м. фельетонист, фельетон суру йааччы.

I
саралаа I диэнтэн холб. туһ. Аны барыта оннук
Билсиһии, уруу-хаан, биир дойдулаах… Фельетон суруйабыт, саралаһабыт. Э. Соколов
Кини холкуос табатын уоран сиэбит дьону саралаһан, норуот баайын харыстаһа сылдьан сырдык тыынын биэрбитэ. «ХС»
II
саралаа II диэнтэн холб. туһ. Уоппускабар урут хоту саралаһа бара сылдьыбытым

аат.
1. Үгэни суруйар суруйааччы, поэт. ☉ Баснописец. Саха литературатыгар сытыы фельетоннары хоһоонунан уонна прозанан биллэр үгэһит С.А. Саввин (Күн Дьирибинэ) саҕалаабыта. ВГМ СНПТ. Бэйэтин үгэлэригэр Баҕатаайыскай саха биллиилээх үгэһитэ «күөбүл ытыс» Күн Дьирибинэ үтүө үгэстэрин салгыыр. ТНН КХК
2. Үгэнэн саҥарар, кэпсэтэр киһи. ☉ Тот, кто говорит с иронией, кто выражается иносказательно
Урууга кэлэр бастаахтартан Бастыҥ үгэһит Сүөдэр. Дьуон Дьаҥылы

туохт. Туох эмэ куһаҕан буолуоҕун бүтэйдии таайан сэрэхэдий, куттана-дьаархана санаа. ☉ Побаиваться, остерегаться, опасаться чего-л. неприятного, дурного
Аны баар-суох оҕобун мүччү тутуом диэн хайдах эрэ олус куттанар, аны киниэхэ туох эрэ алдьархай суоһуурунуу дьиксинэр буоллум. Софр. Данилов
Хаһыакка тахсыбыт фельетон хайаан даҕаны бэрэбиэркэлэниэхтээҕин билэрэ, хаһан эрэ кэлэллэр диэн иһигэр улаханнык дьиксинэрэ. М. Попов
Тойон Киһи ол-бу иччиттэн, абааһыттан дьиксинэр. И. Гоголев
п.-монг. дьигси

1. даҕ. Кимҥэ, туохха эмэ кыттыспыт, сыһыаннаах. ☉ Имеющий отношение, причастный к чему-л.
   Үйэлээх сырдык үөрүү хайаан да доҕордоох, ханыылаах, хайаан да бар дьон кыттыгастаах. Амма Аччыгыйа
   Бу фельетону суруйууга Ыларов кыттыгастааҕа буолуо дуо? Р. Баҕатаайыскай
   Мин итиннэ кыттыгаһым суох. В. Яковлев
2. аат. суолт. Бииргэ тугу эмэ гынарга, оҥорорго кыттар киһи. ☉ Соучастник, компаньон, партнер
   Отчуокка кыттыгастааҕым уонна икки эрэллээх дьонум илии баттаабыттар. Д. Дефо (тылб.)

аат.
1. Ким эмэ эбэтэр туох эмэ туһунан аан маҥнай билии, маҥнайгы өйдөбүлү ылыы. ☉ Первое знакомство с кем-чем-л.
Дьэ ити кэнниттэн, билсии бөҕө акылаата ууруллубутун кэннэ, кэлбит хоноһо кус оҕолоох уулары, курупааскылаах сирдэри аргыый, «олоруохтааҕар» сураспыта буолла. Н. Заболоцкай
Орджоникидзе бу сырыыга даҕаны хас да күнү собуоту кытта билсиигэ атаарбыта. ОТК
Үлэ бу көрүҥүн кытта уруокка эрэ билсии кыра, ол иһин кылаас таһыгар үлэлиэххэ наада. ННН СТМО
2. Кими эмэ кытта өйөһөр, тирэх буолар, туһа таһаарынар сыаллаах сибээстэһии. ☉ Блат, связи (используемые в корыстных целях)
Баар сиригэр, билсиинэн, сыанатыгар ылабын, суох сиригэр ыарахан сыанаҕа батарабын, Батараат, эмиэ саҥаны буларга турунабын. Р. Баҕатаайыскай
Аны барыта оннук. Билсиһии, уруу-хаан, биир дойдулаах. Фельетон суруйабыт, саралаһабыт. Оттон билсиинэн туһанабыт. Э. Соколов
Бирилээбэк аннынан Билсиинэн атыылыыр Бэдэр бэрэдэбиэстэр Билигин даҕаны Биһиэхэ бааллара Мэлдьэҕэ суох ини! М. Ефимов

саҥа алл.
1. Саарбаҕалааһыны, мунаарыыны, ааспыты өйдүү сатааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает сомнение, неуверенность, вспоминание чего-л. — Чэ, оччоҕо бэйэҕэр хаһаана сылдьыбыт саппаас биричиинэбин этэбин
— Чэ, түргэнник. — Бээ, этиэх баҕайым дуу, этимиэх баҕайым дуу? Н. Лугинов
«Бу фельетону суруйууга Ыларов кыттыгастааҕа буолуо дуо? Бээ, итини хайдах гынан билэбиний?» — диэн буикулунна. Р. Баҕатаайыскай
2. Ханнык эмэ дьайыыны тохтотууну эбэтэр тохтото түһүүнү көрдөрөр. ☉ Выражает побуждение прекратить или приостановить действие
«Кууһума, бээ, тохтоо эрэ... Атаһыҥ мин кэлэн олоробун ээ», — диэтэ Силип оргууй аҕай. Күннүк Уурастыырап
Тыл-өс кэмчи киһитигэр, бээ, көрдөһөр да эмиэ сатабылы эрэйэр. Н. Лугинов
Чэ, бээ, аргыый, Лукерья сордооҕу олус үөҕүмэ, маҥнай хайдах-хайдах этэй, ону араҥалыахха, ону быһаарыахха. В. Гаврильева
3. Сааныыны, сэрэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает угрозу, предупреждение
Бээ, мөккүһэн эр, ким буолар кыайыылаах... Миигин эн билбэккин быһыылаах — Кимтэн кииннээхпин, хантан хааннаахпын, Кыыл ыраахтааҕыта тигр диэн таайдаахпын?! Р. Баҕатаайыскай

туохт.
1. Убаҕаһы иһиттэн иһиккэ төттөрү-таары кутан булкуй. ☉ Перемешивать жидкость, переливая её из одного сосуда в другой. Кымыһы саамылаа. Үүтү саамылаа
□ Ханааллара суол-суол халҕаннардаах
Дьэ, ону аһан, сабан, ууну саамылаан, ол устун борохуоттары хайаны өрө даҕаны, таҥнары даҕаны уһуннараллар эбит. Суорун Омоллоон
Ууну тэриэлкэлээх биэдэрэҕэ төттөрү-таары саамылаан, тыаһын үрүйэ сүүрүгэр үтүгүннэрбитим. ЗМП Х
Прасковья Москарова дыргыйбыт сыттаах сылаас көөнньөрбөнү солуурдарга саамылыыр. «Кыым»
2. кэпс. Туохтары эмэ оннуларын төттөрү-таары уларыталаан уур, саҥалыы сааһылаа. ☉ Менять местами, переставлять что-л. Таһаҕастарын кыра өттүн бэрт өр саамылаан, улахан өттүн аллара уурталаан тиэйбитэ. «ХС»
Таһаҕаһы саамылыыр саҥа комплекстар үлэҕэ киллэриллиэхтэриттэн ыла үлэ оҥорумтуота лаппа улаатта. «Кыым»
Кини Ньургуннуун …… наадалаах малларын массыынаттан массыынаҕа саамылаатылар. Я. Козак (тылб.)
3. көсп., кэпс. Тугу эмэ өйгөр сыымайдаан ырыт. ☉ Перебирать что-л. мысленно, в уме
Онтон туох буолбутун барытын саамылаан, ыараҥнатан көрө олордо. Н. Якутскай
[Хаһыакка тахсыбыт фельетоҥҥа] туох эппиэти биэриэхтээҕин өйүгэр хат-хат саамылыы, сааһылыы сылдьыбыта. М. Попов

тыаһы үт. туохт.
1. Киһини салгытар курдук биир тэҥ синньигэстик тыаһаа, дыыгынаа (хол., кумаар саҥата). ☉ Издавать ровный тонкий звон, писк (напр., о комаре)
Үрдүгэр ирбинньиктэнэ оонньуур кумаар бииһэ кыыгынаата. Софр. Данилов
Кынат тыаһа кыыгынаата, Куорсун тыаһа куугунаата. С. Васильев
Сайыҥҥы итии салгыҥҥа үөһэ оҥоойу үөрэ кыыгыныы туойар. Күндэ
△ Тимир тимиргэ охсулларын курдук синньигэс тыаһы таһаар (хол., кыаһаан). ☉ Издавать тонкий звон, звенеть (напр., о мелких металлических подвесках)
Ат туйаҕын тыаһа кэннигэр тибигирээн, аарык тыаһа кыыгынаан кэлбитигэр Уулаах [киһи аата] хаһыырбытынан эргиллэ [түстэ]. Эрилик Эристиин
Будильник тыаһа өрө кыыгыныы түһэр. И. Семенов. Ытык Хайа диэки дүҥүр тыаһа, кыаһаан кыыгыныыра, удаҕан кутуруута сүрдэммит этэ. «Чолбон»
2. көсп. Күүтүллүбэтэх өттүттэн эмискэ баар буол, күөрэс гын (үксүгэр соһуччу сонуннаах сурук, ыстатыйа эҥин туһунан). ☉ Появляться внезапно, заставать кого-л. врасплох (напр., о письме или статье в газете с неожиданным содержанием)
Аҕыйах хонон баран республика хаһыатыгар фельетон кыыгынаан тахсыбат дуо? В. Яковлев
Оройуон хаһыатыгар «Буурай от» диэн ыстатыйа кыыгынаан тахсыбыта. «ХС». Семен Семеновичка «Кыым» хаһыат эрэдээксийэтиттэн сурук кыыгынаан тиийэн кэлбитэ. «ХС»

аат.
1. Уһуктаах синньигэс мас эбэтэр тимир (үөрбэнэн, хол., тыал ыспатын диэн бугулу батары анньаллар). ☉ Заострённый кол, шест, рожон (тонким заострённым колом, напр., протыкают копну, чтобы ветер не раскидал сено)
Онтон эйиэхэ тугуттан сулуйан ылан уокка сырайан баран, үс кырбас эти үөрбэ уһугар иилэн биэриэхтэрэ. Саха фольк. Ыалым бугул үөрбэтин уоран ылан баран балыйан кээспитэ — ону баттал диирим. Н. Павлов
Эмиэ мас үөрбэнэн балыктары атаралаата. И. Данилов
2. эргэр. Үҥүү көрүҥэ (хас да кырыылаах буолар). ☉ Род копья: с удлинённоузким наконечником, который имеет несколько граней
Бары үөгүлэспитинэн үөрбэнэн сыыһа-халты анньан хаалаллар. Саха фольк. Көхсүн хараҕын үүтүнэн, көбүөхтүүр сүрэҕинэн Үөрбэ тайан эрдэҕинэ Аһара охсон биэрдэ. П. Ойуунускай
Өстөөхтөртөн мүччү туттаран ылыллыбыт үөрбэлэр көй салгыны көҥүтэ кэйбитинэн көһөн истилэр. Эрилик Эристиин
♦ Үөрбэ тыл — өтөрү-батары этэн кэбиһэр сытыы, хотоойу тыл-өс. ☉ Острое, обличительное слово
Бу бааллар дии …… [Күн Дьирибинэ] уоруйахтары, түөкүттэри үөрбэ тылынан хараҕалыыр, сытыы чыпчаххайынан куһурҕатар үгэлэрэ, фельетоннара. Софр. Данилов
Өбүгэлэр — бөлүһүөктэр Үөрэҕэ суохпут дэммэттэр — Үгүһү өтө көрбүттэр, Үөрбэ тылынан эппиттэр. Ф. Софронов
Хара бастакыттан кырыылаах хараҕынан, үөрбэ тылынан көрсүбүтэ. «ХС»
Үөрбэ үрдүгэр түһэр көр түһэр. Буулаҕа бурсуйу Буруйдаан сэмэлээн Үлэһит, бааһынай Үөрбэҕэ түһэрдэ. П. Ойуунускай
Ону [фашист саллааттарын, эписиэрдэрин] биһиги дьоммут үөрбэҕэ түһэрэн ылбыттар. И. Никифоров
Дьиэтигэр кэлбитэ, эмээхсинэ үөрбэ үрдүгэр түһэрдэ. В. Ойуурускай
ср. др.-тюрк. сүрвэ ‘острый, остроконечный’