и. д. от сыыгынаа = сопение; шипение.

сыһ. Сырдьыгынаан иһиллэр, сырдьыгынаан тыаһыыр курдук. ☉ Издавая, производя шипение, треск
Ньукулааскы …… үтэһэҕэ сырдьыгыначчы буспут эти таһаарда. Т. Сметанин
Сылабаар оргуйан сылаас паарынан сырдьыгыначчы тыыммахтаата. М. Доҕордуурап

образн. шипеть, трещать; умайан сырылаа = гореть с шипением; ср. сырдьыгынаа =.

тыаһы үт. туохт. Күүскэ, омуннаахтык «сиррр…» диэн эрэр курдук тыаһаа (хол., тымныы ууга итии тимири уктахха). ☉ Издавать звуки, напоминающие громкое шипение (напр., при опускании раскалённого железа в холодную воду)
[Борохуот аал] Итии тимир курдук сирдьигинээтэ, Кытарбыт болгуо курдук сырдьыгынаата. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыһата сирдьигинии күөдьүйэр, кытарбыт тимир кыыма өрүтэ ыһыахтанар. С. Васильев
Уулуссанан массыына сирдьигинээн ааста. Н. Босиков

тыаһы үт. туохт. Биир тэҥ бүтэҥитик «сыр-сырсыр» диэн эрэр курдук тыаһы таһаар. ☉ Производить негромкий звук, похожий на шипение или шорох
Онно үрүйэ сылдьыгырыы, Көрүлүү, сырдыы түһэрэ. Таллан Бүрэ
Атаҕым анныттан кутуйах тахсан, суол устун сүүрэн сылдьыгыраата. ДА ХСБ
Кини хараҕар, халдьаайыттан таҥнары, …… күөх от быыһынан үрүҥ утах сылдьыгырыы сүүрэрэ көстөргө дылы. А. Сыромятникова

туохт. Хатан, синньигэс саҥаны хаста да төхтүрүйэн таһаар (ханнык эмэ үөнү, хол., тыймыыты этэргэ). ☉ Издавать тонкий, звонкий звук, напоминающий шипение или негромкий свист (о каких-л. пресмыкающихся, напр., о ящерице)
Үөн өлөр мөхсүүтүн мөхсүбүт, чыычыгырыы-чыычыгырыы тиргиллибит. С. Маисов
Сарыы Кут сиргэ силлиир. Онтуката тыймыыт үөн буолан чыычыгырыы түһэн баран сүтэн хаалар. Куорсуннаах

I
сырдьыгынаа диэнтэн холб. туһ. Үөһэнэн кустар сырдьыгынаһан ааһаллара. И. Федосеев
Чубукулар хайа быарынан уун утары сырдьыгынаһан иһэллэрин көрө биэрдим. А. Кривошапкин (тылб.)
II
даҕ. Уокка арыы, сыа уулларын, умайарын курдук тыастаах. ☉ Издающий шипение, треск (напр., о масле на огне)
Биһиги киһибит буоллаҕына, …… Сырдьыгынас тыастаах …… Сындыыс кымньыы чаҕылҕана буолан, …… Сырбас гынан хаалла. Күннүк Уурастыырап
Сибээс дьиэтин иккис мэндиэмэнигэр таҕыстаххына …… сыпсырдьыгынас тыас биир күдьүс буолан иһиллэр. «Кыым»

I
сирдьигинээ диэнтэн холб. туһ. Суол устун хааман истэххинэ, бөдөҥ баҕайы күп-күөх аһыҥалар көтөн сирдьигинэһэллэр. П. Аввакумов
Биэс кус таҥнары сирдьигинэһэн кэллилэр. Р. Кулаковскай
Куртуйахтар, курупааскылар көтөн сирдьигинэһэллэр. КИИ СТ-2
II
даҕ. Күүскэ, омуннаахтык «сиррр…» диэн эрэр курдук иһиллэр (тыас). ☉ Производящий, издающий громкий свистящий шум или шипение
Сирилэс, сирдьигинэс силлиэ Сири сипсийэн сиксийдэ. А. Софронов
Сир үрдэ Сип-сирдьигинэс — Сүүһүнэн буулдьа Ыйылыырын курдук, Сүүһүнэн сэнэрээт Иһиирэрин курдук. Буурҕа да буурҕа! Тыал да тыал! П. Тобуруокап
Сиэрэ уотун курдук Сирдьигинэс тыастаах, Хатат уотун курдук Хатан сырыылаах [Уот Чуураан]. П. Ядрихинскай

подр. звуку выпускаемого откуда-л. воздуха; камера салгына тахсан хоос гынна воздух из камеры вышел с шипением # харчым хоос гынна разг. деньги вышли.