аат. Көннөрү сууйууга барбат кирдээх, бээтинэлээх таҥаһы араас сириэстибэ көмөтүнэн ыраастыыр анал сир. ☉ Химчистка
Хоппуруон таҥаһы кураанах химчиискэҕэ биэрбэттэр. ФВН ЭХК

даҕ. Баламат соҕус, толоостуҥу. ☉ Довольно дерзкий, нагловатый
«Кыратыык-кыратык уоспун, хааспын оҥостуом уонна хоппуруон чулку кэтиэм», – диэн быһаарынна Нина уонна кини сааһыгар ити сонун, баламаттыҥы санааттан үөрэн кэллэ. Н. Габышев

аат. Атахха кэтэр чараас эбэтэр халыҥ саптан өрүллэн оҥоһуллубут таҥас (наскытааҕар уһун буолар, атах быһыытынан буукка диэри тардыллар). ☉ Предмет женской одежды, плотно облегающий ногу, чулок, чулки
«Кыратык-кыратык уоспун, хааспын оҥостуом уонна хоппуруон чулку кэтиэм», — диэн быһаарынна Нина. Н. Габышев
Туочунай хардыынан үктэнэр Чочуонай үчүгэй чулкулар Аллея кырыһын үрдүнэн Харахпар элэҥнии турдулар. И. Арбита
Саҥа хоппуруон чулкуну, кэтиэх иннинэ сылаас ууга илитэн баран, салгыҥҥа куурдарга сүбэлэнэр: оччоҕо чулку сымныыр уонна бөҕөргүүр. Дьиэ к.

сыһ., кэпс. Үрүтүрдүгэр, хос-хос (хол., баай). ☉ Многократно наматывая, обматывая что-л. вокруг чего-л.
Кини [Бадайаанап] ытын баайар сыабынан сөллүбэт гына бааччахтыы кэлгийбит тимир хоппотун санныттан түһэрдэ. Л. Попов
Кини бааччахтыы баайыллыбыт өрүүтүн сүөрэн, чуум иһиттэн хоппуруон быалары ылаттаан хаарга быраҕаттаата. «ХС»

I
үт II диэнтэн атын
туһ. Сарсыарда үтүллүбүт эбэтэр үөлүллүбүт эмис кус этин сиэн, тордуйанан баһыллыбыт отонноох уу иһэн баран, кыыс тиргэлэрин бэрийэ киирэр. Далан
II
үт IV диэнтэн атын
туһ. Илья Попов Мэхээстиин …… өрүс хомотугар үтүллүбүт хоппуруон илимнэрин көрсө сырытта. Н. Габышев
Хас сарсыарда аайы, бэҕэһээ киэһэ үтүллүбүт илиммитин уочаратынан көрөбүт. В. Иванов

туохт.
1. Бэйэтэ эстэр булт тэриллэригэр кылыытын тарт, кыыл сылдьар суолун туора баай. ☉ Ставить насторожку самострельных охотничьих орудий поперек тропы зверя. Сохсотун хоппуруон сабынан кылыылаата
2. көсп. Кими эмэ буруйга-сэмэҕэ түбэһиннэрээри кэтээ, оннук сыаллаах тугу эмэ оҥорторо сатаа. ☉ Подсиживать, подставлять кого-л., ставить кому-л. подножку с целью доставить неприятности, навредить
Кини биир эмэ тоҕооско түбэһиннэрэн, дьөрү ытан да кэбиһэригэр эбэтэр кылыылаан, тылга иҥиннэрэн баран, …… көскө, хаатырга да үлэтигэр ыыттарарыгар көҥүллээх. Суорун Омоллоон

аат.
1. Хатыы саптан өрүллүбүт синньигэс бөҕө быа. ☉ Шнур
Миэхэ, илим ситимэ оҥостуохпун, хоппуруон сунуурда көрөөр эрэ. В. Иванов
Халырдаабыт таас, тимир маллардаах, Хатыллыбыт сунуур быа тутуурдаах Убайым мончуор бэрдэ. «ХС»
2. Элэктэриичэстибэ боруобата. ☉ Электрический провод
Сунуур устун сүүрэн тиийэр Ол сиргэ электро. С. Данилов
Связист ытыалаһа сыа хаарга түстэ, Тиһик сунуурун тииһигэр ытыран. И. Чаҕылҕан
Лаампа эрэсиэккэҕэ изоляциялаах сунуурунан холбоһор. ИА КЛ
русск. шнур

I
уунаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Көмүөлэккэ хардаҕастар лаһыгыраһа умайаллар, балаҕан эркиннэригэр төлөн уһун-кылгас күлүктэрэ уунаҥнаһаллар. Е. Неймохов
Быйылгы дьылга бүгүн бүтэһик күннэрин күүстээхтэр тустан хачыгыратыһыахтара, аттар сүүрэн уунаҥнаһыахтара. С. Руфов
Сыарҕа аалык быалара сытыйан эрэһиинэ курдук уунаҥнаһаллар. ВВ ЫСЫ
II
даҕ. Сымнаҕас, имигэс буолан чэпчэкитик уунар, быстыбакка, унньулуйан уһаан биэрэр (хол., тиэстэ). ☉ Способный растягиваться, не обрываясь, растяжимый, эластичный
Массыына үлэлиир кэмигэр бороһуогу сылытта. Бу бороһуок сымнаҕас, имиллэҕэс пластилиҥҥа маарынныыр уунаҥнас маассаҕа кубулуйда. ЮГ КХЭДьС
Элбэх аһыылаах дьон куртаҕар күүгэннирбит салыҥнаах, болоорхой убаҕас харахха быраҕыллар, оттон аһыыта аҕыйах куртахха уунаҥнас салахай саамылаһа сылдьааччы. АВТ ГСЭ
Хатыллыбыт хоппуруон саптан уунаҥнас чулкулары уонна наскылары оҥороллор. НЛА ПКТ

I
аат.
1. Көтөр түөһэ, түөһүн уҥуоҕа. ☉ Грудь, грудина у птиц
Сиһин тоноҕоһо, ойоҕосторо уонна оҥочоҕо маарынныыр түөһүн кэтит уҥуоҕа — бөтүөнэ көтөр агдакатын үөскэтэллэр: бөтүөнэ алын өттүгэр үрдүк тараах — киил уҥуохтаах. ББЕ З
2. түөлбэ. Көтөрү эттииргэ окумалын, түөһүн этиттэн кытта ылан, туспа быһыллыбыта. ☉ При разделке туши птицы: плечевой сустав с частью грудной мякоти
Киһим улар аҥаар бөтүөнүн, иһитин «иччилээн», ордорон кэбистэ. Н. Заболоцкай
II
аат., кэпс. Быһа холоон икки-үс эбэтэр 40 л убаҕас киириэн сөптөөх, силииндир курдук гынан баран, айаҕын диэкинэн кыарыыр, хаппахтанар тимир (сыыҥкабай) эбэтэр хоппуруон иһит. ☉ Бидон (жестяной сосуд цилиндрической формы с крышкой)
Титииктэр диэкиттэн элбэх баҕайы бөтүөн иһити тиэйбит тэлиэгэни аҕаллылар. Эрилик Эристиин
Табаарыһым аах бөтүөҥҥэ толору сүөгэй кэһиилээтилэр. «Чолбон»

1. сыһ. Кимиэхэ, туохха эмэ тугунан эмэ маарынныырдык, дьүөрэлии буолар гына (хол., дьүһүнүнэн, оҥоһуутунан). ☉ Схоже, похоже, подобно чему-л. (быть)
   [Кээтии] Ханыылыы көрөн, сөбүлээн, Хаппытыаны кытта дьиэ тэринэр санааламмыта. Ол сатамматаҕа. А. Сыромятникова
   Хахыйах, хатыҥ оҕолорун Ханыылыы анньыллыбыт, Киэргэл силигэ толору Кэтит чэчир тардыллыбыт. М. Ефимов
   Бэйэбин киниэхэ тэҥнээтэхпинэ, харыйа хатыҥныын хаамсыбытын курдук эрээрибин, киниэхэ ханыылыы, майгылыы буола сатаабытым ыраатта да, тоҕо эрэ ыпсан биэрбэт. С. Федотов
2. даҕ. суолт. Тугунан эмэ дьүөрэлэһэр, сөп түбэһэр (хол., дьүһүнэ, быһыыта-таһаата). ☉ Равный кому-л. (по положению), соответствующий, подходящий чему-л. (напр., по цвету, комплектации, фасону)
   Кини [Кыыс] олус ыалдьытымсах, ол гынан баран киниэхэ бэйэтигэр ханыылыы соҕус дьон сылдьаллар. Д. Таас
   Симон бэйэтигэр хоппуруон үрүҥ сэлээппэ ылла, оттон Үүйэҕэ түүппүлэтигэр ханыылыы өҥнөөх муус маҥан суумканы. Л. Попов
   Иннигэр турар дьахтар ийэтигэр маарыннаабат, ол оннугар сирэйин быһыытатаһаата, ордук хараҕа, тоҕо эрэ киниэхэ бэйэтигэр ханыылыы курдук. У. Ойуур