элэктэс диэнтэн хай
аата. Күлсүү-салсыы, элэктэһии тигээйи уйатын тоҕо тарпыт курдук өрө күйгүөрдэ. «ХС»
Лыыба, хохту диэн астар билигин элэктэһиигэ эрэ ахтыллыбыттарын иһин, былыр хаһан эрэ дууһаны толуйар, күнү уһатар астар этилэр эбээт! «Кыым»

өһүргэс I диэнтэн хай
аата. Урукку эбитэ буоллар манна бэйэ-бэйэни ыстырыыстаһыы, элэктэһии, онтон өһүргэһии, этиһии уонна араас быдьар кэпсээннэр даҕаны баар буолуо этилэр. А. Бэрияк

суустас диэнтэн хай
аата. Куоталаһыы, үөмэхтэһии, Бастакы уох ахсыма! Суустаһыы, элэктэһии, Хардарбакка хаалыма! П. Тобуруокап
Элбэх дьон үлэҕэ көхтөөх буолаллар: онно-манна суустаһыы, хаадьылаһыы элбээн барда. В. Яковлев

дьиибэлээ диэнтэн холб. туһ. Тиэхэлэрэ киирэн Дьиибэлэстилэр Кыдьыктара киирэн Кымаахтастылар. С. Данилов
Кирилл Васильевич үөрэ-көтө кэпсэтэр, элэктэһэр, биирдэ эмэ дьиибэлэһиэ да - тарбахтарын, илиилэрин ыга тутуо, мэниктик саҥарталыа - онон бүтэр. Н. Габышев

сыһ. Күлүүлээхтиксалыылаахтык, оонньуулаахтык, тэбэнэттээхтик. ☉ Весело, радостно, забавно, занимательно
Эйэлээхтик, көрдөөхтүк үлэлээтэххэ, киһи сылайбат, салгыбат. Амма Аччыгыйа
Көрдөөхтүк элэктэһэ тоһуйар, сүрдээх үчүгэй майгылаах уонна үлэҕэ кытаанах, толорторумтуо киһи. А. Бэрияк
Уолаттар көрдөөхтүк саһыгыраһан күлүстүлэр. В. Протодьяконов

кэккэлэс диэнтэн хай
аата. Көрдөөх мичээр, кэккэлэһии, сиэттиһии… Ону-маны ээр-сэмээр элэктэһэн кэпсэтии. П. Тобуруокап
Тыл бүтүүтүгэр бүтэй дорҕооннор араастаан кэккэлэһиилэрэ бэрт элбэхтэр уонна үгүс тылы хабаллар. ПНЕ СТ

сыһ. Дьээбэлээхтик, тэбэнэттээхтик. ☉ Ша ловливо, проказливо, с озорством
Кирилл Васильевич үөрэ-көтө кэпсэтэр, элэктэһэр, биирдэ эмэ дьиибэлэһиэ да тарбахтарын, и лиилэрин ыга тутуо, мэниктик саҥарталыа — онон бүтэр. Н. Габышев

аат. Элэк-хаадьы оҥосторун сөбүлүүр, үөннээх киһи. ☉ Человек, любящий язвить, подтрунивать над кем-чем-л., насмешник, шутник
Сеня элэктээччилэри намтаппыта. Эрилик Эристиин
Шура үүтүн тохпут оҕо курдук буолла. Урут куруук күлэ-үөрэ, элэктээччини кытта элэктэһэ сылдьара. Н. Кондаков
Элэктээччи дьиҥ санаатын сирэйинэн аһаҕастык буолбакка, тиэрэ эбэтэр төттөрү өйдөбүлүнэн кубулдьутан этэр. ВГМ НСПТ

нэмин бил (билбэт, кыайан ылбат) — ким, туох эмэ үчүгэйин, ку һаҕанын өйдөөн-дьүүллээн бил, туохха эмэ ордук табылларын ырыҥалаа. ☉ Выявлять, распознавать особенности, постигать суть кого-чего-л.
Кинилэр араастаан элэктэһэллэр да тыл-тылларын уйсан, нэмнэрин билсэн, өртөн доҕордоһон сылдьаллар. Амма Аччыгыйа
Саҥа саатын биирдэ да ыта, нэмин билэ илик. Болот Боотур
Биһиги хайдах балык тыыры билэбит да сатаабаппыт, нэмин кыайан ылбаппыт. И. Д анилов. Бу икки киһи хас да сыл бииргэ ү л э л э э н н э р нэмнэрин билсибит дьон. В. Яковлев
ср. монг. дэм ‘способ действия, умение; подход; находчивость’

сыһ.
1. Баҕаҥ ханыар, сөп буолуоххар диэри. ☉ До полного удовлетворения, вдоволь
[Түүлээх] бүгүн кинини кытта тото этиһиэх буолан иһэр. Суорун Омоллоон
[Мутук иэспитин] «Кыратык күүтэн көр…» — диэн көрдөспүт ыаллары тото үөхтэ. И. Гоголев
[Костя] бэйэтэ тото элэктэһэрэ, ыстырыыстаһара. Н. Габышев
Биһиги биир ыалга хонон, …… тото утуйан, хойутаан турбуппут. «ХС»
2. Иҥнигэһэ суохтук, көҥүл. ☉ Без затруднений, свободно
[Кыыс] тото ааҕар, суруйар буолбута. Айталын
[Кини] нууччалыы-сахалыы булкуйан, наадатын тото кэпсэтэр кырдьаҕаһын көрүстэ. П. Филиппов
♦ Тото кыыһыр көр кыыһыр
«Ол [өлө сыспытын] миэхэ туох наадалаах үһү?» — диэтэ тото кыыһырбыт доҕоро. Н. Заболоцкай
Тото кыыһыран хаалбыт Сергей хомойуон даҕаны, үөрүөн даҕаны билбэккэ, …… даллайан турда. В. Яковлев