Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыһарыйыы

кыһарый диэнтэн хай
аата. Кыһын бары кыһарыйыыта ааһан, бары-барыта тутааччылар кыайыыларынан …… бүппүтэ диир алҕас. В. Яковлев
— Туох баар күүспүнэн эрдэбин ээ, мантан ордук хайдах эрдиэмий? — Бурхалей мээлэ ньүдьү-балай кыһарыйыыга ынчыктыы-ынчыктыы хардарда. Эрилик Эристиин
Хаар чараас буолара куһаҕан, тымныы күүскэ түһүөҕэ, сылгыга ордук кыһарыйыыны аҕалыаҕа. «ХС»

кыһарый

туохт.
1. Кими эмэ тугунан эмэ туһанан олуй; тугу эмэ оҥорорго күһэй. Настаивать на чем-л., вынуждать под тем или иным предлогом кого-л. делать что-л.; принуждать кого-л. к чему-л.
Түмэн бараан Түүн ийэлэрэ Хараҥанан хаайан, Сытарынан кыһарыйан, Утуйарынан олуйан [кэлбит]. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Хабырыыс] Икки атахтаах адьырҕалар Сата Байбалы тугунан кыһарыйан көмүс кистэлин этитэллэрин хайдах эмэ гынан мэһэйдиэхтээх. И. Гоголев
Аҕам Мырбас Өндөрөй уолугар эргэ таҕыс диэн сүрдээхтик даҕаны кыһарыйар буолла. А. Сыромятникова
2. Туох эмэ аттынан олус чугас, таарыйан аас. Проходить мимо чего-л., вплотную касаясь
[Сэмэн] өттүгүн уҥуоҕун портсигар муннугунан кыһарыйан, хаан оҕуолуор диэри күөх баламах гына охсубут. Н. Якутскай
Өрүс уута …… биэрэги кыһарыйан ааһарыгар санаа ылбат модун дьулуур күүһэ эбиллэр. Н. Лугинов
Таастар бэйэ-бэйэлэрин кытта охсуллаллар, биэрэги кыһарыйаллар. МЛФ АҮө

кыһарый-хабырый

туохт. Улахан кыһалҕаҕа киллэр. Причинять много бед, создавать проблемы, трудности
Кыыдааннаах кыһын үгүс ыаллар балааккаларга симсэн олорбуттара. Кыһарыйан-хабырыйан кыһалҕалаах да кыһын ааһаахтаабыта. С. Руфов

Якутский → Русский

кыһарый-хабырый=

см. кыһарый =.

кыһарый=

1) притеснять, стеснять; харчынан кыһарый = стеснить в средствах; 2) вынуждать, принуждать к чему-л., настаивать на чём-л.; барарга кыһарый = вынудить уйти.


Еще переводы:

понуждение

понуждение (Русский → Якутский)

с. күһэйии, кыһайыы, кыһарыйыы.

притеснение

притеснение (Русский → Якутский)

с. кыһарыйыы, күөмчүлээһин, баттааһын,

шантаж

шантаж (Русский → Якутский)

м. шантаж, куттааһын (тугунан эмэ куттаан кыһарыйыы).

гонение

гонение (Русский → Якутский)

с. сойуолааһын, эккирэтии, кыһарыйыы; подвергнуть гонениям сойуолааһыҥҥа түбэһиннэр, сойуолаа.

стеснение

стеснение (Русский → Якутский)

с. 1. стеснения мн. (ограничения в чём-л.) кыһарыйыы, хаайыы; 2. (затруднённость дыхания) тыын ыгыллыыта; 3. (нерешительность) кыбыстыы, симиттии.

давление

давление (Русский → Якутский)

с. 1. баттааһын, ыгыы, ыга тутуу; атмосферное давление атмосфера баттааһына; кровяное давление физиол. хаан баттааһына; 2. перен. кыһарыйыы, күһэйии; оказывать давление кыһарый, күһэй; под давлением чего-л. туох эмэ кыһарыйан, күһэйэн.

күөмчү

күөмчү (Якутский → Якутский)

аат. Кими эмэ кыһарыйыы, атаҕастааһын. Притеснение кого-л., ограничение чьей-л. свободы
Күөмчү көҕүрүүрүгэр, Көҥүл көстүүтүгэр Күүскүт тиийэринэн Көмөлөһүҥ! А. Софронов
Тулаайахтар барахсаттар Эрэй, күөмчү эгэлгэтин Тулуйарга тиийээхтииллэр. Күннүк Уурастыырап
Күн анныгар күөмчү көтүллэн Көҥүл үйэтэ үүнүө. «ХС»

баттал

баттал (Якутский → Якутский)

аат. Кими эмэ кыһарыйыы, быраабын сарбыйыы, оҥорбут уйгутун апчарыйыы. Притеснение, угнетение, эксплуатация кого-л.
Тибиилээхтиһиктээх күннэргэ Тибийэн-табыйан тураммыт Баай дьон батталын барыахпыт, Барбах дьоннор барҕарыахпыт. П. Ойуунускай
Баайдар хараҥа батталларыттан, хааннаах хабалаларыттан биһиги-ни быыһыыллар. Амма Аччыгыйа
Дьиҥнээх саҥа олох, көҥүл олох кэлбитэ – сэбиэскэй былаас кыайбыта, кыра-хара дьоннор баай батталыттан босхоломмуттара. А. Бэрияк

итириксит

итириксит (Якутский → Якутский)

аат. Арыгыны элбэхтик иһэр киһи; арыгылаан элбэхтик айдаарар, дьону аймыыр киһи. Тот, кто много пьет спиртного (обычно со скандалом), пьяница
[Эмээхсин] Иитэраһатар соҕотоҕун сүтэрэн, Иэдээҥҥэ кииртэ эбитэ дуу, Итириксит уолланан Эрэйгэ баарта эбитэ дуу? Л. Попов
Оттон бөрө улуйарын ааптар: «...итирик дьон суланан эрэллэригэр маарынныыр, хайдах эрэ киһи кутунсүрүн тэһииргэтэр» диэн бэргэн, сибиэһэй тэҥнэбили туттан киһи үчүгэй өттүн сүтэрэр итириксити саралыыр. ФЕВ УТУ
Үлэ дьиссипилиинэтин кэһээччилэргэ, итирикситтэргэ үлэҕэ ээлдээл сыһыаннаһааччыларга моральнай кыһарыйыы миэрэлэрэ эмиэ аҕыйаҕа суохтар. «Кыым»

олурҕа

олурҕа (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туох эмэ кыһарыйыыта, олуйуута. Затруднительное положение, препятствие, помеха
    Буолаахтаамына, сут-кураан да олурҕата улахан буоллаҕа. М. Доҕордуурап
  3. даҕ. Толоос, сүөргү. Странный, неудобный
    Таптыыр ийэ, быраат, оҕо туһунан үөрүүнү-хомолтону бииргэ олорор киһиэхэ тэнитэн кэпсиир ардыгар, хайдах эрэ олурҕаҕа дылы буолуон сөп эбээт. Амма Аччыгыйа
    Син биир хара диэн ааттыахха, Санаабар, сыыһа, олурҕа. Баал Хабырыыс