дуоктар
Сааһым тухары ыалдьа иликпин, билигин да чэгиэммин, оттон эһиги докторы ыҥыраҕыт. И. Данилов

аат. Ууга умсар киһи. ☉ Ныряльщик
Ураҕас маһы быһан, ойуур тыаттан аҕалан, Умсааччыга уунан биэрдэ. Эллэй
Физиолог испэсэлиис дуоктар Сандро Марони уопуттаах умсааччыга ити ситиһии тиһэх буолбатах диэн сабаҕалаабыта. ДьДьДь

даҕ., эргэр. Хамнас аахсыбакка илии-атах үлэтигэр, сорудахха сылдьар (киһи). ☉ Состоящий на посылках и не имеющий жалованья
Үдьүмэр буолан сылдьар киһи. ПЭК СЯЯ
Мин урукку учууталым …… билиҥҥитэ медицина дуоктара, уруккута хаартыһыт, үдьүмэр киһи. М. Горькай (тылб.)

аат., кэпс. Көмө, туһа. ☉ Польза
Сон таһынан саҕынньах кэтэр буоллар, үөктээх буолуо этэ. СГФ СКТ
Дьиэлээх, биирдиитэ көтөҕүөх. Кыратык иһиэх эрэ. Дуоктардар аара суолга үөк, Эмп буолуо диэн биэртэрэ. А. Твардовскай (тылб.)

күүт диэнтэн атын
туһ. Дуоктар чааскытын аттыгар биир иллэҥ чааскы орпута, ким эрэ кэлиэхтээҕэ күүтүллэр быһыылааҕа. В. Яковлев
Биһиги бары да уйан сирбитин күүтүллүбэтэх өттүбүтүттэн эмискэ таарыйтаран, тугу да диэн доҕорбутун уоскутуохпутун булбакка, мах баран хааллыбыт. Н. Кондаков
Биһиги үөрүүбүт өртөн күүтүллүбүт үөрүү, кэлиэхтээх, сүрэх иһиттэн ньиргийэн тахсар долгуйуулаах үөрүү. Т. Сметанин

кэккэлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Дуоктар күнүһүгэр үлэлиир, түүнүгэр оҕотун аттыгар олорор, олох мастары кэккэлэтэн сыта түһэн ылар. Амма Аччыгыйа
Дүлүҥү кэккэлэппит курдук, кэккэлэһэн, дьиэ ортотугар сиргэ сыппыттара. Эрилик Эристиин
Хабдьылар сыыр хааһыгар үрүҥ бытыылкалары хаарга туруору кэккэлэтэн кэбиспит курдук, хороһон олороллоро көһүннэ. Н. Заболоцкай

даҕ., кэпс. Лыглайбыт быһыылаах, кылгас моойдоох, модьутуҥу намыһах көстүүлээх (киһини этэргэ). ☉ Имеющий короткую шею при невысок о й п л о т н о й ф и г у р е (о человеке)
Дуоктар Вэн — лыглаҕар тараҕай төбөлөөх, …… эттээх сирэйдээх, мыс курдук суон алта уончалаах киһи. Г. Угаров
ср. калм. лиглих ‘быть грузным (тучным)’

даҕ. Чанчыгын диэки ыйааччы көрөр (киһи хараҕын этэргэ). ☉ Сужающийся к внешним уголкам, находящимся выше внутренних, раскосый (о глазах)
Кыысчаан ыйаастыгас хараҕын уута оһуордаах таба тыһа сыттыгар сүүрбэхэлиир. Л. Попов
Киэһэлик дуоктарым …… ыйаастыгас соҕус саһархай харахтаах билбэт бырааспын батыһыннаран киирбитэ. Г. Угаров
[Дабыыт] ыйаастыгас харахтарыгар санаарҕабыл, кыра күлүк курдук, көстөн ааһар. И. Никифоров

аат.
1. Туох эмэ төһө сыанаҕа турарын быһаарааччы, сыана олохтооччу. ☉ Оценщик. Көмүс оҥоһугун сыанаһыта
2. Литературнай айымньыны, научнай үлэни сыаналааччы. ☉ Рецензент. Суорун Омоллоон бу чулуу айымньыларын араас кэмҥэ, араас сыанаһыттар эҥинэҥинник эрийэ-буруйа эрдэннэр элбэхтик мөккүспүттэрэ. Эрчимэн
Диссертация аналлаах сыанаһыттара дуоктардар Т.К. Ахматов, М.Т. Томанов, Е.И. Убрятова үлэ үрдүк таһаарыылаахтык толоруллубутун, тюркология наукатыгар уонна саха тылын үөрэҕэр киллэрэр өҥөтүн чорботон бэлиэтээбиттэр. «ЭК»
Мин сирбит да дьоҥҥо, хайҕаабыт да сыанаһыттарга болҕомтоҕо ылан ырыппыттарыгар махтанабын эрэ. «Кыым»

даҕ.
1. Биир кэм ки лэйэн көстөр (чуумпурбут улахан күөл, өрүс уутун туһунан). ☉ Открывающийся взору широкой гладью, разливающийся (об озере, реке)
Киһи хараҕа төһө ыларынан биир кэм мэндээркэй уу. Н. Якутскай
Кусчуттар массыынаттан сулбу ойон тахсан, мэндээркэй ууну дуоһуйа одуулаһаллар. П. Аввакумов
2. Киэҥ, унаарыч чы көрбүт (х ара х туһунан). ☉ Широко раскрытый (о глазах)
Уол мэндээркэй хараҕынан хос иһин эргиччи көрбүт уонна истиэнэттэн тайанан аа-дьуо тахсан барбыт. Софр. Да нилов. Дуоктар Гордон Вэн диэки иччитэ суох мэндээркэй харахтарынан өһүөннээхтик көрөн дьиэгэнитэн кэбистэ. Г. Угаров