Якутские буквы:

Якутский → Якутский

чөрбөҥнөһүү

чөрбөҥнөс I диэнтэн хай
аата. Бырааба дьиэҕэ баппат дьон муһунна. Сэргэҕэлэһиичөрбөҥнөһүү сүрдээх. П. Ойуунускай
«Ол биир дьахтар иһэр!» — диэн от үрдүгэр турааччы дьон аймалаһаллар. Чөрбөҥнөһүү буолар. Амма Аччыгыйа

чөрбөҥнөө

чөрбөй диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Сэргэҕэ бааллыбыт маҕан ат, Иһиллээн кулгааҕа чөрбөҥнүүр. Эллэй
Тыас иһиллээн чөрбөҥнүүбүн. М. Хара
Кенграй [ыт аата] ойон турбута, кулгаахтарын чөрөппүт, тыаһы иһиллээн чөрбөҥнөөбүтэ. В. Санги (тылб.)

чөрбөҥнөс

I
чөрбөҥнөө диэнтэн холб. туһ. Дьоннор кэпсэтии интэриэһинэй буолаары гыммытын билэн чөрбөҥнөһө түстүлэр. Г. Угаров
Маннык мунньахха урут хаһан да тыл этэ илик киһи турбутуттан дьон чөрбөҥнөһө түстүлэр. Н. Кондаков
Оҕолор улаҕаҕа чөкөһөн олорон, ойуун абааһыта ханан быган өҥөйөрүн уонна хайдах өлөрүн көрөөрү чөрбөҥнөһөллөр. П. Ламутскай (тылб.)
II
даҕ. Биир кэм чөрбөҥнүү сылдьар (тыас иһиллээн — хол., кыыл кулгааҕын этэргэ). Настороженно шевелящиеся, то стоящие торчком, то прижимающиеся к голове (об ушах животных)
Атыыр ыт моонньун түүтэ ордук уһун, оттон кулгааҕа туруору, чөрбөҥнөс буолар. ЕОВ ССТБ

Якутский → Русский

чөрбөҥнөө=

равн.-кратн. от чөрбөй =; атым чөрбөҥнуү түстэ мой конь вдруг насторожился.


Еще переводы:

сэргэҥнэһии

сэргэҥнэһии (Якутский → Якутский)

сэргэҥнэс диэнтэн хай
аата. Сэргэҥнэһии, чөрбөҥнөһүү бөҕө. Отделение сүүрүктэрин билгэлииллэр, ханнык ат кыайарын сылыктыыллар. В. Протодьяконов
Биһиги бары даҕаны, оҕобутугар түһэммит, сэргэҥнэһии буолла. Сэмээр Баһылай

чөрбөҥнөт=

чөрбөҥнөт= (Якутский → Русский)

побуд. от чөрбөҥнөө = настораживать (ушио лошади и собаке).

чолот

чолот (Якутский → Якутский)

чолой диэнтэн дьаһ
туһ. Мин [андаатар] баһын чолотон ууну хайдах эрчимнээхтик тыыран барарын көрөн турбахтаатым. Далан
Хабдьы өндөйөн төбөтүн чолотон, көппөккө, чөрбөҥнүү олордо. Н. Габышев

кыра-чаҕаан

кыра-чаҕаан (Якутский → Якутский)

көр кыра-хара
Чысхаан сүүрэн кэлэн кылыйда да, хаамыы аҥаарыттан ордугу куоһара түстэ. Кыра-чаҕаан өттө үөрэн-көтөн чөрбөҥнөһө түстүлэр. В. Чиряев

аҕылаһыы

аҕылаһыы (Якутский → Якутский)

аҕылас диэнтэн хай
аата. Аргыспытын эккирэтэн сылайыы, аҕылаһыы, тиритии-хорутуу бөҕө буолан, төһө эмэ сири урут тиийэн чэйин оргутунан иһэ олордоҕуна ситэбит. Амма Аччыгыйа
Чөрбөҥнөһө түспүттэрэ, кырдьык, таһырдьаттан атах тыаһа, аҕылаһыы, оҕо-уруу ньамалаһыыта, күлсүү-салсыы иһилиннэ. С. Курилов (тылб.)

чөрбөҥөлөө

чөрбөҥөлөө (Якутский → Якутский)

чөрбөҥнөө диэнтэн б
тэҥ. көстүү. «О, хайа, доҕоттоор, киһибит түөһэ килэйэн олорор дии. Адьас генерал курдук», — диэтэ санныгар тиийэ түһэр уһун баттахтаах чөрбөҥөлөөбүт уол. П. Аввакумов
Күрэххэ син киһи чөрбөҥөлүү иһэр ини. Хайаҕыт эмэ син хантан, хайа диэкиттэн урутаан саа тыаһа дуораһыйбытын истибит буолуохтааххыт. В. Гаврильева

чөрбөҥнөт

чөрбөҥнөт (Якутский → Якутский)

чөрбөҥнөө диэнтэн дьаһ
туһ. Ат барахсан тугу эрэ билбит курдук ходьох гына түстэ, икки кулгааҕын чөрбөҥнөттө. П. Ойуунускай
Улаан миигиттэн арахсан өрүс диэки көрбөхтүүр, кулгаахтарын чөрбөҥнөтөр. Н. Заболоцкай
Аттар тыаһырҕаан кулгаахтарын үөргү-сүөргү тутан чөрбөҥнөтөллөр уонна тыа түгэҕин диэки көрөн өндөҥнөһө иһэллэр. М. Доҕордуурап

барыҥнас

барыҥнас (Якутский → Якутский)

барыҥнаа диэнтэн холб. туһ. «Тохтоо! тохтоо!» – диэн хаһыытаспытынан, суол икки өттүттэн дьон барыҥнаһа түстүлэр. Амма Аччыгыйа
Биригээдэҕэ куруутун кэлэбара сатаабыт быстах үлэһиттэр үлэлииллэр. Олор буоллун-хааллын эрэ диэн барыҥнаһаллар. С. Никифоров
Кыыллар туохтар эрэ барыҥнаспыттарыттан соһуйан чөрбөҥнөһө түстүлэр, ойуоккалаамахтаан ыллылар. П. Ламутскай (тылб.)

быгыалас

быгыалас (Якутский → Якутский)

быгыалаа диэнтэн холб. туһ. Хаҥас диэки тумус быыс кэннигэр Лэглээриннэр сэргэхсийэллэр, улам быгыалаһан, уҥа диэки кэлэллэр. Амма Аччыгыйа
Дьиэ иһиттэн сыгынньах кыра оҕолор быгыалаһан иһэннэр, мэлис гынан хааллылар. М. Доҕордуурап
Бу кэмҥэ үрүҥнэр онон-манан быгыаласпыттар. Баайдар өрө чөрбөҥнөспүттэр. П. Аввакумов

сыҥырҕас

сыҥырҕас (Якутский → Якутский)

I
сыҥырҕаа диэнтэн холб. туһ. Дьиэ иһэ кубус-кураанах, арай Дарыбыан икки Хоруодьа икки бааллара, …… биир туспа ытаан сыҥырҕаһа олордулар. Эрилик Эристиин
Оҕолор сыҥырҕаһан ытаһа-ытаһа бырааттарын оронун баһыгар чөмөхтөспүттэр. «ХС»
II
даҕ. Сыҥыргыы сылдьар (ким эмэ туһунан). Шмыгающий, швыркающий (носом — о ком-л.)
Тихон Тыллыров …… чөрбөҥнөс уостаах, сыҥырҕас муруннаах, хатыҥыр киһи …… тэрилтэлэри кэрийэ сырытта. Софр. Данилов