печальный, грустный; скорбный; санаарҕабыллаах музыка траурная музыка.

нареч. печально, грустно.

даҕ. Санаарҕабылы бэлиэтиир, санаарҕааһыннаах. ☉ Проникнутый печалью, грустью, печальный, грустный (напр., о музыке)
Уһук балааккаҕа оргууй, иһиллэр-иһиллибэттик санаарҕабыллаах ырыаны ыллаан сындалыталлар. П. Филиппов

звучать громко и протяжно; санньыар ырыа эҥээрийэр звучит протяжная грустная песня.

даҕ.
1.
кураххай диэн курдук. Курулхай, маҥнай утаа дьикти амтаннаах буолар, кэлин үөрэнэн бардаххына наһаа сөбүлүүгүн. «ХС»
Курулхай эми соруйан сиэммит Куртахтан дьааты сууйуо дэһэбит. У. Шекспир (тылб.)
2. Санаа түһүүлээх, санньыар. ☉ Печальный, унылый, грустный
[Туруйалар] Курулхай, санньыар ырыаны Куорсуннарынан күөттээннэр, Төрөөбүт ыыр ахтылҕанын Турууктаһан эттилэр. В. Сивцев

даҕ., поэт. Киһи санаатын баттатыах курдук чуҥкук дьүһүннээх. ☉ Безрадостный, грустный, унылый (о пейзаже, погоде и т. д.)
Киирэн эрэр күн уота Санньы-курус саһархай. Ытыыр-соҥуур муҥа дуу, Ыллыыриэйэр өҥө дуу? М. Тимофеев
Ардыырардаабат икки ардынан луҥкурбут курдук санньы-курус күннэр үүммүттэрэ. П. Аввакумов
Долгун, будул туманнарга Чомполонон ый устар, Санньы-курус хонууларга Санааргыы уотун кутар. А. Пушкин (тылб.)

1. нареч. мунчаарбыттыы, санаар-ҕаабыттыы; 2. в знач. сказ. безл. мунчаар; мне грустно мин мунчаардым.

даҕ. Санаа түһүүлээх, санньыар, хобдох. ☉ Грустный, невеселый, унылый
Кэрэхсэтэр өттө суох Кэри-куру соҕус күн Кэлэн ааһан хаалара. Күннүк Уурастыырап
Кыһын кэри-куру күннэр …… бэйэ-бэйэлэрин солбуһан, улугурбуттуу бытааннык усталлар. Болот Боотур
Сардаана Михайловна дьиэтин иһин эргиччи көрдө, үөһэ тыынна …… Аҕата суох ыал кэри-куру дьиэтэ. С. Никифоров
◊ Кэри-куру буол — санаарҕаа, мунчаар; мунчааран саҥаҕыттан мат. ☉ Быть грустным, унылым, невеселым; быть подавленным и неразговорчивым
Микиитэ күлүүк бэйэтэ кэри-куру буолла. Амма Аччыгыйа
Михаил Прокопьевиһы атаарарбытыгар биһиги бары даҕаны кэрикуру буолбуппут. И. Никифоров

даҕ.
1. Былыттаах, бүдүө-бадыа (халлаан, күн). ☉ Сумрачный, неясный, ненастный (о небе, погоде)
[Доҕорум] кэри-куру көрүҥэ …… түүппэх былыттаах халлаан курдуга. Н. Абыйчанин
Бороҥ былыттар усталлар, Быыстала суох элэҥнииллэр. Түүппэх баҕайы. Сөп-сөрүүн. «ХС»
2. көсп. Саппахтаах, курус (санаа). ☉ Грустный, печальный (о мысли)
[Бу түгэн] туох баар олорон ааспыт олоҕун, ыар-баттык буолар ааспыт хаардарын, өйгөр-санааҕар түмүллүбүт түүппэх санаалары ньылбы охсон, ханна эрэ ырыых-ыраах ый-күн ыпсыһыытыгар үтэйэн кэбиһэр. В. Миронов

1. даҕ.
2. Санаарҕабыллаах, санаа түһүүлээх, санньыар. ☉ Печальный, грустный
   Тас дойдуларга сылдьан курус харахпынан Умнаһыттары көрөбүн, ол муҥнаахтары аһына Саха буолбуппуттан үөрэбин. С. Данилов
   Госпиталга да киирбитин туһунан курус хоһоонноох суруктар …… эн [саха кыыһа] эрэлгин сүтэрбэтэхтэрэ. Т. Сметанин
3. Биир күдьүс буолар, онон салгымтыалаах, чуҥкук. ☉ Скучный, однообразный, утомительный. Чуҥкук, курус күннэр үүннүлэр
4. аат суолт. Туох эмэ биир күрүс буолара, онон салгымтыалааҕа, чуҥкуга. ☉ Скука, томление, однообразие чего-л.
   Ганя дэриэбинэттэн Намы ааһыар диэри соҕотоҕун айаннаата. Дьэ, куруһа сүрдээх буолар эбит соҕотоҕун айанныыр. Г. Нынныров