прил. 1. (не поддающийся) кытаанах, бороҕой; неподатливая пружина бороҕой куруһуня; 2. перен. (неуступчивый) кииринигэһэ суох, өһөс.

прил. 1. (неуклюжий) көнтөрүк; неловкий человек көнтөрүк киһи; 2. (неудобный) көлөттүгэс, бороҕой; неловкая одежда бороҕой таҥас; 3. (затруднительный) то- лоос, кыбыстыылаах; попасть в неловкое положение кыбыстыылаах балаһыанньаҕа кии р.

прил. 1. (искривлённый) токур, то-кур-бокур; корявое дерево токур мас; 2. (загрубевший) бакыр, баҕыас; корявые пальцы бакыр тарбахтар; 3. перен. разг. (нескладный, неискусный) бороҕой; корявый стиль бороҕой стиль.

несов. что и без доп. аал (хол. бороҕой түүлээх таҥас киһи этин); платье шерстит ырбаахым эппин аалар.

сыһ. Сатабыла суохтук, мындырдааһына суох салаҥнык. ☉ Неумело или без достаточной тонкости, топорно
Уол аһыммыт курдук Умса көрөн тураахтыыр, Тобуктаан баран бороҕойдук [бааһырбыт холуубу] Хаанын тохтото сатаахтыыр. С. Руфов
Билиҥҥи сыты араарар прибордар олус, өссө да олус бороҕойдук үлэлииллэр. Г. Угаров
Кини наар тылбаастыыр идэлээҕэ, өссө үксүн хоһоону. Онтуката олус бороҕойдук, киһи күлүөн курдук тахсар. «ХС»

прил. 1. (плохо обработанный) бороҕой, томороон; грубая обувь бороҕой атах таҥаһа; 2. перен. (неискусный) салаҥ; грубая работа салаҥ үлэ; 3. (жёсткий, негладкий) хоччорхой, кытаанах; грубая кожа хоччорхой тирии; 4. (недопустимый) толоос; грубая ошибка толоос алҕас; 5. (неучтивый, резкий) куруубай, харсаах; грубое слово куруубай тыл; # грубые корма с. х. дороххой аһылык; грубая пища мара ас; грубый подсчёт быһа холуйан ааҕыы.

прил. 1. (твёрдый; грубый на ощупь) хоччорхой, бороҕой, кытаанах; жёсткие волосы кытаанах баттах; 2. перен. (суровый, резкий) кытаанах, хаҕыс, тыйыс; жёсткий характер хаҕыс майгы; 3. перен. (строгий) кытаанах; жёсткие условия кытаанах усулуобуйалар; # жёсткая вода испиэскэлээх уу; жёсткий вагон кытаанах вагон.

ж. 1. хоччорхойо, бороҕойо, кытаанаҕа; 2. перен. (суровость, резкость) кытаанаҕа, хаҕыһа, тыйыһа; 3. перен. (строгость) кытаанаҕа.

I
аат., эргэр. Былыргы саха уустара уруудаттан уһааран ылар тимирдэрин сомоҕото (кэлбит нууччалары хаачыстыбата ураты үрдүгүнэн сөхтөрбүтэ). ☉ Железные болванки, получаемые путем сплава руды древними якутскими кузнецами (удивившие первых русских своим высочайшим качеством)
Ол сымара таастан ыстаал болгуо тахсан кэлэр. Амма Аччыгыйа
Балтаһыттар ыһыынан болгуону бысталыыллар. «ХС»
II
даҕ. Халыҥ, томороон быһыылаах, көһөҥө. ☉ Массивный, внушительного размера. Болгуо таас
□ Болгуо мууһу кумалаары саас иһэр. И. Гоголев
△ Кыайан хамсаппат, тутуннарбат олус халыҥ (таҥас туһунан). ☉ Тесный, неудобный (об одежде). Болгуо үтүлүк. Болгуо сон
□ Таҥаһым хос-хос буолан болгуота бэрт, кыайан хамсаппат. СГФ СКТ. Тэҥн. бороҕой

туохт.
1. Имигэс, нарын быһыыгын сүтэрэн, ордук модороон, бороҕой дьүһүннэн эбэтэр кытаат, көһүүркээ. ☉ Утратив внешнюю мягкость или гибкость и эластичность, становиться грубым (напр., о пальцах человека, коже и т. п.)
Кумааҕы, харандаас диэни туппакка бороҕодуйан хаалбыт …… эмээхситтэри, оҕонньоттору суруйарга, ааҕарга үөрэтэллэр. И. Алексеев
[Варя] кыламаннара илибирииллэр, оттон кирдээх куоптатын дуомун …… туппахтыыр бөдөҥ бороҕодуйбут тарбахтара киһи билэр гына титирииллэр. М. Шолохов (тылб.)
2
борҕоһуй диэн курдук. Детдомҥа кинигэ баара эрээри, аҕыйаҕа. Онон кини аахпакка бороҕодуйан хаалбыта. «ХС»
Маҥнай утаа кини оскуолаттан тэйбитэ икки сыл буолан, умнан, бороҕодуйан, ыарырҕатта. В. Протодьяконов