук

бугурдук (Якутский → Якутский)

[бу +курдук] сыһ. Билигин көрөн турарыҥ эбэтэр истибитиҥ курдук. Как вот здесь ты увидел или услышал; так, таким образом. Бугурдук оҥор. Бугурдук үлэлиир куһаҕан. Бугурдук эттэ
Бугурдук таҥнан кэлээхтээбиккин эбит дуу? У. Нуолур

куйурҕа

куйурҕа (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Үстүү эминньэхтээх алтан киэргэл иилэҕэстэр; дьахтар киэргэллэрин уонна ойуун кыаһаанын иилэҕэстэрин уопсай ааттара. Медное украшение — подвеска с тремя разветвлениями; общее название для особого рода подвесок — как к женским украшениям, так и к шаманскому костюму.
ср. эвен. куйыргы ‘цепь’

өрүкүччү

өрүкүччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Өрүкүйэн, бурҕайан тахсар курдук. Так, чтобы поднималось, вздымалось (напр., как дым, пар)
Удьурҕай хамсаҕа чаркааскай табаҕы ыга симэн уматынан күөх буруонан өрүкүччү тыына олорор. Амма Аччыгыйа
Өрүкүччү үллэннэр Охсуһа турбуттар. Д. Говоров

таай-таай

таай-таай (Якутский → Якутский)

саҥа алл., ыт к. Айаннаан иһэн ыт көлөнү тохтотор соруйуу. Команда остановиться во время езды на собачьей упряжке
«Так-как» диэннэр соруйаллар, «Таай-таай» диэн тохтотоллор. Ыт көлө истигэн, улгум, Кайуур тылын толорор булгу. С. Данилов

туймаарыччы

туймаарыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Туймаарбыт, туймаарыйбыт курдук (көр). Так, как будто перед глазами всё плывёт, туманится; неясным, мутным взглядом (смотреть)
[Маайыс] уутугар аҥаарыйбыт курдук, туймаарыччы көрөн сылдьар буолла. Амма Аччыгыйа
Өлөксөөс …… мин диэки туймаарыччы көрөн кэбистэ. А. Бэрияк