и. д. от ыыстас =.

ыыстас II диэнтэн хай
аата. Икки дьахтар саҥата биир кэм ньааҕынас, ыт иилэн ылбатынан ыыстаһыы буолла. Күндэ
Ыыстаһыы, этиһии эбии айдааны тардыаҕа, эн ону өйдөө. Дьүөгэ Ааныстыырап
Остуол уҥуор-маҥаар олорон тылынан ыыстаһыы, үөхсүү саҕаланна. Күрүлгэн

кыбыстыган диэн курдук
Нарын, ыраас дууһа кыбыс - тымтыа. И. Гоголев
Уолаттар кыыстан ордук кыбыстымтыалар. Ону биллэримээри, кыргыттары баттахтарыттан тардаллар, бэл ыыстаһаллар. ЧКС АК
Мэлдьи килбик, кыбыстымтыа Соня Луиза Ивановнаны барыс диэн, кимнээҕэр да ордук көрдөстө. Л. Толстой (тылб.)

1. даҕ. Айдааннаах, этиһиилээх-охсуһуулаах. ☉ Шумный, скандальный, задиристый
   Иирсээннээх ыал. Иирсээннээх киһи.  Иирсээннээх суолу ыыстаһан быһаарыыһыккыт дии. Дьүөгэ Ааныстыырап
2. аат суолт. Этиһэн-охсуһан айдааны тардааччы. ☉ Тот, кто постоянно затеивает ссоры, скандалист, забияка
   Иирсээннээх дьоҥҥо-сэргэҕэ ытыктаппат.  Иирсээннээхтэр хайаатар да тохтуохтаахтар. «ХС»

кыыһыр диэнтэн холб. туһ. Аны хаһан да кыыһырсыахпыт суоҕа
Куруук-куруук арахсыспакка бииргэ олоруохпут! Н. Лугинов
Оо, дьолум, доҕорум, туллугум, Улахан тапталы умнумуох: Хааларга, ааһарга, кыраҕа Хаһан да кыыһырсар буолумуох! П. Тобуруокап
Кэпсэтии араас буолар буолбат дуо: сорох үөрсэн, сорох кыыһырсан, сорох наар хаадьылаһан, сорох ыыстаһан, бэл үҥсэргэһэн. В. Яковлев

сыһ. Утары, утарыта, нөҥүө-маҥаа. ☉ По обе стороны чего-л., напротив (напр., друг друга сидеть)
Остуол уҥуор-маҥаар олорон тылынан ыыстаһыы, үөхсүү, саансыы саҕаланна. Күрүлгэн
Уҥуор-маҥаар үтүө хочолордоох Майы-Баалы диэн дьоһун үрэх сытар. «ХС»
Үрэх уҥуор-маҥаар икки бөһүөлэк турар. ВНЯ М-4

I
үҥсэргээ диэнтэн холб. туһ. Кэпсэтии араас буолар буолбат дуо: сорох үөрсэн, сорох кыыһырсан, сорох наар хаадьылаһан, сорох ыыстаһан, бэл үҥсэргэһэн. В. Яковлев
II
даҕ. Үҥсэр, муҥатыйар курдук, оннук хабааннаах. ☉ Жалобный, печальный
Балта сутуругун сыыһынан хараҕын аалына-аалына, үҥсэргэс куолаһынан саҥарбытын истэн, Ньургус аһына санаабыта. В. Гаврильева

туохт.
1. Куһаҕан быһыылан, түктэри кэмэлдьилэн. ☉ Иметь дурную привычку, дурные наклонности
Ыалларын кытта ыыстаһар ымсыыланна, Аймахтарын кытта анырдаһар адьынаттанна. Өксөкүлээх Өлөксөй
Хаһан аһаабыт удьуордаргын, Хайаан умнар адьынаттанныҥ? Р. Баҕатаайыскай
Атах таҥаһын оҥорооччу Василий Яковлев сотору-сотору арыгы иһэр адьынаттаммыта. ДьИэБ
2. Кэмэлдьилэн, үгэстэн. ☉ Иметь привычку, наклонности
Алгыс ити киэһэттэн Үөһэ тыынар адьынаттанна, Уолуһуйбат бэйэтэ Утуйбат буола муҥнанна. Р. Баҕатаайыскай
Ол эрээри сүрэҕим-быарым Олорон истэҕим ахсын Ааһары барытын Сайыһар адьынаттанан хааллаҕа. Хоһоон т. [Ыстапаан] сатаатар кыайан утуйбат адьынаттанна. И. Никифоров

1. көмүллээ диэнтэн холб. туһ. Бу уҥуоҕу көмүллэс
2. көсп. Кимниин эмэ хардары-таары үөхсүс, тылынан ыыстас. ☉ Браниться, ругаться с кем-л., вступать в словесную перепалку с кем-л.
   Өстөөхтөр-саастаахтар туох үгүс тылын кэпсэтэ туруохтарай? Көрсүһэ түстүлэр да, көмүллэһэн бардылар. ПЭК ОНЛЯ III
   Бэйэбэйэлэрин көмүллэһэ-көмүллэһэ, хардарыта …… хобулаһаллар. Амма Аччыгыйа
   Үрүҥнэр этэрээттэрин моральнай туруга мөлтөх этэ …… хардарыта иирсэн көмүллэһэр буоланнар, ол мөлтөх туругу ордук алларытан биэрэллэрэ. СССБТ

даҕ.
1.
ымсыы диэн курдук. Оҕолорун кытта Охсуһар буруйдаах, Ыалларын кытта Ыыстаһар ымсыылаах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сут төбөтүн обото соллоҥноох, Ыт иҥсэтэ ымсыылаах, Дьаҥ-дьаһах дьаара сутуурдаах — Мин аххан буолар да этим! С. Зверев
2. Киһи ымсыырыах курдук үчүгэй, киһини тардар. ☉ Заманчивый, завидный, привлекательный
Дьол ырааһа ымсыылаах, Ыарахана сыаналаах, Ыралааҕа тардыылаах. Күннүк Уурастыырап
Ботуруускай ааҕар балаҕана тыа сиригэр ымсыылаах ыраас, сырдык, киэҥ дьиэ эбит. Амма Аччыгыйа
Литературнай институту бүтэрэн баран, Руфов сулууспа хас да ымсыылаах миэстэтиттэн аккаастанар. «ХС»