сыһ. Чэмэлкэйэ, ырааһа суохтук, өспүттүү, тунаархайдык (көр). ☉ Невыразительно, мутно (глядеть)
Мэхээлэ икки суол дьиэктээх: өлбөөдүччү көрбүт киэҥ харахтарынан атаҕын тумсун араччы борутан, мунамуна, киһини билбэт буола-буола сытыытынан, сымсатынан саптаран сылдьар уонна кыыһырдаҕына, тугу этэрин, хайдах туттарын өйдөөбөт буолуталыар диэри уохтаахтык кыыһырар. Амма Аччыгыйа
Аким Акимович, кырдьаҕас киһи кырдьаҕаһа өтөн, утуктаан өлбөөдүччү көрбүт. Н. Габышев
Чоккуруос харахтаах, хара элэмэс акка нүксүччү олорбут кыра хатыҥыр оҕонньор икки өттүн өлбөөдүччү көрүтэлиир. Тумарча

туохт.
1. Тунаархайдык, чаҕылхайа суохтук сырдаа, сырдаан көһүн. ☉ Тускнеть, тускло светить, тускло отсвечивать. Кыһыҥҥы күн туман быыһынан өлбөөдүйэр
□ Өрүс уутун өҥө ууллубут сибиниэс курдук өлбөөдүйэр. Н. Якутскай
Ый уота көһүүннүк, өлбөөдүйэ тыгар. В. Чиряев
2. Суһуктуй, урукку чаҕылхай кэрэ дьүһүҥҥүн сүтэр. ☉ Тускнеть, терять прежний яркий вид, блёкнуть, увядать
Улаанчык барахсан хаарыаннаах хараҕа өлөн өлбөөдүйэн хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Кыыс Хотун үтүө мөссүөнэ өлбөөдүйбүт, оргууй хааман Мииккэ оҕонньор таһыгар олорон кэбистэ. А. Сыромятникова
Кыһыҥҥы күн өлбөөдүйбүт. С. Васильев
♦ Үрүҥ күн өлбөөдүйдэ — өлөр-хаалар күн буолла. ☉ Наступил критический момент, смертный час (букв. ясное солнце потускнело)
[Манчаары:] Маҥан күнүм балаадыйда, Үрүҥ күнүм өлбөөдүйдэ, Үтүө абаҕам өрүһүй! А. Софронов
Уһун олоҕу олороммун, Уйгу-быйаҥы тутуом диэн, Үөрэ санаабытым — Үрүҥ күнүм өлбөөдүйдэ. П. Ойуунускай
Масчыт-отчут дьон хаарыан күннэрэ харааран барбыт, үрүҥ күннэрэ өлбөөдүйэн испит. Софр. Данилов

прил
тунаархай, болоорхой

прил
туманнаах, тумарыктаах, тунаархай

прил. 1. кубаҕай, кубархай, тунаархай; бледный как полотно болотуна курдук кубархай; 2. перен. (невыразительный) өлбөөркөй, мөлтөх, сымсах; бледный рассказ сымсах кэпсээн.

даҕ. Чаҕылхайа суох, тунаархай, бэрт кыратык сырдатар. ☉ Тусклый, дающий мало света
Имик-самык умайбыт лаампа хос иһин өлбөөкү соҕустук сырдатар. Эрилик Эристиин

даҕ. Бороҥнуҥу-үрүҥ, чуолкайа суох, боруоран көстөр, борук-сорук. ☉ Бледноватый, блёклый
Кус …… тунаархайдыҥы араҕас атахтарынан тэбиэлэнэн сараҥнатар уонна кынаттарынан ууну чалымнатар. Н. Якутскай

даҕ. Буора, кырса суох сыгынньах таас иэдэстээх (иэдэстэрдээх). ☉ Без какой-л. почвы, растительности на склоне; сплошной, цельный, утёсистый. [Өрүс] икки өттө бүтүннүү үрдүк суорба таас хайа. Суорун Омоллоон
Түүҥҥү ый тунаархай сырдыгар ыраах саҕахха суорба хайалар чыпчааллара чаҕылыйаллар. И. Гоголев

сыһ. Эриэн гына, эриэн буоларын курдук. ☉ Пятнами, полосками
Аҕата ол талаҕы сытыы быһаҕынан эриэннии кыспыта. И. Гоголев
Куонаан ыас хара баттаҕын үрүҥ тунаархай хаһыҥ эриэннии дуйдаабыт. Н. Заболоцкай
Ытык сылгы сулара үрүҥ уонна хара сиэлтэн эриэннии хатыллыбыт буолар. ФГЕ СТС

сыһ. Сир диэкиттэн; намыһах өттүттэн. ☉ Снизу
Муус кырыаны сүгэнэн дьөлүтэ охсон түһэрбитигэр, аллараттан тунаархай буруо өрө дьурулаан таҕыста. Амма Аччыгыйа
Дьыбар салгын Дьырылаата. Атахтарбын дьырылатан, Аллараттан Үөһэ тахсан Иэним кытта Кэдэҥнээтэ, Сүнньүм устун Сүүрэн кэлэн, Куйахабын Кум-хам тутта. Күннүк Уурастыырап
Санаатынан сүүрэр кирилиэскэ туран кэбиһэҕин, онтукаҥ эйигин үөһэттэн аллара дьылыһытар, аллараттан үөһэ дьулуһутар. М. Доҕордуурап