Якутские буквы:

Якутский → Якутский

булкуллуу

булкулун диэнтэн хай
аата. Идейнэй булкуллуу күүһүрбүтэ, оппортунистыы сыдьааннар сабыдыаллара күүһүрбүтэ. «Ленин с.». Дайбыырап ыскылаатыгар табаар суордун, этикиэткэтин, сыанатын булкуллуута хайдаҕый? М. Попов

булкулун

  1. булкуй диэнтэн атын. туһ. Кэннибинэн Кэхтиэм кэриэтин Сүнньүм үүттэниэ, Сүрэҕим булкуллуо. П. Ойуунускай
  2. Өрө-таҥнары ытылын, долгуй (хол., убаҕаһы, күөл, өрүс уутун этэргэ); айманан атыттары кытта хардары-таары түһүс, хардары-таары бутулун. Перемешиваться, волноваться (напр., о жидкости, водоеме); смешиваться, перемешиваться друг с другом
    Байҕал уута бааллыран дьалкыйда, Муора уута булкуллан будулуйда. Саха фольк. Муҥутуур тииттэр Мунду балык Үтэһэтин курдук Булкуллан бардылар, Күтүр тииттэр Күөнэх үтэһэтин курдук Күөгэлдьийэн бардылар. Нор. ырыаһ. Оҕолорун оҕолоро Уҥа диэки итиннэ Оонньоон булкулла сылдьаллар. С. Васильев
    Атыттар быыстарыгар киирэн, туспа көстүбэт буол. Смешиваться с другими
    [Ойуунускай] бэйэтэ онтон кыбыстарга дылы гынар, биһиги ортобутугар булкуллан, харахха быраҕыллыбаттык туттан сылдьа сатыыр. Амма Аччыгыйа
    Киһитэ суох биир ат гусардар ортолоругар булкулунна. Л. Толстой (тылб.)
  3. Туохха эмэ биһилин, умньан, төкүнүй. Пачкаться чем-л., валяться в чем-л.
    Бадарааҥҥа булкуллар да, баһаарга сыаналаах баар үһү (тааб.: сибиинньэ). Ыаллыылар оҕолорун: «Сыыскабуорга булкуллан сырыттыннар. Улааттахтарына бэйэлэрэ сыыстарын-буордарын тэбэнэн дьон буолуохтара» — диэн үгэһинэн иитэллэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
    [Аркаша:] Тоҕо итинник үтүөкэн бэйэлээх кыысчаан манна биһиги хотоммутугар булкулла сылдьара буолуой? С. Ефремов
  4. Мээнэ уларытыыттан-тэлэритииттэн сөптөөх сүрүҥҥүн, сааскын сүтэр, бутулун. В результате изменений терять свой определенный порядок или основной смысл, становиться путаным, запутываться. Силлиэ-халарык ытылыннын, Земпредел таҥнары булкулуннун!С. Васильев
  5. Тугу эмэ сатаан өйдөөбөккө, быһаарбакка мунаар, бутулун. Сбиваться с толку в чем-л., в понимании чего-л. или сомневаться в принятии какого-л. решения
    Менделеевпыт таблицатыгар тиийдэхпитинэ букатын булкуллан хаалабыт. С. Федотов
    Саараан турда, хайа да диэки барыан булбакка булкулунна. М. Доҕордуурап
    Баанньа иһигэр ити курдук аймана, булкулла олорорун кылааска ким да үөмтэлээбэтэх. Н. Кондаков
    Тутуу салалтата туох да быһаарыылаах дьаһалы ылыаҕын булбакка, булкулла, ыгылыйа олорбут. В. Яковлев
    Түөһэйэн эбэтэр өйгүнэн ыалдьан, тугу да дьиҥнээхтик таба өйдөөбөт буол. Быть не в состоянии воспринимать окружающее адекватно, будучи в старческом слабоумии или в помешательстве
    «Ээ, улаханнык булкуллубут сордоох», — диэтэ Миитэрэй оҕонньор. Аҕабыыт өйүнэн булкуллубутун бары билбиттэрэ. Эрилик Эристиин
    көсп., кэпс. Түөһэйбит эбэтэр өйүнэн ыалдьыбыт киһи курдук тыллас, быһыылан. Рассуждать, поступать как выживший из ума, как помешанный
    Киил оҕонньор букатын булкуллубут муҥнаах. Кырдьаҕас киһиттэн түктэри майгылаах, наһаа кырыктаах, аны үгэтэ-хоһооно, эҕэтэ суох сүгүн кэпсээбэт. Н. Лугинов

булкулун-тэккилин

көр булкулун
Чыычааҕым оҕолоро, эһиги сурахтарын эрэ истибит бассабыыктаргытыгар мэҥийэргит иһин, мин эмиэ булкулла-тэккиллэ сылдьабын. Эрилик Эристиин

Якутский → Русский

булкулун=

страд. от булкуй= 1) мешаться, смешиваться, перемешиваться, быть смешанным, перемешанным; взбалтываться, мутиться, быть взболтанным, мутным; булкуллубут уу замутнённая вода; 2) перен. запутываться, быть запутанным, сбитым с толку; кини наһаа булкуллар он не знает, что делать (букв. он слишком путается); булкуллубут киһи запутавшийся, сбитый с толку человек.


Еще переводы:

суматоха

суматоха (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
араллаан, булкуллуу

замешательство

замешательство (Русский → Якутский)

с. 1. (нарушение порядка) булкуллуу, уолуйуу, аймалҕан; внести замешательство булкуллууну таһаар; 2. (смущение, растерянность) уолуйуу, кыбыстыы; прийти в замешательство уолуйан хаал; в замешательстве уолуйуу бөҕөнөн, түҥ-таҥ буолан.

умопомешательство

умопомешательство (Русский → Якутский)

с. ей булкуллуута, иирии.

бутукаай

бутукаай (Якутский → Якутский)

  1. аат. Туох эмэ бэрээдэгэ ыһыллыбыта, булкуллубута; булкуллуу, ыһыллыы. Нарушение порядка чего-л., беспорядок, разбросанность, хаос. Бутукаай, буккуллуу бөҕө буолбут. Барыта бутукаай буолан хаалбыт
  2. даҕ. суолт. Дөбөҥнүк булкуллар, булкуллумтуо. Легко поддающийся путанице, путаный. Иитэ-саҕата биллибэт бутукаай дьыала эбит
анархистыы

анархистыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Анархист курдук. Подобно анархисту. Анархистыы санаалаах киһи
Өрөбөлүүссүйэ иннинэ Россияҕа ойуулуур искусствоҕа уонна литератураҕа үөскүү сылдьыбыт футуристар мелкобуржуазнай анархистыы санаа булкуллуутун көрдөрбүттэрэ. ВГМ НСПТ

аймааһын

аймааһын (Якутский → Якутский)

аат. Олоҕурбут бэрээдэк кэһиллиитэ, сүпсүлгэни, булкуллууну таһаарыы. Нарушение установившегося порядка; беспокойство, смятение, расстройство
Аймааһын кэмигэр ыраах хаалбыт аргыстарбыт биһигини номнуо ситэн тиийэн кэлбиттэрэ. Н. Заболоцкай
Мин, аймааһыны таһаарбыт буруйбар, миинньиги сулбу тардан ыламмын, дьиэни илбийэн элэстэппитинэн бардым. Амма Аччыгыйа
[Манчаары:] Хата эйиэхэ Урукку олохпун, Ааспыт аймааһыммын, Сирийэн тураммын, Сиһилээн кэпсии иликпин ээ. А. Софронов

буккулун=

буккулун= (Якутский → Русский)

см. булкулун=.

бутуур

бутуур (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туох эмэ бэрээдэгэ, сааһа ыһыллыбыта, булкуллубута. Нарушение порядка чего-л., путаница, неразбериха
    Табаар ыскылаакка кэлэн хамыыһыйа көрбүтүн кэннэ маҕаһыыҥҥа барыытыгар сыаналара булкуллуулара эмиэ таһаарыллар эбит. Оннук муокас бутуурдар тустарынан — бэрэссэдээтэл билбэтэҕэ, сэрэйэ да сатаабатаҕа сүрэ бэрт. М. Попов
    Николай Ивановичка уордьан бэриллибит курдуга да ыларын ылбатаҕа. Тоҕо диэтэххэ, сэрии кэмигэр тиэтэйэн наҕараадалыыр докумуоннары оҥорууга бутуур таһаарыллыбыта. «Кыым»
    Оо, Хабырыыс көспүтүн биллэриминэ, бу бутууру таһаардаҕым. Н. Габышев
  3. Туох эмэ үчүгэйдик биллибэтэ, чуолкайа суоҕа. Неясность, туманность чего-л.
    Саха арпагыраапыйата уопсайынан, ордук киирии тыллары суруйууга, олус бутуурдааҕынан, мөккүөрдээҕинэн аатырар. СТЫМ
  4. даҕ. суолт. Үчүгэйдик биллибэт, чуолкайа суох. Недостаточно известный; нечеткий, запутанный, неупорядоченный
    Трофим Ильич кыараҕас кабина салгынын табах буруотунан тунуйуон баҕарбатаҕа, эмиэ бэйэтин курус, бутуур санааларын быатын хабан ылла. Н. Габышев
    Холкуостарга сир хаһаайыстыбаларыгар бутуур быһыы баара. ПАК
саамы

саамы (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Убаҕаһы иһиттэн иһиккэ төттөрү-таары кутан булкуйуу. Перемешивание жидкости путём переливания её из одного сосуда в другой (или другие). Кымыс саамыта. Ыаммыт үүт саамыта
  3. кэпс. Туох эмэ төттөрү-таары оннун уларытыһыыта, саҥалыы сааһыланыыта, солбуһуута; тугу эмэ оннук уларытан саҥалыы сааһылааһын. Перестановка, перемещение в другое место кого-чего-л.. Хонтуораҕа күнү быһа дьон саамыта. Ыскылаат малын саамыта бүппэт
    Төттөрү-таары кэлии-барыы, өрө-таҥнары булкуллуу. Беспорядочное движение, сутолока (напр., уличная)
    Тыйаатырга киирээттэрин кытта, күннээҕи биир күрүс олох массыына куугунун, уулусса саамытын кытары таһырдьа хаалла. Н. Лугинов
    2
    даҕ. суолт. саамал 1 диэн курдук. Сиэллээх моонньохтоох Чороон айахха Бадьара дьоруо сылгы Батыччахтыыр арыылаах Саамы кымыһы Дьалкылдьыччы куттулар. П. Ядрихинскай
    ср. монг. дьайиму ‘потрясти, взволновать’, тюрк. сапыр ‘переливать’
мучумаан

мучумаан (Якутский → Якутский)

аат., кэпс.
1. Туох эмэ сүпсүлгэнэ, өрө-таҥнары ытыллыы. Беспокойная торопливость в действиях, беготня, суета, суматоха
Саһар, куотар мучумааныгар түһэллэр. Н. Якутскай
Ким барыта өйө-санаата көтөн, тус бэйэтин эрэ иннин хайынар, тус бэйэтэ эрэ тыыннаах хаалар мучумааныгар түстэ. С. Тумат
Кыараҕас соҕус эйгэ иһинэн үҥсүү-харсыы, мучумаан бө ҕө буолар. Ф. Софронов
2. Этиһиилээх-охсуһуулаах улахан айдаан. Скандал, дебош
Түмээски уҥуоҕун таһыгар Турбут бэрт улахан мучумаан. Баалкынан Лэгиэнтэй баһыгар Оҕуста Сатаайка Арамаан. Эрилик Эристиин. Улуу мучумаан буолла, Остуол, олоппос оҕунна, Уо п п у т э м и э у м улунна, Оҕо, дьахтар сарылаата. А. Б эрияк
3. Өй-санаа толкуй булкуллуута, дууһа эрэйдэниитэ. Смятение чувств, беспокойство, беспокойные думы
Уйбаачаан төһө да мэлдьэстэр бэйэтин иһигэр улахан санаа мучумааныгар түһэ сылдьар. М. Доҕордуурап
Мин мучумаан бөҕөҕө ылларабын. П. Аввакумов
Бу тухары кимин-тугун кыайан быһаарымына, бэйэм туспар улахан мучумааҥҥа түстүм. «ХС»