сыһ., кэпс. Хойуухойуутук, мөчөкө-мөчөкө эбэтэр түүтэхтүүтэх. ☉ Густо, густыми комьями, хлопьями или пучками, охапками
Адьас холкутугар түһэн, биир кэм курдурҕаччы дайбаамахтыыр, ол аайы хойуу от бөчөх-бөчөх субуруччу тэлгэнэр. С. Никифоров

дайбаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Балаҕанныырап] адьас холкутугар түһэн, биир кэм курдурҕаччы дайбаамахтыыр, ол аайы хойуу от бөчөх-бөчөх субуруччу тэлгэнэр. С. Никифоров
[Дьон ортотугар] соломо сэлээппэни кэтэн баран Катавасов дайбаамахтаан иһэр эбит. Л. Толстой (тылб.)

үктэн диэнтэн тиэт
көрүҥ. Чигдитийбит хаарга сыарҕалаах ат курдурҕаччы үктэммэхтээн ааһар. Амма Аччыгыйа
Сыгынньах, хатыыга дьөлүтэ үктээн кэбиспит атаҕын төбөтүнэн үктэммэхтээтэ. А. Сыромятникова
Билигин даҕаны уол оҕолуу сэргэх хамсаныылаах, сааһыран эрэр киһи бэрт чэпчэкитик үктэммэхтээн сүүрэн элэстэнэн ааста. Хапсаҕай

туохт. Дэлби тэпсиллэн кытаат, чигди буол (хол., суол хаара). ☉ Быть утоптанным, затвердевшим (о дорожном снежном покрове)
Чигдитийбит хаарга сыарҕалаах ат курдурҕаччы үктэммэхтээн ааһар. Амма Аччыгыйа
Хаар чигдитийэн, киһи үктэннэҕинэ, кып-кыычырҕас. Н. Якутскай
Үүтээн таһа тэпсиллэн чигдитийбит. В. Протодьяконов

аат. Муус аннынан балыктааһыҥҥа ойбон алларар киһи. ☉ Человек, работающий пешней во время подледной ловли рыбы. Анньыыһыттар күөл атаҕар чугаһаатылар
□ Балтараалыы миэтэрэлээх халыҥ мууһу курдурҕаччы алларалларынан, суһалларынан сөхтөрөн бырааттыылар бастыҥ анньыыһыт аатын ылбыттара. «ХС»
Оҕонньоттор ойбон мууһун эһэр кэмнэригэр анньыыһыттар аҕылаабыттарын аһарына, тыын ыла түһэллэр. «Чолбон»

кэс I диэнтэн атын
туһ. Суола үрэх устатын тухары курдурҕаччы кэһиллэр кураанах кумах кубарыйан сытар. Амма Аччыгыйа
Куоһахха үктэннэҕинэ, суол бадараана сототун ортотунан кэһиллэр. Күннүк Уурастыырап
Өбүгэлэр суо-хаан үгэстэрэ кэһиллибэт. И. Гоголев
Былыр саҥардыы кыыран-кутуран сылдьаммын бу сиргэ киһи сототун синньигэһинэн кэһиллэр кыа-хааны көрбүтүм. Эрилик Эристиин
♦ Күн диэки күлүгэ кэһиллибэт (киһи) көр күн

аат. Туох эмэ барыла, бастакы торума. ☉ Контур, очертания; набросок, эскиз чего-л. (напр., проекта)
Хайдахтаах да уустук бырайыагы маҥнай толкуйдаан, холоон, ыараҥнатан көрөн баран, бырайыак сүрүн оҥкулун начаас «курдурҕаччы» оҥорон кэбиһэр. Н. Лугинов
Үөрэнээччи [өйтөн] суруйуон иннинэ тиэмэни, сүрүн санааны арыйар боппуруостары туруорунуохтаах, былаан оҥкулун оҥостуохтаах. СОТТҮө

даҕ. Кытаанах, кыайан имийбэт буола (тоҥ). ☉ Крепко (мёрзнуть)
Торбос ыстаана, ынах этэрбэһэ тордоччу тоҥмуттар быһыылаах. Суорун Омоллоон
Тордоччу тоҥор торбос ыстааннаах …… оскуолабар диэри хас да биэрэстэни күннэтэ ахсын кэлэн-баран биэрэрим! Е. Неймохов
Варя тордоччу бөһүйэ охсубут тэлгэһэ хаарын курдурҕаччы кэһэн чугаһаан иһэн, тэйиччи тохтоон турбута. «Чолбон»

аат. Эрбээтэххэ тахсар мас бытархай кыырпахтара. ☉ Опилки; труха
Холкуостаахтар хайытыы эрбиинэн бэрэбинэни эрбииллэр, мастарын көөбүлэ туораах бурдук курдук тохтор. Амма Аччыгыйа
«Дружба» эрбии дыпдырылас сыттаах араҕастыйар сырдык көөбүлү ыһан тибиирдэ. П. Аввакумов
△ Устуруустаатахха эриллэн тахсар чап-чараас мас араҥата. ☉ Тонкий узкий слой дерева, срезанный рубанком, стружка
Бэйэҥ өйдөө, элбэх маһы устуруустаатахха, элбэх көөбүл тахсар буолбат дуо? Н. Лугинов. Устуруус …… көөбүллэрэ хаар курдук курдурҕаччы кэһиллэллэр. А. Федоров

I
дьүһ. туохт. Кылгас, кыра атахтаргынан симэ соҕус хардыылаан хаамп (кыра уҥуохтаах киһини, оҕону этэргэ). ☉ Идти мелкими шагами на коротких, маленьких ножках (о человеке маленького роста или ребёнке)
Лаарапка: «Бу киһи эмиэ тоҕо чоочойон тиийэн кэллэ?» — диэн көҥөс санаа кылам гынна. Э. Соколов
II
аат. Иһирдьэ-таһырдьа кэтиллэр үксүгэр ынах тириититтэн тигиллэр боростуой этэрбэс; оҕо этэрбэһэ. ☉ Простые торбаса, сшитые из коровьей шкуры; детские торбаса
Кураанах хаары Курдурҕаччы кэһэн, Тоҥ хаар устун Чоочой этэрбэһэ Чоочугуруу испитэ. А. Софронов
Мотуруона оһоҕун уотун сырдыгар уолун чоочойун абырахтаан тордурҕата олорбута. Күннүк Уурсатыырап. — Бу атаҕын таҥаһа туох диэн ааттанарый? — Чоочой этэрбэс. Ынах тириититтэн тигиллэр. «К»