тоска по кому-чему-л.; дойду ахтылҕана тоска по родине.

несов. кого баттаа; его гнетёт тоска кинини ыар санаа баттыыр.

сов. 1. кого-что ыга баттаа, ыга тут; сдавить руку илиитин ыга тут; 2. что, перен. ыга тут; тоска сдавила сердце санаарҕабыл сүрэхпин ыга тутта.

аат. Ким-туох эмэ баар буолуохтаах сиригэр суоҕуттан туоххаһыйыы, тутах сананыы. ☉ Беспокойство, тоска из-за отсутствия кого-л.
Нэһилиэги өрө тардар биир тутаах үлэ киһитэ баран хаалара суохтабыллааҕа чахчы. А. Сыромятникова
Сүппүт саллаат суохтабыла Сүрэҕи аалар күн тура. «ХС»

несов. 1. что эм, обор; младенец сосёт грудь матери кыһыл оҕо ийэтин эмиийин эмэр; сосать палец тарбаххын эм; 2. безл. нүөлүйэн ыарый, нүөлүй; сосёт под ложечкой түөһүм иһинэн нүөлүйэн ыалдьар; 3. что, перен. эм; тоска сосёт сердце санаарҕааһын сүрэхпин эмэр; # сосать соки из кого-л. сүмэтин супту обор, көлөһүннээ; червь сосёт кого-л. санаа-оноо быһа эмэр.

несов. 1. что (заострять) сытыылаа, буруустаа, аал, уһуктаа; точить бритву бирииппэни сытыылаа; точить когти тыҥыраххын аал; точить карандаш харандааһы уһуктаа; 2. что (вытачивать) чочуй, чочуйан оҥор; точить на токарном станке токарнай станокка чочуй; 3. что (портить — о насекомых, грызунах) тэһитэ кэбий, тэһитэ кэрбээ; 4. кого-что, перен. (мучить, изводить) быһа аал, быһа эм; его точила тоска кини ни ахтылҕан быһа аалара.

аат.
1. Хардары-таары өйдөтүһүү, санаһыы. ☉ Обмен воспоминаниями
Онтон кэпсэтиибит былыргы хаартыскалары көрүүгэ, олор тустарынан ахтыһыыга халбарыйда. П. Филиппов
Чугастааҕыны, халлааны, күнү-дьылы ахтыһыы буолла. А. Сыромятникова
2. Бэйэ-бэйэни суохтаһыы; бэйэ-бэйэҕэ тардыһыы. ☉ Тяга друг к другу; взаимная тоска по друг другу. Тапталлаахтар ахтыһыылара күүстээх буолар
□ Биһиги бэйэ-бэйэбитин суохтаһыыбыт, ахтыһыыбыт өссө күүһүрбүтэ, ол аайы күндүтүк санаһарбыт дириҥээбитэ. «ХС»
Хаайбаттар улахан тапталы! Ханнык да хараҥа дьайыылар: Кыһалҕа кынаттыыр тапталы, Тапталы ахтыһыы арчылыыр. С. Данилов

аат. Кими-тугу эмэ санаан, көрүөххүн, онно баар буолуоххун күүскэ баҕарыы. ☉ Сильное желание повидаться с кем-л.; тоска по кому-чему-л.
Семен Ильич дьоҥҥо аралдьыйан сылдьан баран, соҕотоҕун хааларын кытта, дьиэтин-уотун ахтылҕана киирбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Төрөөбүт дойду! Төрөөбүт дойду таптала күүстээх даҕаны! Ахтылҕана уохтаах даҕаны! Т. Сметанин
Арай Максимка, эдьиийин уураан-сыллаан ахтылҕанын уҕарытан баран, күө-бараа ыйыппыта. Софр. Данилов
Төрөппүт оҕо ахтылҕана баар эбит, — биир кытаанах кыһалҕа. Н. Лугинов

прил. 1. (полный тоски) санаарҕабыллаах, санаарҕаабыт, ахтылҕаннаах; тоскливый взгляд санаарҕаабыт көрүү; тоскливая песня санаарҕабыллаах ырыа; 2. (наводящий тоску) чуҥкук, курус.

вызывающий тоску по себе; незабываемый; незабвенный; ахтылҕаннаах дойдум край, который мне не забыть; аан дойду ахтылҕаннаах , бар дьон санабыллаах погов. родные места незабываемы, сородичи незабвенны.