и. д. от таптай= 1) сплющивание; ковка (металла); 2) отбивка, точка; хотууру таптайыы отбивка косы; 3) похлопывание (рукой).

1) сплющивать что-л.; придавать плоскую форму чему-л.; ковать (металл); 2) отбивать, точить (косу); хотууру таптай = отбить косу; 3) хлопать, похлопывать кого-что-л. (рукой); оҕотун таптайан утутта она убаюкала ребёнка лёгкими похлопываниями руки; арыыны таптай = колотить, сильно хлопать по маслу (чтобы выбить из него остатки пахты).

1. таптай диэнтэн хай. аата. Кэбиһиилээх отторо таптайыы арыыны санатыахтыы лөһөрүспүт үрэх ходуһатын көрөннөр, кинилэр сүрэхтэрэ хайдах эрэ эриэккэс минньигэстик нүөлүйтэлээбитэ. Айталын
2. Хотуур биитин таһааран, көннөрөн чарааһатыы (өтүйэнэн охсуолаан). ☉ Наколачивание (молотком), выпрямление ударами, отбивка (напр., косы)
   Таптайыыга хотуур тимиргэ эллэнэн, чиҥээн, биитин кылаанын өр тутар дьоҕурданар. ААФ ОИОИС
   Хотууру сытыылааһын сатаан таптайыыттан саҕаланар. ПАЕ ОС

туохт.
1. Тугу эмэ ытыскынан эбэтэр туох эмэ хаптаҕайынан чиҥэтэ эбэтэр көбүтэ охсуолаа. ☉ Взбивая или уплотняя, слегка похлопывать что-л. ладонью или чем-л. плоским, шлёпать
Эмээхсин бэриинэтин «таптап» таптайан оронун оҥостон барда. Эрилик Эристиин
Куруусканы уокка эргим-ургум туппахтаат, арыытын төлө охсон ылан хаарга уурда уонна хаары ыга таптайан, уокка туруорда. Амма Аччыгыйа
Кэлэн аҕылыы-аҕылыы, сыттыгын таптайа олордо. Н. Заболоцкай
△ Киһини, сүөһүнү ытыскынан кыра-кыратык охсуолаа (эйэргээн, сөбүлээн, сөпсөһөн о. д. а.). ☉ Похлопывать ладонью кого-л. (дружелюбно, одобрительно и т. д.)
Никита уолун кууһан ылла, күлэ-күлэ санныга таптайда. Н. Лугинов
Ийэтэ ынаҕын моонньун таптайа-таптайа, сэмэлиир. Амма Аччыгыйа
Дуня ынахтарын кэрийэ сылдьан имэрийдэ, таптайда. А. Фёдоров
△ Кыра оҕону утутаары ытыскынан чэпчэкитик охсуолаа. ☉ Слегка похлопывать ребёнка, усыпляя его
[Ийэтэ оҕотун] түҥ-таҥ соһон илдьэн долборукка баттаан, хотуулунан сабан, таптайан биэрэрэ, оччоҕо кини утуйан хаалар этэ. Эрилик Эристиин
Микиитэ дьиэтигэр ньылбыйан тахсан Сэмэни таптайа олорор Өлөксөйгө сибигинэйдэ: «Хотонтон ийэҥ таҕыстаҕына этээр, мин чааркааннарбын эһэ бардым». Амма Аччыгыйа
«[Аҕаҥ] сарсын кэлиэ, кэлиэ», — таһырдьа тыал тыаһыырын иһиллии-иһиллии оҕотун таптайа сытта. Күндэ
△ Арыы оҥорорго арыыттан уутун ыгаары күүскэ охсуолаа, эллээ. ☉ Колотить, ударять, хлопать по маслу, чтобы выбить из него остатки пахты (при сбивании сливочного масла)
Ыстапаанньа арыытын мас кытыйаҕа ыган, таптайан баран, хаҥас долбуурга илдьэн ууран кэбистэ. Күндэ
Ийэлэрэ эрдэ туран Туос оҥоойукка арыыны Томточчу таптайда. С. Васильев
2. Балтанан тимири эллээ, кыстыкка ууран охсуолаа. ☉ Ударами молота придавать металлу какой-л. вид, ковать
Барык-сарык ортотугар Балтааны ууһун Балтатын тыаһа Баллырҕаччы таптайар. П. Ойуунускай
Ыарахан балта, өрө күөрэй, ыстаал үөһүн ыга таптай! Эллэй
Хоодуотап кыстыкка туох эрэ тимири таптайар. С. Ефремов
△ Кыстыкка ууран өтүйэнэн охсуолаан хотуур биитин чарааһат, таһаар. ☉ Наколачивать чем-л., выпрямлять ударами, натачивая что-л., отбивать (напр., лезвие косы)
Хойутаабыт отчут хотуур таптайар тыаһа чабыргыыр. Амма Аччыгыйа
Мин «буускап» диэн баар эрэ хотуурбун саҥа уктаан, үчүгэйдик таптайдым. Ф. Софронов
Уйбаан оҕонньор кыраабыл тииһээн дуу, хотуур таптайан дуу соло булбат. Хомус
3. көсп. Аһы-таҥаһы, баайы, малы мус. ☉ Копить, скапливать, сколачивать имущество, состояние
[Ийэм] булбутун эрэ мин муннум анныгар таптайара. М. Доҕордуурап
Тугу булбуттарын барытын бычыгыраппакка харамнык таптайан иһэллэрэ, күндүттэн күндү, ыарахантан ыарахан дьиэ-уот тэриллэрин, малы-салы, таҥаһы-сабы булунан, дьонтон ордо сатыыллара. «Кыым». Ахсаана биллибэт элбэх сүөһүтэ аһаабытын-иитиллибитин ордугун, Чоочо кур оту сир-сир аайы үрүт-үрдүгэр таптайан иһэр. ЧМА СТ
♦ <Күлэ-күлэ> күллэри таптай көр күл II
Уйаламмыт уоруккутун Уоттары умуруоруом, Күлэ-күлэ күллэри таптайыам, Күнтэн сүтэриэм, Күдэн көтүтүөм. П. Ойуунускай
Бу туох аньыыбыт-харабыт иһин аал уоппутун умуруордулар, күлэ-күлэ күлбүтүн таптайдылар? Софр. Данилов
[Бандьыыттар] барыбытын сиэхтэрэ, күлбүтүн таптайыахтара. И. Никифоров
тюрк. тапта