богдо диэнтэн аччат. Ол богдочоон тугу биэриэй

даҕ. Кылгас моойдоох, бөгдьөгөр көҕүстээх, ыгдаҕар. ☉ С короткой шеей, выгнутой спиной и высоко приподнятыми плечами. Богдоҕор киһи
□ [Андаатар] Бойбоҕор атахтаах, Богдоҕор быһыылаах. С. Васильев

даҕ. Кылгас, соноон көстөр (хол., атах). ☉ Короткий, пухленький (о ногах)
Атахтара тыс этэрбэстээх курдук бойбоҕордор. Н. Якутскай
Саҥа муода сиэринэн, олохтоох уолаттар бойбоҕор бүрүүкэлээхтэр. СН ЭСЭ
[Андаатар] Бойбоҕор атахтаах, Богдоҕор быһыылаах. С. Васильев

аат.
1. Ордук хараҥа дьүһүннээх көҕөн сэдэх арааһа. ☉ Ред ка я разновидность кряквы более тёмной окраски, чёрная кряква.
2. эргэр. Буҕарҕана. ☉ Коростель
Оччоҕо лахаатта диэн ааттаах кус баара үһү, куһаҕан, куччугуй, богдо. Саха ост. I

даҕ.
1. Халтаһата испит, дьолтойбут. ☉ Опухший, отёкший (о веках)
Оспоҕор харахтаах, Мордьоҕор сирэйдээх, Бойбоҕор атахтаах, Богдоҕор быһыылаах. «ХС»
2. Чорбойбут, суон (уос). ☉ Толстые, оттопыренные (о губах). Оспоҕор уостаах киһи

сыһ. Чиэрбэ курдук, чиэрбэҕэ майгынныырдыы. ☉ Как червь, подобно червю
Үрэх бадарааннаах суола хара чиэрбэлии бүгүллэҥниир. Амма Аччыгыйа
Сахатын кэмсинэр саха богдото Саҥарар саҥата чиэрбэлии сыылар. Софр. Данилов
Эмискэ Инеда чиэрбэлии эриллэ түһэн мостиктаан куотар. «ХС»

туохт. Кимиэхэ эмэ буруйдуур уурааҕы таһаар, бириигэбэри таһаар. ☉ Приговорить кого-л.
Байыаннай полевой суут саха бастакы революционерын, учуонайын К.Г. Неустроевы ытан өлөрөргө бириигэбэрдээбитэ. «ХС»
[Монголияҕа] өскө суут кими эрэ өлөрөргө бириигэбэрдээтэҕинэ, ол киһини ытык Богдо-ула көстүбэт сиригэр, хайа хаспаҕар илдьэн өлөрөллөрө. И. Федосеев

аат. Дулҕалаах сиргэ олохсуйар аанньа көппөт кыра үгүрүө бииһэ көтөр. ☉ Коростель
Маныаха Буҕарҕана диэн Үгүрүө бииһин ууһа кыра, куччугуй богдо көтөр баара туран эппит: «Алаатыка! Булан-булан таллаххыт көтөр саамай туолката суоҕун. Кини [туруйа] диэн моонньо эрэ куохайбытынан, киэһэ-сарсыарда ыһыытыыра эрэ мэнигинэн көтөр ини». Суорун Омоллоон
ср. бур. бударгана ‘коростель’

туохт., үрд. Туохха эмэ буом-харгыс буол; буомнаа, мэһэйдээ. ☉ Быть преградой, стоять поперек дороги кому-чему-л.
Араас бөдөҥ техниканы уунан чэпчэкитик аҕалары кини [Улахан Хаана харгы] туора түһэн боһойдуур.Суорун Омоллоон. Мин өркөн өйүм күүһэ, туох баар боһойдуур сормуҥ суодал баҕаналарын тоҕута сиэлийэн суулларан, дьол-көҥүл сырдыгын уматыа дуо?! Д. Апросимов
[Муустаах муора] Бу балары Булбакка туран, Бу курдук хомотон Боһойдообутун туһугар, Богдо үрүйэ, Буруйга тур! Өксөкүлээх Өлөксөй

I
аат., түөлбэ. Бурдук сирэ, бурдугу ыһар хорутуллубут сир, бааһына. ☉ Поле, пашня
Урууп буолатын биир баһыгар тиийэн баран оҕуһун эргитэн: «Һаай», — дии-дии, саҥа суолу таһааран, оҕуһун хаамтаран саллырдатар. Күндэ
Муруку [моҕотой] тыа сиригэр буолаҕа киирэн бурдугу сиир. И. Данилов
[Бурдук сирин] Тааттаҕа, Томпоҕо, Чурапчыга солуок, сонуок дииллэр. Ньурбалар, Сунтаардар буоллаҕына буола дииллэр. Багдарыын Сүлбэ
Саас биирдэ аҕата арай кинини буолаҕа илдьэ барда. Суорун Омоллоон
II
аат., кэпс. Бэйэ баһын билинэн көҥүлүнэн тутта сылдьыы. ☉ Воля; своеволие
Бороҕон кулубата кэлбитин — Буолабын бэриммэтим: «Богдо баҕас тоҕо модунай?» — диэммин. Саха нар. ыр. II
Мунду балык курдук дуу Мунньустаахтаан тураммыт, Буолабытын буллубут, Молодуойдуур доҕоттор! Саха нар. ыр. III