тугуттаа диэнтэн бэй. туһ. Эдэр тыһы табалар номнуо тугуттаммыттар
Якутский → Якутский
тугуттан
тугу гынаары этэҕин
туох гынаары этэҕин
тугут
- аат. Бииригэр диэри саастаах таба оҕото. ☉ Оленёнок до года
Кыракый тугут чох хара харахтарынан Аагалаах диэки махтаммыттыы көрүтэлиир. Т. Сметанин
Сотору бастакы тугуттар төрөөбүтүнэн барыахтара. В. Протодьяконов
Өйдөөн көрдөххө тугуттар эмиэ оҕолор курдук араас буолар эбиттэр. Улуро Адо (тылб.) - даҕ. суолт. Таба оҕотун тириититтэн тигиллибит, оҥоһуллубут, быыһык. ☉ Сшитый, сделанный из меха молодого оленя, пыжиковый
Чурумчуку бэйэтэ Чубуку бэргэһэлэннэ, Тугут истээх соннонно. Эллэй
[Максим] тугут бэргэһэтин устан, сонун сиэҕинэн сүүһүн көлөһүнүн сотунна. Л. Попов
Тугут саҕынньах кэтэн Туотарыйа сүүрэбин. И. Эртюков
◊ Кыһыл тугут көр кыһыл. Кыһыл тугут ийэтин эмиийин сүтэрэн, үҥүлүҥнүүр. Тугут кэбиспит (кээспит) — итэҕэс, сиппэтэх эбэтэр өлбүт тугуту төрөппүт (таба туһунан). ☉ Выкидывать оленёнка недоношенным (о самке оленя)
[Табалар] мэччирэҥ хаара чиҥээтэҕинэ тоҥоллор, ол содулуттан уулаах тыһылар тугут кээһиэхтэрин сөп. ССП ЫН
Дьүүкээрбит табалар үксүгэр тугут кэбиһэллэр, оҕолоро хойуккааҥҥа диэри мөлтөх, аһаах уонна ыарыыга ылларымтыа буолаллар. ВВ ЫСЫ
ср. тюрк. тоҕ, туг ‘рождаться, возникать, появляться’, МНТ тубул, монг. тугал ‘телёнок’, уйг. тугутлук ‘роженица’
тук
тук буол — туохха эмэ сөп буол, сөп буола тиий (үксүгэр буолбат ф-ҕа тут-лар). ☉ Быть достаточным, удовлетворять потребность в чём-л. в полной мере, хватать надолго (обычно употр. в отриц. ф.)
Бас-баттах тутуннахха туох айылаах ото тук буолуой? Далан
Максим Николаевич оччолорго аахсар хамнаһа тук буолбат этэ. «ХС»
Хоту дойду тыйыс айылҕата …… үүннэрбит маһын ньимси кэрдэн, туттан бараан хаттаан үүннэрэргэ биир киһи үйэтэ кыайан тук буолбат. ГКН КК; тук диэ — кимиэхэ эмэ сорудахта биэр, тугу гынарын соруй, көрдөрөн биэр. ☉ Указывать, предписывать, поручать кому-л. что-л. Аныгы дьон уруккулар курдук тук диэтиҥ да барыахтара суоҕа, барыстарын-ночоотторун ааҕыныахтара. Далан
«Эн кырдьыгыҥ диэн өрүү салалта тугу тук диэбитин хоту», — диэн биирдэ Черкоев эрэйдээх кэлэйэн эппитэ. Н. Лугинов
Кини тугу да тук диэбитин толоро үөрэммит аул дьахталлара, буорунан тамныытамныы, хап-сабар кыргыттары эккирэтиһэн сарыкынастылар. БТТ; тук курдук — бэлэм сылдьыбыт курдук олус улгумнук, түргэнник (хол., туохха эмэ сөбүлэн). ☉ Очень быстро, с готовностью, с лёгкостью (напр., соглашаться на что-л.)
Кыыс …… сорудаҕы тук курдук истэр. Р. Баҕатаайыскай
Уол тук курдук атыгар хатааста түһээт, халдьаайыны арҕаа өттүнэн киирэн сүүрдэн барбыт. Сэмээр Баһылай
Мин бачча үлэлэтэллэригэр баһыыба дии сылдьар киһи, тук курдук, сөбүлэһэр аакка сылдьабын. «Сахаада»
ср. др.-тюрк. тох ‘сытый’
Якутский → Русский
тугут
тугут (оленёнок до года).
тугуттан=
возвр. от тугуттаа= иметь тугута (см. тугут).
тук
I подр. лёгкому стуку; тук гыннар= легонько стукнуть.
II : тук буол = обычно употр. в отриц. оборотах: тук буолума = не хватать, недоставать, быть незначительным; оказаться значительно меньшим, чем нужно; матырыйаалбыт тук буолбата материалу не хватило; бу оһоххо массыына мас тук буолбат для этой печи совершенно недостаточно одной машины дров.
турар сыана сөбө суох-тук үрдээһинигэр нолуок
налог на незаслуженный прирост стоимости
Категория: Местное самоуправление
Русский → Якутский
тук
м. с. х. тук (минеральной уоҕурдуу).
Еще переводы: