Якутские буквы:

Якутский → Английский

дьаһалымсый=

v. to meddle, interfere in others’ affairs

Якутский → Якутский

дьаһалымсыйыы

дьаһалымсый диэнтэн хай
аата. Күн бүгүн миниистиртэн эн көҥүл дьаһалымсыйыыгын бобор тэлэгирээмэ кэлиэҕэ, хата ону күүт! В. Яковлев
Учууталлар этэрээккэ болҕомтолорун туһаайбаттар, сорох баһаатайдар аҥаардас дьаһалымсыйыынан эрэ үлэлииллэрэ. ПНИ ОСОТ
Лесопуун үлэтигэр саҥа сүүрээн суох. Манна аҥаардас дьаһалымсыйыы баһыйар. «ХС»

дьаһалымсый

туохт., сөбүлээб. Бырааба, дьоҕура суох эрээри, туораттан дьаһайбыта, хамаандалаабыта буол. ☉ Распоряжаться, командовать, не имея на то прав, способностей
Балбаара урут тыла суох курдук сылдьар бэйэтэ атыннык дьаһалымсыйар. Н. Якутскай
Николай Николаевич төһө да ити курдук харса суох тутуннар, дьаһалымсыйдар, дьиҥэр, кимнээҕэр «хоргус». Эрчимэн
Ким ол мин кыыспын бас билэн, миигиттэн, төрөппүт ийэтиттэн, ыйытыыта суох дьаһалымсыйа оҕуста? «ХС»

Еще переводы:

администрирование

администрирование (Русский → Якутский)

с. сүрүннээһин, дьаһалымсыйыы.

бардамсый

бардамсый (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Туох эмэ быстаҕынан туһанан киэмсий, киэбир (хол., балаһыанньаҕынан). ☉ Пользуясь случаем (напр., положением), проявлять наглость, нахальство, резкость
Күн бүгүн миниистиртэн эн көҥүл дьаһалымсыйыыгын бобор тэлэгирээмэ кэлиэҕэ. Ону туттаххына хайдах бардамсыйаргын көрүөхпүт. В. Яковлев
Тохтоо, бардамсыйыма, кооператив таһаҕаһын туормастыыр буоллаххына, мин эйигин кытта былаас аатыттан кэпсэтиэҕим. И. Никифоров
Балаҕаным иһигэр Баабыр хаанын хааннанан – Баргынньыктыыр эбиппин, Бардамсыйар эбиппин. К. Туйаарыскай. Тэҥн. бардамнаа

распоряжаться

распоряжаться (Русский → Якутский)

несов. 1. см. распорядиться; 2. чем (управлять, хозяйничать) дьаһай, дьаһалымсый; распоряжаться, как у себя дома бэйэҥ дьиэҕэр курдук дьаһалымсый.

командовать

командовать (Русский → Якутский)

несов. 1. (давать команду) командалаа, командата биэр; 2. чем (быть командиром) командалаа, командирдаа; командовать парадом парады командалаа; 3. кем-чем, над кем-чем и без доп., перен. разг. (распоряжаться) дьаһай, дьаһалымсый.

дьаһамсый

дьаһамсый (Якутский → Якутский)

көр дьаһалымсый
«Буолуохтаах буоллаҕына, тоҕо дьирэллэн тураҕыный? Көрдөөрүүй! - Тардыылаах [киһи аата] дьаһамсыйбыт. - Чэй, түргэнник». Софр. Данилов
Дьэ тоҥмут улар курдук хоноччу-өтөччү туттан, хааман-сиимэн атыллаҥнатан, хоҥор хаас курдук лоҥкуначчы саҥаран, дьаһамсыйан биэрээччи. Болот Боотур

лыхаҕар

лыхаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Лыхайбыт быһыылаах, санныгар олорбут курдук төбөлөөх, намыһах. ☉ Со слегка откинутой назад головой на короткой шее
Кыра лыхаҕар киһи.  Дьон ортотугар лыхаҕар моойдоох, хара бытыктаах, милииссийэ формата формалаах дьаһалымсыйбыт нуучча баар. Эрилик Эристиин
Үөһээ уоһугар убаҕас бытыктаах, лыхаҕар моой доох сонос, орто уҥуохтаах Яков Тордуохап …… тырыбыынаҕа таҕыста. В. Протодьяконов
ср. монг. лухгар ‘толстенький; грузный’

тойомсуй

тойомсуй (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ сэнээбиттии сыһыаннаһан дьаһалымсый. ☉ Относиться к кому-л. пренебрежительно, распоряжаться кем-л., вести себя как хозяин, начальник
[Баһылай:] Ол мин кыыспар кини эмиэ тоҕо тойомсуйда? А. Софронов
Дыгын диэн албан ааттаах, бүтүн саха норуотугар тойомсуйар киһи үөскээбит. Эрилик Эристиин
Начаалынньыгым батарыттан ааста. Өрүү тойомсуйар, күргүйдээн, көбүөлээн кэпсэтэр. «Кыым»

хаамп-сиимп

хаамп-сиимп (Якутский → Якутский)

туохт. Ыксаабыттыы туттан эрчимнээтик хаамп. ☉ Торопливо шагать, энергично вышагивать туда-сюда
Охонооһой кэргэнэ Араппыай, намыһах уҥуохтаах сытыы дьахтар хааман-сиимэн лаһыкыччытар. Амма Аччыгыйа
Хааман-сиимэн атыллаҥнатан, хоҥор хаас курдук лоҥкуначчы саҥаран, дьаһалымсыйан биэрээччи. Болот Боотур
Максим хааман-сиимэн сулугулдьуйан, көрөн-истэн эрилиҥнэтэн, кырдьык да, хотой курдук көрүҥнээҕэ. Н. Кондаков

ык-түүр

ык-түүр (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ наһаа ыххай, кыһарый, суоһурҕанан туран дьаһалымсый, тойорҕоо. ☉ Набрасываться на кого-л. с руганью, наседать, нападать
Кини муннукка кириспит аҕабыыттаах ойууну ыкта-түүрдэ. Амма Аччыгыйа
[Бадаайкын] биллэр гына уордайан, ыган-түүрэн барбакка хам-түм күөмэйин сонотор уонна үгэргиир этэ. Д. Таас
Билбэт дьонум бэстилиэттэрин остуол үрдүгэр уурталаан кэбистилэр уонна миигин, ыган-түүрэн, ыйыта-ыйыта, ыххайан бардылар. Р. Кулаковскай

тойомсук

тойомсук (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Тойомсуйарын сөбүлүүр, бардам. ☉ Властный, властолюбивый
    Сахаар тойомсук дьорҕоото мөлтөөн, дьонун ааттаһар. Амма Аччыгыйа
    Настаа эрэ — биэс уончалаах тойомсук киһи. Н. Габышев
    Баар буолаллар эбээт олус тойомсук, наһаа бэйэмсэх дьоннор. И. Никифоров
  2. аат суолт. Тойомсуйарын, дьаһалымсыйарын сөбүлүүр киһи. ☉ Человек, любящий властвовать, командовать, который мнит себя хозяином, начальником
    [Кэнтиикэп:] Хобуоччу, сирэй көрбөх, тойомсук, киһиргэс урукку даҕаны былааска баар этилэр, билигин даҕаны бааллар. Л. Попов
    Орджоникидзе тойомсуктары, тылынан кынаттанааччылары ончу тулуйбат. СОТА