и. д. л. от эмтээ = тот, кто лечит || лечащий; эмтээччи врач лечащий врач.

лечить; ыарыһаҕы эмтээ = лечить больного; эмтээн үтүөрт = вылечить кого-л.

эмтээ диэнтэн х-ччы аата
[Уолака:] Бар, били харах эмтээччи Мөкүөйэ эмээхсини ойутан аҕал эрэ. Суорун Омоллоон
[Светлана:] Ол эрээри дьону өлүүттэн өрүһүйэр, ыарыһахтары үтүөрдэр эмтээччигэ да, эмтэтээччигэ да төһө үөрүүлээх буолуой?! И. Находкин
Онтон эмтэнэр хоско эбиэккэ диэри тиис эмтээччилэр, эбиэттэн киэһэ уопсай доруобуйаны көрөөччүлэр, эмтээччилэр үлэлииллэр. «Кыым»

туохт. Ханнык эмэ ньыманан (хол., эми биэрэн, илбийэн) ыарыыны тохтот, ыарыһаҕы үтүөрт. ☉ Избавлять от болезни, лечить кого-л. каким-л. способом [Маарыйа:] Бэҕэһээ Мааппыһа кыыһа ыалдьан өллө
Таҥара уутун иһэрдэн, арыытын сиэтэн, эмп отунан эмтээн көрдүм да, истибэтэ. А. Софронов
Манна арыы курдук ньалҕархай бадарааны күөл түгэҕиттэн ороон таһааран, араас дьарҕалааҕы, бааһырбыты угуттаан эмтииллэр. Амма Аччыгыйа
Ыаммытынан үүтүнэн сууйасууйа, биэс тымыр отунан баайан эмтээн, атаҕа сайын окко киирэргэ үтүөрэн, урукку чөлүгэр түспүтэ. Күннүк Уурастыырап
[Уолака:] Мөкүөйэ харах эмчитэ, кини салаан эмтиир. Суорун Омоллоон

туохт. Кичэйэн, кыһаллан эмтээ. ☉ Лечить старательно, усердно
Харачаас, үөрүйэх киһи быһыытынан, аттаран эмтээтэ-томтоото. П. Филиппов
Киргиэлэйи бу сааһы быһа эмтээн-томтоон, атаҕар туруордулар. «Кыым»
△ Эмтээх отунан, норуот ньыматынан, абылаан, хомуһуннаан эмтээ. ☉ Лечить разными народными методами (напр., лекарственными растениями, гипнозом, массажем, моксой — прижиганием кожи конусообразным кусочком трута, сжигаемым на больном месте тела, и т. д.)
Дойдубар-сирбэр эрдэхпинэ, ыарыһаҕы син эмтиир-томтуур этим. Л. Попов
Көстөкүүн [ойуун] эмтээбит-томтообут, үтүөрдүбүт дьонун элбэҕи билэбин. «Чолбон»
Ньыыкан эмчит тутатына эрэ эмтиир-томтуур, чэпчэтэр буолбатах эбит. «Кыым»