Якутские буквы:

Якутский → Русский

уохтаахтык

нареч. 1) сильно, мощно; 2) темпераментно, горячо; запальчиво; уохтаахтык саҥарар он говорит темпераментно.

уохтаах

1) сильный, мощный; уохтаах сүүрүк мощное течение; 2) крепкий (напр. о бульоне); питательный; уохтаах ас питательная пища; 3) крепкий; уохтаах арыгы крепкое вино; 4) темпераментный, горячий; вспыльчивый; уохтаах киһи темпераментный человек; уохтаах майгылаах со вспыльчивым характером.

уохтаах-кылыннаах

гневный; яростный; уохтаах-кылыннаах атаака яростная атака.

уохтаахтык-кылыннаахтык

нареч. гневно; яростно; уохтаахтык-кылыннаахтык охсус = яростно драться.

Якутский → Якутский

уохтаахтык

сыһ.
1. Модун күүстээхтик, эрчимнээхтик, дохсуннук. Со всей силы, очень сильно, мощно
Эбэ кытыытыгар манчаарыны уобалыы сылдьар ата …… уохтаахтык иҥэрсийдэ. И. Гоголев
Уохтаахтык тоһуттан, эмискэ, Уот этиҥ күүрбүтэ. Күннүк Уурастыырап
Балаҕан үрдүттэн Баһырҕастаах хара ыт Уохтаахтык үрэн баргыйан, умса бөтөрүҥнээн түстэ. С. Васильев
Саха биэтин үөскэҕэ уохтаахтык улаатар кэмэ үксүгэр ахсынньы, тохсунньу ыйдарга түбэһэр. АНП ССХТ
2. Күүскэ, омуннаахтык, өрүкүйэн. Темпераментно, горячо, запальчиво
Мэхээлэ …… биирдэ эмэтэ кыыһырдаҕына, тугу этэрин, хайдах туттарын өйдөөбөт буолуталыар диэри уохтаахтык кыыһырар. Амма Аччыгыйа
Уохтаахтык, кырыктаахтык доппуруостуур тойон эбит этэ. Болот Боотур
Оҕолоро костёрга мусталлар, Уон араас сэһэни тардаллар, Уохтаахтык, ньиргиччи ыллыыллар. П. Тобуруокап

күүстээх-уохтаах

даҕ.
1. Ыараханы кыайар, олус кыайыгас. Физически сильный, с неослабевающей мощью, осиливающий всякую работу
Адамов олус кытыгырас, күүстээх-уохтаах уонна доруобай, тулуурдаах буолан, өлүүттэн өрүһүллүбүтэ. И. Бочкарев. Кэлиҥ даа, көччөх гынан көтүппүт Күүстээх-уохтаах уолаттарым, Күн сиригэр дьол иһин төрөппүт Күндү көмүс оҕолорум! И. Егоров
Кини бу күүстээхуохтаах эдэр киһиттэн улаханнык дьааххана саныыр быһыылааҕа. А. Сыромятникова
2. Элбэх баайдаах-дуоллаах, бэйэтигэр эрэмньилээх, элбэх сэрииһиттэрдээх, үчүгэй сэбилэниилээх (судаарыстыба, оннук судаарыстыбаҕа олорор норуот туһунан). Богатый, уверенный в себе, обладающий мощными вооруженными силами (об отдельном народе или государстве)
Бу Улуу өрүс эҥээригэр иитиллибит дьон олоҕо даҕаны, санаата даҕаны чыҥха атын, күүстээх-уохтаах буолаллар эбит. П. Ойуунускай
Күөх дириҥ далайга, Күүгүн-хааҕын балкыырга Көмүллэн өлүөм кэриэтин Күүстээх-уохтаах саарыстыбам Күргүөм үгүс норуоттуун Күдэн буолан көттүн, Күл буолан сүттүн! Эллэй

уохтаах

даҕ.
1. Олус күүстээх, күүрээннээх. Очень сильный, мощный
Улуу бухатыырдар охсуһаллара уохтаах үһү (тааб.: кыстык, балта). Уохтаах сэрии обургуттан Уйадыйбат уохтанаар, Күүстээх сэрии күтүртэн Көҕүрээбэт күүстэнээр. С. Зверев
Уохтаах тымныы тостон, Уоттаах күммүт ойдо. Күннүк Уурастыырап
2. Уордаах, кырыктаах. Очень вспыльчивый, горячий, темпераментный
Уохтаах ыт …… баргыйда. Амма Аччыгыйа
Биһиэхэ, сахаларга даҕаны, уохтаах тыллаахтар, чаҕыл этиилээхтэр бааллар. Н. Габышев
Эдэр-сэнэх эрдэҕинэ уохтаах, күөнүгэр киирэн биэрбит киһиэхэ улахан саллыылаах салайааччынан биллэрэ. «ХС»
3. Хатан (хол., утах, табах); үчүгэйдик тоторор, иҥэмтэлээх, тотоойу (ас). Насыщенный, крепкий (напр., о напитке, табаке); насыщающий, питательный
Кини туох да олус үчүгэй, уохтаах быраасканы көөнньөрөн бэлэмнээбит этэ. Н. Якутскай
Эһэ этин курдук уохтаах, минньигэс, мааны ас чугаһынан баара буолуо дии санаабаппын. И. Гоголев
Сылгы — бу эмис эт, илиинэн кээмэйдэнэр хаһа, уохтаах кымыс. Багдарыын Сүлбэ
Табах уохтаах буолуута киниэхэ төһө никотин баарыттан тутулуктаах. АВГ ТТБТ
4. Өлгөм үүнүүнү биэрэр, өҥ. Способный давать богатую растительность, обильный на урожай, плодородный
Уохтаах буору сиэмэ сөбүлүүр, үтүө санаалаах киһини дьон сөбүлүүр (өс хоһ.). Кыыс Амма кытыллара нүөл кырсынан, уохтаах буорунан сураҕыраллар. Софр. Данилов
Тэллэй күн көрөн сылытар уохтаах, үчүгэй буордаах сири талан үүнэр. УГС ССКОТ


Еще переводы:

сахсараҥнат

сахсараҥнат (Якутский → Якутский)

сахсараҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Арай Ольга эрэ, кылгас хойуу баттаҕын сахсараҥнатан, эр киһилии киэҥ-киэҥник хардыылаан, хаамыталыы сылдьан, уохтаахтык-кылыннаахтык саҥа аллайталыыра. ОЛ ПА

бирикээстээ

бирикээстээ (Якутский → Якутский)

туохт. Сорудаҕы, дьаһалы толорторо орто бирикээстэ биэр. Приказать
Чаҥкынас куолаһынан бирикээстээбитигэр, үс ньиэмэс тура эккирээтилэр. Н. Габышев
«Чэйгитин өрүҥ!» — диэтэ Попов бирикээстиир эҕэлээхтик. Амма Аччыгыйа
«Ол массыыналары хомуйан бэрэбиэркэлээбит аактаҥ ханнаный, ону аҕал», — бирикээстиир курдук уохтаахтык саҥарда. А. Софронов

жарко

жарко (Русский → Якутский)

  1. нареч. итиитик, суостаахтык; 2. в знач. сказ. безл. куйаас, итии; в июле в Ташкенте очень жарко от ыйыгар Ташкентга олус куйаас; мне стало жарко мин итииргээ-тим; 3. нареч. перен. (страстно, пылко) омуннаахтык, уохтаахтык, төлөннөөхтүк; жарко обсуждать омуннаахтык дьүүллэс.
араастаан

араастаан (Якутский → Якутский)

сыһ. Эҥин-эҥинник, араастык, тус-туспатык. Разно, поразному, неодинаково
Сороҕор, Украина көрдөөх частушкаларын ыллыы-ыллыы, атахтарын араастаан хамсатан, кырабаакка олорон эрэ уохтаахтык үҥкүүлүүр. Амма Аччыгыйа
Кини араастаан бэйэтин аралдьытына сатаан кэбистэ да, бэҕэһээҥҥи түбэлтэ өйүттэн тахсыбат. Софр. Данилов
Бука, биһиги суохпутугар икки эмээхсин кийииттэрин араастаан ырытыахтара, сириэхтэрэ-талыахтара. Далан. Тэҥн. араастык

атыт

атыт (Якутский → Якутский)

ат диэнтэн дьаһ. туһ. Айаххын атыт
Харахпын атытан көрбүтүм: күн үөһэ ойбут, уоппут умуллан хаалбыт, дьонум бараары тураллар эбит. Н. Неустроев
Икки харабылтан биирдэрэ күнүс маныыр, атына — түүн. Түүҥҥүтэ сүрэҕэ суох, хараҕын нэһиилэ атытар. Эвен фольк. Сэрэнээр: чугас сиргэ сүүрдэҕит, Чулкулаахтара хара бастакыттан уохтаахтык сулбу түһүө, ону улаханнык атытаайаҕыт. Сир чиэппэригэр диэри саппай уопсан ис. Л. Габышев

обугур

обугур (Якутский → Якутский)

даҕ. Болтоҕор соҕус, кыра (уос туһунан). Маленькие, пухлые и сочные (губы)
[Кыыс] Тэҥилээн оҥорбут курдук Кэчигир таас тиистээх, Олуктаан оҥорбут курдук Обугур ходьой уостаах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сыдьаай маҥан сырайдарыттан Сытыытык сылластылар, Обугур уран уостарыттан Уохтаахтык уурастылар. П. Ядрихинскай
Лэҥкэйбит үрдүк сүүһэ, уоттаах хараҕа, обугур уоһа — барыта кини эр санаатын, өйүн туоһулууллар. И. Данилов

уоттаахтык

уоттаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Итиитик, омуннаахтык, уохтаахтык. Горячо, пылко
[Уйгурова:] Уолаттар бэйэлэрэ сыстаҥнаан, Уоттаахтык, мүөттээхтик да көрдөллөр, Уурбут-туппут курдугу Уон сыл устата көрдөөн булбатым. Р. Баҕатаайыскай
Оо, таптыыр да этиҥ бу сири, халлааны, Ол онтон уоттаахтык бар-дьону таптыырыҥ. Эллэй
Албан аат, баай-талым олох нуһараҥа Тамараны ханна эрэ чугас күүтэн, уоттаахтык ыҥырар этилэр. А. Фёдоров
Уйбаан Уйбаанабыс уоттаахтык Утары көрдө суостаахтык. С. Васильев

бөтөрөҥнөө

бөтөрөҥнөө (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ойуолаан сүүр (сылгыны этэргэ). Идти вскачь, галопом, галопировать (о лошади)
Ойуур быыһынан маары эргийэ бөтөрөҥнөөн көппөрөҥнөөн иһэн ат хорус гына түстэ. Софр. Данилов
Ат, бөтөрөҥнөөн ыла-ыла, айаннаан матайар, түргэн туйаҕа кураанах буорга табыгырайар. Н. Габышев
2. кэпс. Сүүр, ыксаан сүүр (сүөһүнү, кыылы уонна киһини этэргэ). Бежать, идти быстро, поспешно (о человеке, животных)
Балаҕан үрдүттэн Баһарҕастаах хара ыт, Уохтаахтык үрэн баргыйан, Умса бөтөрөҥнөөн түстэ. С. Васильев
Дьиэ таһыттан уоллара Уйбаанчык обургу өрө бөтөрөҥнөөн киирдэ. П. Ойуунускай

доппуруостаа

доппуруостаа (Якутский → Якутский)

туохт., суутсок
1. Доппуруоһу ыыт. Производить допрос, допрашивать
Билигин кинилэри күннэтэ аайы доппуруостууллар. Н. Якутскай
Уохтаахтык, кырыктаахтык доппуруостуур тойон эбит этэ. Болот Боотур
Эн, Бадин, сибилигин баран кинини доппуруостаа. С. Ефремов
2. кэпс. Кимтэн эмэ, туох эмэ туһунан билээри хаайан, ыган туран ыйыталас, туоһулас. Расспрашивать о ком-чем-л. с пристрастием, допытываться
[Күөх Көппө:] Туох ааттаах доппуруостаан хааллаҕай... Суорун Омоллоон
Дьиэлээх хаһаайка киирэрбитин кытта тоҥкуруун соҕустук доппуруостаан барда. В. Ойуурускай
Эн наар доппуруостаан эрэ суруйаҕын. М. Доҕордуурап

өлбөөдүччү

өлбөөдүччү (Якутский → Якутский)

сыһ. Чэмэлкэйэ, ырааһа суохтук, өспүттүү, тунаархайдык (көр). Невыразительно, мутно (глядеть)
Мэхээлэ икки суол дьиэктээх: өлбөөдүччү көрбүт киэҥ харахтарынан атаҕын тумсун араччы борутан, мунамуна, киһини билбэт буола-буола сытыытынан, сымсатынан саптаран сылдьар уонна кыыһырдаҕына, тугу этэрин, хайдах туттарын өйдөөбөт буолуталыар диэри уохтаахтык кыыһырар. Амма Аччыгыйа
Аким Акимович, кырдьаҕас киһи кырдьаҕаһа өтөн, утуктаан өлбөөдүччү көрбүт. Н. Габышев
Чоккуруос харахтаах, хара элэмэс акка нүксүччү олорбут кыра хатыҥыр оҕонньор икки өттүн өлбөөдүччү көрүтэлиир. Тумарча