Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ылыс

I
1.
ыл диэнтэн холб. туһ. Аҕабынаан ол күнү туура муус ылыстым. М. Попов
2. көр ылсыс I
2
Илии илиилэриттэн ылсан төгүрүйэ сылдьаннар сааскы кэми айхаллаан бүлүүлүү үҥкүүлээтилэр. Амма Аччыгыйа
Хас да киһи сиэттиһэн, хоннохторуттан ылсан төгүрүччү турдулар. Болот Боотур
Хатыҥнара да уратылар, мааны кыргыттар илии-илиилэриттэн ылсан үҥкүүлээн эрэллэригэр маарынныы, лабаа-лабааларыттан тайанса үүммүттэр. А. Сыромятникова
♦ Сыҥааҕын анныттан ылыс кэпс. — кимиэхэ эмэ сөптөөх харданы биэрэн ис, утарылас, күүскэ ааҕыс. ☉ Возражать, давать достойный отпор кому-л. (букв., хватать его за челюсть)
Кинээһи ситэ саҥарпакка ким эрэ сыҥааҕын анныттан ылыста. М. Доҕордуурап
Соҕотохто нууччалыы буолсубут, — Ипатий сыҥаах анныттан ылса олордо. «ХС». Ылсан кэбис — кимниин эмэ күүскэ этис, ысыһан кэбис. ☉ Поругаться с кем-л. в пух и прах
Агаша Павелга сүрдээҕин абара санаата, саҥаран-иҥэрэн ылсан кэбиһээри гынан баран, нэһиилэ кыатанна. В. Протодьяконов
Бастаан Кирилл Кузьмич күлэ-сала кэпсэппитэ, онтон улам-улам мөккүөрдэрэ күөдьүйэн барбыта, кэлин этиһэн, букатын ылсан кэбиспитэ. «ХС»
II
көр ылсыс II
Кини обургу ылыста да ыпсарыы бөҕө, сонно тута бэйэтинэн баран көһөрөн аҕалбыта. Н. Лугинов
Чурапчылар ылыстылар да, ыыппат дьон. «Чолбон»
Саха омук эмтиир үгэһин, итэҕэлин наука билиитигэр-көрүүтүгэр олоҕуран үөрэтэргэ, быһаарарга ылысталлар, олус сыаналаах матырыйаал буолуох этэ. ЧМА ЭТНББ

ылыс-бэрис

туохт.
1. Бэйэ-бэйэҕэ хардары-таары ону-маны уларсыһа, бэрсиһэ олор (чугас сыһыаннаах эбэтэр чугастыы олорор дьону этэргэ). ☉ Постоянно делиться, обмениваться чем-л. (о близких друг другу людях или соседях)
[Үчүгээйэп:] Эн биһикки ылсарбыт-бэрсэрбит элбэх. Сотору төннөрүөҥ буоллаҕа дии. С. Ефремов
Онно ыалтан ыал икки ардыгар дьон батысыһа сылдьан ылсалларын-бэрсэллэрин дьэ көрбүтүм. Н. Габышев
Ыкса ыаллыы олорбут дьон үгэс курдук ылсар-бэрсэр баҕайыта. ЧКС ЫаЫЫ
2. Кимниин эмэ тугу эмэни мэнэйдэс, атастас. ☉ Меняться, обмениваться чем-л.
Кууһума ыраах Алданынан, Маачанан айаҥҥа сылдьыһан, Силип атыылаһарын, ылсарын-бэрсэрин көрө сылдьара. «ХС»

Якутский → Русский

ылыс=

см. ылсыс= II.

Якутский → Английский

ылыс=

v. to undertake

Еще переводы:

умело

умело (Русский → Якутский)

нареч. саталлаахтык, сатамньылаахтык; умело взяться за работу үлэҕэ саталлаахтык ылыс.

ылсааччы

ылсааччы (Якутский → Якутский)

ылыс I диэнтэн х-ччы аата
Кыра эрдэхпиттэн аҕабар муус ылсааччы этим. «ББ»

приналечь

приналечь (Русский → Якутский)

сов. 1, (налечь на что-л.) ыга баттаа, бүтүн бэйэҕинэн баттаа, тирэн; 2. (начать усиленно работать) күүһүҥ муҥунан баттыалаа; 3. перен. (приняться за что-л.) ылыс, ылсыс.

энергия

энергия (Русский → Якутский)

ж. .физ. нэҥир; атомная энергия аатам нэҥирэ; тепловая энергия итийээһин нэҥирэ; 2. (настойчивость, решительность) күдэх; с энергией приняться за работу үлэҕэ күдэхтээхтик ылыс.

взяться

взяться (Русский → Якутский)

сов. 1. за кого-что тутус, ылыс; 2. за что или с неопр. (приняться) турун, ылыс; он взялся за работу үлэҕэ турунна; 3. с неопр. (обязаться) ылын; он взялся написать статью в газету кини хаһыакка ыстатыйа су-рунарга ылынна; 4. разг. (появиться) кэл, баар буол; откуда у тебя взялась эта книга? бу кинигэ эйиэхэ хантан кэллэ?; # откуда ни возьмись хантан кэлбитэ биллибэккэ,

хвататься

хвататься (Русский → Якутский)

несов. 1. за кого-что (рукой) харбаан ыл, тутус, харбыалас; 2. за что, пе- рен. (приниматься) хаба тардан ыл, улгумнук ылыс; # хвататься за ум өйдөн (өйдөнөн сыыһа быһыыгын бырах, көннөрүн).

айаҕалаа

айаҕалаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Чабыланан киэбирэ кыайбат суолгар ылыс. ☉ Бахвалясь, браться за непосильное дело
Мин норуоппун утары Айаҕалаан киирдэххинэ, Албыҥҥа иирдэххинэ — оччоҕо хойут буолуо, Мин буулдьам сүрэххин булуо! Н. Рыкунов
2
айаҕалыы сатаан диэн курдук. Айаҕалаан сэлээппэбин Атыылаа диэн хаайаллар, Мин бэрт кэнэн киһибин, Эргиэмсик суох удьуорбар. И. Гоголев

ылсыс-бэрсис

ылсыс-бэрсис (Якутский → Якутский)

ылыс-бэрис диэнтэн холб. туһ. [Хара Наһаар:] Бэйэ икки ардыгар туох баарынан, ханан сатанарынан ылсыһар-бэрсиһэр үчүгэй этэ. Күндэ
Саха бэйэ үөрэммитинэн, бэйэ икки ардыгар ылсыһарабэрсиһэрэ ордук буоллаҕа дии. «ХС»
Бу күҥҥэ диэри эйэ дэмнээхтик, ылсыһанбэрсиһэн үйэбитин да моҥоон эрэбит. КА СДьДь

ылсыы-бэрсии

ылсыы-бэрсии (Якутский → Якутский)

ылыс-бэрис диэнтэн хай
аата. Киһи-сүөһү элбээн истэҕин ахсын, аһыыр-таҥнар наадата улаатан, атыы-тутуу кэҥээн, ылсыыбэрсии элбээн иһэр. Болот Боотур
Оҕонньор нууччалыы бэрт мөлтөхтүк саҥарар, онон ылсыытын-бэрсиитин кэпсэтэр, аахсар, хантараак түһэрсэр Уйбаан Уоһукабыс диэн үөрэхтээх сахалаах. Н. Якутскай
Бары-барыта саҥа, сонун этэ: үп да дэлэйдик көрүллэрэ, ылсыы-бэрсии да кэбэҕэс буолара. В. Яковлев

подойти

подойти (Русский → Якутский)

сов. 1. к кому-чему (приблизиться) чугаһаа, чугаһаан кэл, тиийэн кэл; пароход подошёл к пристани борокуот бириистэҥҥэ тиийэн кэллэ; 2. к чему (приступить) тиий, ылыс; подойти к изучению дробей дробу үөрэтиигэ тиий; 3. к чему (отнестись) сыһыаннас; критически подойти к вопросу боппуруоска критическэйдик сыһыаннас; 4. кому-чему (быть годным) сөп түбэс, сөп буол; такие условия нам подойдут итинник усулуобуйалар биһиэхэ сөп буолуохтара; # тесто подошло тиэстэ көтөҕүллүбүт.