Якутские буквы:

Якутский → Русский

ыыстаһыы

и. д. от ыыстас =.

ыыстаа=

1) см. ыһаар = 1; 2) перен. постоянно ругаться, браниться (непристойными словами); киһини ыыстаама не ругайся, не бранись.

ыыстас=

совм.-взаимн. от ыыстаа =.

Якутский → Якутский

ыыстаһыы

ыыстас II диэнтэн хай
аата. Икки дьахтар саҥата биир кэм ньааҕынас, ыт иилэн ылбатынан ыыстаһыы буолла. Күндэ
Ыыстаһыы, этиһии эбии айдааны тардыаҕа, эн ону өйдөө. Дьүөгэ Ааныстыырап
Остуол уҥуор-маҥаар олорон тылынан ыыстаһыы, үөхсүү саҕаланна. Күрүлгэн

үөх-ыыстаа

туохт. Кими эмэ куһаҕан тылынан быдьардык үөх. Ругать, обзывать кого-л.
Сахаар ыалдьыттарын дэлби үөҕэн-ыыстаан ыыталаата. Амма Аччыгыйа

ыыстаа

I
ыыһаа диэн курдук
Уу киирбэтин диэн тириини ыыстыыллар. «Чолбон»
Балыгы буһаран, ыһаарылаан, буруоҕа ыыстаан, туустаан эбэтэр кэнсиэрбэлээн сииллэр. ББЕ З
II
туохт., кэпс. Киһини куһаҕан тылларынан саҥар, үөх. Ругать, бранить, оскорблять кого-л. неприличными словами
Оннооҕор, биир кэлэктиипкэ үлэлиир табаарыстарын ыыстыыр дьон баар буолааччылар. Н. Босиков
«Туох буолан ырҕаһан, ыадаһан олороҕут?» — Андрей Алексеев ыыстаабытынан киирдэ. М. Попов
Миигин ыыстыы сатаан баран, аны кыыскын үөҕэриҥ итэҕэс эбит дии. У. Захарова
Киһи иилэн ылбатынан <үөҕүс, ыыстаа> көр киһи I. Киһи иилэн ылбатынан ыыстыыр киһи буолан биэрдэ

ыыстас

I
ыыстаа I диэнтэн холб. туһ. Эбэтигэр этэрбэс ыыстаста
II
1.
ыыстаа II диэнтэн холб. туһ. Кэпсэтии араас буолар буолбат дуо: сорох үөрэр, сорох наар хаадьылаһар, сорох ыыстаһар, үҥсэргэһэр. В. Яковлев
Иирсээннээх суолу ыыстаһан быһаарсыыһыккын дии! Дьүөгэ Ааныстыырап
Суох, эн, бука, үөхсэн, ыыстаһан туруоҥ этэ. Д. Таас
2. кэпс. Бэйэ-бэйэҕин хаадьылас, суустас. Подтрунивать, насмехаться над кем-л.
Үчүгэй эбит, олорон баллыгыраһа, ыыстаһа түһэр сирдэрэ буолуо этэ дии. В. Гаврильева
Уолаттар кыргыттары баттахтарыттан тардаллар, бэл ыыстаһаллар. ЧКС АК


Еще переводы:

уҥуор-маҥаар

уҥуор-маҥаар (Якутский → Якутский)

сыһ. Утары, утарыта, нөҥүө-маҥаа. По обе стороны чего-л., напротив (напр., друг друга сидеть)
Остуол уҥуор-маҥаар олорон тылынан ыыстаһыы, үөхсүү, саансыы саҕаланна. Күрүлгэн
Уҥуор-маҥаар үтүө хочолордоох Майы-Баалы диэн дьоһун үрэх сытар. «ХС»
Үрэх уҥуор-маҥаар икки бөһүөлэк турар. ВНЯ М-4

далбаар

далбаар (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Ыалдьан, уолуйан эбэтэр наһаа долгуйан, хамсаабат, саҥарбат буола туймаар, дөйбүт курдук буол. Оцепенеть, застыть от чрезмерного волнения, растерянности; терять сознание (вследствие болезни)
Ыт иилэн ылбатынан ыыстаһыы буолла. Сиидэрэп уолуйан, далбааран көрөн турда. Күндэ
[Кыыс] мэктиэтигэр далбаара таалан, алдьархайдаах ыарыыттан түөһүн харбанаат, уҥан налыс гынна. Д. Апросимов
Үсүһүн агдабар таптаран, Далбааран, кумахха суулбутум. С. Васильев
[Ийэм] моонньубуттан ыга тардан кууспута, санныбар хам сыстыбыта уонна далбааран турбута. «ХС»
2. көсп. Аа-дьуо устар курдук көт, наҕыллык уһун. Лететь, плыть неторопливо, плавно
[Тэмэлдьигэннэр] хайдах эрэ билиҥҥи лайнердар курдук улуутук, дарханнык далбаара дайаллар. «Кыым»
3. көсп. Им-дьим буол, чуумпур (айылҕа туһунан). Затихнуть, замереть (о природе)
От-мас барыта тугу эрэ кэтэспит, иһиллээбит курдук далбаарбыт. Н. Якутскай
Айылҕа күнүс үөрбүтэ-көппүтэ мөлтөөн, нухарыйбыттыы далбаарда. Кэпсээннэр

иил

иил (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ туохха эмэ ыйаа. Навешивать, накидывать что-л. на что-л. Чаанньыгын оллооҥҥо ииллэ. Амма Аччыгыйа
Үрүҥ ситии быалаах, сиэллээх төгүрүк туоһу уолун моонньугар иилэр. И. Гоголев
Хаҥас санныгар ыстыыктаах сааны иилэ сылдьар харабылга тиийдилэр. Эрилик Эристиин
2. Тугу эмэ туохха эмэ иҥиннэр, хатаа. Прицеплять, прикалывать что-л. к чему-л.
Кыһыл көмүс сулустары түөстэригэр иилэллэр. И. Данилов
<Киһи> иилэн ылар (ылбат) - кэрэхсэнэр, киһи болҕомтотун тардар (кэрэхсэммэт, киһи болҕомтотун тарпат). Достойный (недостойный) внимания
Эһэлэрэ Налбыһах икки уолтан, биллэн турар, Улаханын ордорор, Оччугуйун иилэн ылбат. Күннүк Уурастыырап
Өскөтүн дьиҥнээхтик бэрэбиэркэлиир буоллар, кинилэртэн киһи иилэн ылар таныктаах устудьуона аҕыйаҕа чуолкай. Н. Лугинов
Эн албан аатыҥ дьэ үрдээтэ, кырдьаҕастар олус даа үөрдүлэр, эн бу курдук буолбатаҕыҥ буоллар, Дэдээһэп кулуба эйигин киһи диэн иилэн ылыа этэ дуо. Эрилик Эристиин
Уус тылынан, кэрэ хоһоонунан оҥоһуллубут буолан, син киһи иилэн ылар, иһиллии түһэр ырыата буола сылдьар. Эрилик Эристиин. Иилэн ылбат гына - букатын туһата суох гына, бүттэтэ суох. Совсем, совершенно, вконец (характеризует состояние предмета, пришедшего в полную негодность, ставшего бесполезным)
Таҥаһын бастыҥын Киһиттэн кистээн, Көппөххө көммүтэ, Сиргэ тэпсибитэ - Иилэн ылбат гына Ибилитэ сытыйан, Тохтон хаалбыта. А. Софронов. Иилэ хабан ыл - ким эмэ хайа-үйэ оҥорбутун, саҥарбытын өйөө, салҕаа, туһан. Поддержать, подхватить сделанное или сказанное кем-л., воспользоваться тем, что сделано другим
Бастыҥ опыты иилэ хабан ылар биһиги эбээһинэспит. Доҕоро эппитин иилэ хабан ылла.  - Кырдьык, чаҕылхай сулус! - Ларьяна эмиэ хантайда. - Эн биһикки биир сулуһу сөбүлүүр эбиппит дии, - Григорий иилэ хабан ылла. Р. Баҕатаайыскай
Ким эмэ саҕалаабыт ырыатын ыллаһан бар. Начать подпевать, подхватывать чье-л. пение. И. Степанов «Хайыһары» саҕалыырын кытта остуолга олорооччулар иилэ хабан ыллылар. Киһи (ыт) иилэн ылбатынан - 1) наһаа быдьардык, киһи кулгааҕар баппаттык (үөх, ыыстаа). Скверно, мерзко, непристойно (ругаться)
Улахан уолаттар Инилэрин иилэн ылбатынан Илдьи этэн Кыйдаан кэбистилэр. А. Софронов
Ыт иилэн ылбатынан ыыстаһыы буолла. Күндэ
Киһи иилэн ылбатынан, Эдьиэйэни Сөдүөккэ сыбыс-сымыйанан күтүрүү-күтүрүү үөхпүтэ-мөхпүтэ. Н. Босиков; 2) содурдук, кэрээнэ суохтук (быһыылан). Распутно, развратно, нахально (вести себя, поступать)
Биирдэ ол Соловьев хаайыыга сытар дьахталларга киирэн киһи иилэн ылбатынан дьаабыламмыт. П. Филиппов
тюрк. ил

ругать

ругать (Русский → Якутский)

несов. кого-что үөх, ыыстаа; мөх.

изругать

изругать (Русский → Якутский)

сов. кого, разг. дэлби үөх, дэлби ыыстаа.

поносить

поносить (Русский → Якутский)

II несов. кого-что (ругать) үөх, холуннар, ыыстаа.

обругать

обругать (Русский → Якутский)

сов. кого-что 1. үөх, ыыстаа; 2. разг. (раскритиковать) кыай.

ыыстааһын

ыыстааһын (Якутский → Якутский)

ыыһааһын диэн курдук
Имитии кэмигэр ыыстааһын бэрт киэҥник туһаныллар эбит. АЕЕ ӨҮОБ
Ынах тириитин ыыстааһын — биир улахан түбүктээх үлэ. «ХС»
Имиллибит тирии бөҕө буоллун, ууга, сииккэ ылларбатын уонна өҥө тубустун диэн, ыыстааһын ньымата сахаларга туттуллар. АНП ССХТ

ыыстат

ыыстат (Якутский → Якутский)

I
ыыстаа I диэнтэн дьаһ. туһ. Бу тириини ыыстаттахха табыллыыһы
II
ыыстаа II диэнтэн дьаһ
туһ. Оо, мин атахтааҕым буоллар, киниэхэ ыыстата олоруом суоҕа этэ. Амма Аччыгыйа

ыыстан

ыыстан (Якутский → Русский)

= возвр.-страд. от ыыстаа = 1) см. ыһаарылын = 1; 2) перен. постоянно подвергаться грубой брани, грубым нападкам.