Якутские буквы:

Якутский → Якутский

аламаҕайдык

сыһ. Эйэҕэстик, дьэллэмник, улахамсыга суохтук (сыһыаннас, кэпсэт, көр-иһит). Ласково, любезно, приветливо (встречать, обходиться, говорить, смотреть и т. д.)
Хоноһо дьиэлээхтэри кытта, хаһааҥҥыттан эмэ билсэр дьонун курдук, бэрт аламаҕайдык кэпсэтэн, ону-маны иҥэнтоҥон ыйыталаһан барбыта. Болот Боотур
Айан чуҥкугун аралдьытаары Аламаҕайдык ыйыталлар: — Атаас, ханнык омуккунуй? Баал Хабырыыс
Яков Петров дьиэҕэ киирбитигэр: — Кэл, Дьаакып, олор, аһаа, — диэн кинээс аламаҕайдык ыҥырда. М. Доҕордуурап
— Мин урут билсэн турар курдук сананабын эбээт, графиня миигин өйдүүр эбит буоллаҕына, — диэн баран кинээс Андрей аламаҕайдык, дириҥник сүгүрүйэн кэбистэ... Л. Толстой (тылб.)

аламаҕай

  1. даҕ.
  2. Үчүгэй майгылаах, киһиэхэ эйэҕэс сыһыаннаах, элэккэй, кэпсэтинньэҥ, улахамсыга суох. Ласковый, любезный, с мягким общительным характером
    Истээччитэ кыыс төһө да маҥнай тоҥкуруун курдук буолтун иһин, кэнникинэн аламаҕай, киһи сүбэтин-аматын ылынымтыа, тылыгар кииримтиэ буолан истэ. Н. Заболоцкай
    Сэмэн Ыстаарыһын — сүүрбэтиттэн эрэ тахсыбыт, сытыы сирэйдээх-харахтаах, кэпсэтиик, аламаҕай уолчаан. Д. Таас
    [Максим] атыттар курдук кыраттан киэбирэ охсубат, бэрт сэмэй, аламаҕай уонна уопсайынан да киһи киһитэ быһыылаах. Н. Лугинов
    Уйан сүрэхтээх, аһыныык. Сердобольный, сострадательный, жалостливый
    Эмчит уонна ыарыһах, аламаҕай сүрэхтээх кырдьаҕас дьахтар уонна кини уолун курдук эдэр киһи — икки сэмэй үлэһит кэпсэтиилэрэ буолла. Амма Аччыгыйа
    Сымнаҕас аһаҕас, эйэҕэс (харах туһунан). Мягкие, добрые, открытые (о глазах)
    Олус аламаҕай харахтарынан мичээрдиир эр бэрдэ Глафиралыын тута уһуннук сэһэргэспитинэн, күлсүбүтүнэн барбыта. Л. Попов
    Даша Ананий диэки аламаҕай харахтарынан көрүтэлээн ылла. М. Доҕордуурап
    Уол мичээрдээбит аламаҕай харахтарын эйэҕэс төлөннөрө сойон, умуллан бардылар. Л. Попов
    Эйэҕэс, намыын, ис киирбэх (хол., саҥа). Ласковый, мягкий, располагающий (о голосе, интонациях)
    — Баһаалыста, олорон кэбиһиҥ, Сергей Петрович, — хостон дьахтар аламаҕай, унаархай саҥата иһилиннэ. Софр. Данилов
  3. көсп. Сылаас, сырдык, үтүө (күн, күннэр). Теплый и светлый (обычно об осенних днях, о солнце)
    Атырдьах ыйын аламаҕай күннэрэ ааһан истилэр. М. Доҕордуурап
    Алаатыка, аламаҕай күнүм, Аһына түс, аһын даа, Итиигин мөлтөтө түс, Сыралҕаҥҥын кылгата түс! Саха нар. ыр. II
    Күөх богуон иһигэр хара тыа аламаҕай күнэ күлбүтүнэн тыган киирдэ. Л. Попов
  4. аат суолт. Үчүгэй майгы, киһиэхэ эйэҕэс сыһыан. Ласковость, любезность, мягкий общительный характер
    Ян Янович барахсан, бадыкычыйан түһэн майгыта-сигилитэ үчүгэйэ, аламаҕайа туспа киһи этэ. Н. Заболоцкай
    Оо, оҕолор барахсаттар, аата аламаҕайгыт, боростуойгут сүрүкэтэ! В. Яковлев
    Кыргыттар миэхэ олус сымнаҕастара, аламаҕайдара, буолумуна даҕаны — хайаларын да тала илигим, соҕотоҕум, сэмэйим... Н. Габышев

Якутский → Русский

аламаҕай

ласковый, любезный; аламаҕай күммүт перен. ласковое наше солнышко; атаһыгар аламаҕай , доҕоругар дуобурай погов. с приятелем — любезен, с другом — добр.

Якутский → Английский

аламаҕай

a. affable, cordial, friendly


Еще переводы:

радушие

радушие (Русский → Якутский)

с. эйэҕэс быһыы, аламаҕай быһыы, сайаҕас быһыы; проявить радушие аламаҕай быһыыгын көрдөр, аламаҕайдык быһыылан.

бэрээдэктэтэлээ

бэрээдэктэтэлээ (Якутский → Якутский)

бэрээдэктээ диэнтэн төхт
көрүҥ. [Үөрэх салаатын сэбиэдиссэйэ] остуолун үрдүгэр өрөһөлөнө сытар кумааҕылары тус-туспа бэрээдэктэтэлии уура олорорун тохтотон, миигин кытта бэрт аламаҕайдык кэпсэтэн-ипсэтэн барбыта. С. Никифоров

дуоһунастан

дуоһунастан (Якутский → Якутский)

туохт. Дуоһунаска тигис, дуоһунастаах буол. Стать должностным лицом, получить должность
Александр Павлович дьоҥҥо - кыра да, улахан да дуоһунастанныннар барыларыгар аламаҕайдык сыһыаннаһар. Софр. Данилов
[Өксүүнньэ:] Тукаам, төһө да улахан дуоһунастаммытыҥ иһин, бука диэн, бэйэҥ бэйэҕинэн сылдьа сатаа. «Чолбон»
Лазарь Иванович ити курдук үлэлээн-хамсаан үрдүк дуоһунастанан олордоҕо. «ХС»

көөһөй

көөһөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Ыараханнык, бытааннык, аа-дьуо хамсан (олус суон төрөлкөй киһи туһунан). Тяжело и медленно двигаться, будучи чрезмерно толстым, крупным человеком
Көнө Көстөкүүн көөһөйө сытыйан баран, көстүбэт буолла, отун тиэйбэтэ, ынахтарбытыгар туохпутун сиэтэбит? В. Протодьяконов
Хаһаайын куул курдук көөһөйөн олорон, ааһан иһэр дьоннору барыларын кытта аламаҕайдык тыл бырахсар. И. Тургенев (тылб.)

кыһыннары-сайыннары

кыһыннары-сайыннары (Якутский → Якутский)

сыһ. Сылы быһа, сыл устатын тухары. Круглый год, весь год, и зимой и летом
Наар кини кыһыннары-сайыннары салгын сиэн хараарбыт төгүрүк, эттээх сирэйэ аламаҕайдык мичээрдиирин эрэ көрөллөр. Софр. Данилов
Улахан эдьиийим Александра, күтүөтүм Николай кыһыннары-сайыннары баайдарга хамначчыт буолаллара. С. Васильев
Ыарахан массыыналар кыһыннары-сайыннары сырсар буолбуттар. И. Данилов

сыһыаннаһыы

сыһыаннаһыы (Якутский → Якутский)

сыһыаннас диэнтэн хай
аата. Марина кинини кытта билигин бу эйэҕэстик, истиҥник сыһыаннаһыыта, кини диэки аламаҕайдык көрүүтэ кини сүрэҕэр эрэли үөскэппитэ. Софр. Данилов
Аан дойду үрдүнээҕи билиҥҥи сыһыаннаһыылары үөрэтиигэ боччумнаах хардыылар оҥоһулуннулар. «Кыым»
Бастатан туран, сири туһаныыга бэрээдэги олохтуохха, сири ыскайдааһын, сиргэ сиэмэхтик сыһыаннаһыы чахчыларын букатын эһиэххэ наада. Л. Брежнев (тылб.)

түөһүллэҥнээ

түөһүллэҥнээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Ыарахан-ыараханнык үктэнитэлээн хаамп, оннук көһүн (ыарахан киэптээх, бөдөҥсадаҥ киһини, кыылы-сүөһүнү этэргэ). Ходить тяжело, с трудом передвигая ноги, тяжёлой походкой (о грузном, полнотелом человеке, крупном животном)
Ардьааһай оҕонньор, силистэри логлу тардыллыбыт чөҥөчөк курдук, түөһүллэҥнээн киирдэ. Н. Лугинов
Сүрдээх модьу-таҕа, түөһүллэҥнээбит нуучча дьахтара кинини аламаҕайдык көрсүбүтэ. Н. Босиков
[Эһэ] киһи барбыт сирин хоту, хааһаҕы быраҕаттыыр курдук, сүүрэн түөһүллэҥнии турда. В. Миронов

ласковый

ласковый (Русский → Якутский)

прил
эйэҕэс, аламаҕай

отзывчивый

отзывчивый (Русский → Якутский)

прил. аламаҕай, сайаҕас; отзывчивый человек аламаҕай киһи.

сылаастык

сылаастык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ичигэстик, тоҥмот гына (хол., таҥын); итиигинэн угуттуу (хол., тык). Тепло (напр., одеваться), в тепле (напр., спать), теплом (напр., согревать). Сылаастык таҥын
[Сүбэлиирэп] аан дойду кыргыһыытын-кыһалҕатын барытын умнан кэбиһэн баран, хаарга батары түһэн, сылаастык, сымнаҕастык утуйан хаалыан баҕарталыыр. Амма Аччыгыйа
Ол онно, бырааҥҥа Күн ордук сылаастык ититэр, Кэҕэ да дьиктитик онно этэр. Т. Сметанин
Олус сылаастык тутууттан, ууну дэлэйдик кутууттан, арассаада наһаа уһун уонна синньигэс уктаах буола үүнэр. ФНС ОС
2. көсп. Эйэҕэстик, аламаҕайдык; олус истиҥник. Ласково, радушно; искренне
Ити сылаастык көрөр, киһилии кэпсэтэр Байбааскы курдук хамначчыт да киһиэхэ эргэ табыллан олорбутум буоллар. П. Ойуунускай
Кырыарбыт кыламанын быыһынан хара харахтар сылаастык мичээрдээтилэр. И. Гоголев
«Мин кэлтэччи кэпсэнэрим сатаммат», — диир оҕонньор эмээхсинин диэки бэрт сылаастык көрөн олорон. С. Никифоров
3. көсп. Туох да кыһалҕата суох; тоттук. Без забот; сытно, в достатке
Хара көлөһүнүм тохтон, хаҥкыйа-хатыйа хаттым да, сылаастык сытарбын, сынньана түһэрбин билбэтим. П. Ойуунускай
Мин биир түгэҥҥэ уолҕамдьытык, хабырдык быһыыламматаҕым буоллар, ыал түс-бас аҕата аатыран, атыттар курдук сылаастык, чуумпутук, киһилии олоруом этэ. И. Гоголев
Сахаарап орто баай төрүттээх, орто ыал — сылаастык олорор киһи. Бэс Дьарааһын
Оттон кинилэри тыллаан биэрбит дьон, урут дэлэй олоххо тэриммит далбар олохторугар сылаастык, нуһараҥнык сыталлар-утуйаллар быһыылаах. В. Титов