Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чыыбырҕаһыы

чыыбырҕас I диэнтэн хай
аата. [Бөтүүктэр] саҥалара …… барабыайдар чуучугураһыыларыгар уонна …… хараҥаччылар чыыбырҕаһыыларыгар холбоһор. М. Шолохов (тылб.)

чыыбырҕаа

туохт.
1. Синньигэс куоласкынан саҥа таһаар (хол., кутуйаҕы этэргэ). Пищать тоненьким голоском (напр., о мыши). Үктээтэххэ оннооҕор кутуйах оҕото чыыбыргыыр (өс хоһ.)
2. кэпс. Тус бэйэҥ санааҕын туруулаһан эт, саҥар (үксүгэр мөлтөх, дьонтон сэнэнэр киһини этэргэ). Говорить, высказывать своё мнение (обычно о человеке, не пользующемся уважением в обществе, мнением которого окружающие пренебрегают)
Ким тыл аахсан чыыбыргыах баарый? Өксөкүлээх Өлөксөй
[Серкин] оччугуй уола Алёша эппитин истэн, бардьыгыныы түһэр: «Эн баҕас чыыбырҕаабакка тур!». Н. Якутскай
[Доргуулап:] Бэйи, чыыбырҕаан эриҥ, эһиги күҥҥүт ааҕыллан турар. Л. Попов

чыыбырҕас

I
чыыбырҕаа диэнтэн холб. туһ. Үөҕэллэрин-мөҕөллөрүн саамай сүрүн ис хоһооно: «Эһиги баҕас эмиэ норуот дуома буолаахтаан, төбөҕүтүн өрө көтөҕөн чыыбырҕаспыт буола-буолаҕыт» диэн этэ. Далан. [Аргыстай — дьахталларга:] Дьэ, мааны киһи баарына чыыбырҕаһан көрүҥ эрэ… Пьесалар-1956. Барабыайдар этиһэнайдаарсан чыыбырҕаһалларын, холууптар таптаспыт уоллаах кыыс курдук бүтэҥитик ботугураһалларын, тураахтар дьаалата суох дааҕырҕаһалларын истиэҥ. «ХС»
II
даҕ. Синньигэс куолаһынан быыстала суох саҥа таһаарар (хол., көтөрдөрү этэргэ). Издающий тонким голосом непрерывный гвалт (напр., о птицах)
Уутуттан уһуктан, Суон ойуур суугунуур, Үөр чыычаах мунньустан, Чыыбырҕас күөх хонуу. Эллэй
Ньырбачаан, кус-хаас чыыбырҕас күөлүгэр хайдах эһэ бултуурун көрө олорон, нухарыйан барбыта. Далан


Еще переводы:

pipe

pipe (Английский → Якутский)

турба; чыыбырҕаа

писк

писк (Русский → Якутский)

сущ
чыыбырҕас саҥа (көтөр оҕотун, кутуйах эҥин саҥата)

пискливый

пискливый (Русский → Якутский)

прил. чыыбырҕас, тыҥкынас (о звуке, голосе); тыҥкынас, ытанньах (плаксивый); пискливый голос тыҥкынас куолас; пискливый ребенок ытанньах оҕо.

саппаҕырт

саппаҕырт (Якутский → Якутский)

саппаҕыр диэнтэн дьаһ
туһ. Халлааны саппаҕырдан, Сири киртитэн, Дойдуну буортулаан, Киһи эрэ аатын былдьаан, Чыыбырҕаан сырыттаҕым Эбээ, доҕоттоор!.. Өксөкүлээх Өлөксөй

чып-

чып- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, чы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: чып-чыбыгырас, чып-чыыбырҕас. Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на чы-: чып-чыбыгырас ‘безостановочно, непрерывно щебечущий’, чып-чыыбырҕас ‘непрерывно пищащий тоненьким голоском’. Саадпыт иһэ чыычаах саҥатынан чып-чыбыгырас. Анньыы тыаһа бүгүн чып-чыбырҕас

кытыытынааҕы

кытыытынааҕы (Якутский → Якутский)

даҕ. Кытыы диэки баар, кытыы өттүнээҕи. Находящийся на краю чего-л.
Оҕонньор, бырастыылаһан баран, суол кытыытынааҕы киһи уҥуохтаах томторго тахсан барда. Амма Аччыгыйа
Суол кытыытынааҕы ойуурдар истэригэр чыычаахтар чыыбырҕаһаллар. Эрилик Эристиин
Сыһыы кытыытынааҕы ойуур иһэ. Күндэ

лабырҕас

лабырҕас (Якутский → Якутский)

лабырҕаа диэнтэн холб. туһ. Бэрт чугас дапсылар тыастара лабырҕаспыттара, соллоҥноох охтор тордоҕу уҥуордаан чыыбырҕаспыттара. Далан
Үлэ тыаһа бүппүтүн биллэрэр чуораан тыаһа сэниэтэ суох тыры лаата. Сонно хостор ааннара лабырҕастылар. Н. Лугинов

барабыай

барабыай (Якутский → Якутский)

  1. аат. Бороҥ өҥнөөх дьиэ таһыттан арахпат кыра чыычаах. Маленькая птичка с серо-темным оперением, воробей
    Барабыайдар амынньыарга саһар буоллахтарына, тымныы эбэтэр силлиэ түһүөн биттэнэллэр. ДьСИи
    Булчуттар сыарҕа атынан кэлэн истэхтэринэ, соҕотох барабыай сыарҕалаах ат иннигэр түһэн айаннаһан испит. И. Сосин
    Аан бастаан түннүккүн аһа баттаан, барабыайдар этиһэн-айдаарсан чыыбырҕаһалларын истиэҥ. «ХС»
  2. даҕ. суолт. Барабыай, барабыайга сыһыаннаах. Воробьиный. Барабыай уйата
    Ытыллыбыт барабыай калька – олоххо эриллибит, уопуттаах киһи. Опытный, бывалый человек, стреляный воробей
    Ити туһунан Михаил Ивановичка биир ыйдааҕыта эппиттэрэ буоллар, кини кыыһырыа этэ: «Мин оннук акаары буолбатахпын. Мин ытыллыбыт барабыайбын. Билэ-билэ киирэн биэрэн бэрт!» – диэх этэ. Н. Лугинов
үөгүлээ

үөгүлээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Улаханнык, тоҕо баран хаһыытаа. Громко кричать, вопить
«Хааннаах ыт!» — Байбал утары үөгүлүү түһэр. Амма Аччыгыйа
Тыаҕа чыс чыыбырҕаата, ыраах кулгаахтаах үөгүлээтэ. Далан
«Кэлиҥ! Ханна бардыгыт?!» — диэн үөгүлээтим. Т. Сметанин
2. Улахан дорҕоонноох тыаһы таһааран сигналла биэр (хол., борохуот гудогун этэргэ). Дать звуковой сигнал гудком, сиреной и т. п. Борохуот аал …… Үс төгүл төхтүрүйэн, Үлүгэрдээх баҕадьытык Үллэн туран, Үллэ-үллэ үөгүлээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Күн ортото биир ааһыыта «Генерал Синельников» [борохуот] икки төгүл үөгүлээн бытарытар. Н. Якутскай
Сэттэ чааска, улуһан, Сириэнэ үөгүлээтэ. Күннүк Уурастыырап

дьаал

дьаал (Якутский → Якутский)

сыһ. Улаханнык аахайбакка эрэ, болҕомтото суохтук. Не вникая, небрежно, без интереса, равнодушно
[Дьон] ээ, эмиэ манныктаах этибит дуу диэбиттии, Дуткин диэки дьаал көрөн кэбиһэллэр. Н. Габышев
Учуутал Бэдэһиэйэптэн арыгы иһэ үөрэммит буолан, дьаал эрэ көрөн баран: «Нуу... Арыгылааххын дуу?» - диэн баран, мичээрдэн кэбистэ. Бэс Дьарааһын
Ларьянаны орто оскуолаттан ыла сөбүлүү көрөр, бастаан дьаал аҕай, онтон улам күүскэ. Р. Баҕатаайыскай
Дьаал <эрэ> харата көр аат <эрэ> харата
Аанча, киһитэ хайаан да кэтэрдэрдии тутан турарын көрөн, сону ылан дьаал харата кэттэ. Болот Боотур
«Хара көлөһүммүн аахсан дохуоппун ылан иһэбин», - диэн дьаал харата хоруйдаата. М. Доҕордуурап
Дьаалата суох - сиэрэ, сатала суох; мээнэ, солуута суох. Безмерно; бесподобно; бессмысленно
Кини улахан баай киһи соҕотох уола. Бэйэтэ эмиэ сүөһүнэн дьаалата суох байан-тайан испит. И. Гоголев
Түннүккүн аһа баттаат, чыычаахтар айдаарсан чыыбырҕаһалларын, тураахтар дьаалата суох дааҕырҕаһалларын истиэҥ. «ХС»
ср. бур. залхуу 'ленивый'