даҕ. Муохха майгынныыр, муох курдук. ☉ Как мох, подобный мху, мшистый
Оҕолор оонньуулларыгар анаан тэлгэппит көбүөрдүү күөгэҥнэс, муохтуҥу кырыс. Далан

даҕ. Киһи сатаан хаампат, үрдүк, адаархай (хол., дулҕа туһунан). ☉ Заросшая труднопроходимым кочкарником (местность)
Бу киэҥ толооннор күөгэҥнэс кута бадарааннарын илим хараҕын курдук хорон, куурдан, адарҕана дулҕаларын солоон, дэхсилээн үчүгэй оту ыһар буоллар, атын уйгу-быйаҥ ходуһалар тахсыа этилэр. Күндэ

сыһ. Көбүөр курдук, тэниччи. ☉ Подобно ковру
Оҕолор оонньуулларыгар анаан тэлгэппит көбүөрдүү күөгэҥнэс, муохтуҥу кырыс. Далан
Тэлгэһэ эҥин дьикти сибэккинэн көбүөрдүү симэммит. С. Васильев
Эһэ, таарбаҕан, дьабарааскы, уу күтэрин уонна чыс тириитэ тэниччи биитэр көбүөрдүү тиириллэр. Булчуттарга к.

сыһ. Кута курдук. ☉ Зыбко, как трясина
Эмээхсин куталыы күөгэҥнэс түөһүгэр уолу тумнары харбаан ылла да, икки чанчыгын үргээбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
[Дьулустаан] санаата үлтү күөрчэхтэнэргэ, олорор сирэ уотунан хаарыйарга, турар сирэ куталыы кутаҥныырга дылы гынар. Э. Соколов

куур диэнтэн дьаһ
туһ. Бу киэҥ толооннор күөгэҥнэс кута бадарааннарын куурдан, …… үчүгэй оту ыһар буоллаллар, атын уйгу-быйаҥ ходуһалар тахсыа этилэр. Күндэ
Оҕонньор Сүөдэр диэки атыҥыраабыттыы көрөкөрө, саахтаҕа кэтэр таҥаһын устан, уотугар куурда уурталыыр. Н. Якутскай

даҕ. Тус-туһунан лоскуйдаммыт, быстах-быстах кыра. ☉ Представленный отдельными лоскутами, клочками, обрывочный
Лоскуй-лоскуй былыттар. Лоскуй-лоскуй ыһыы сирдэрэ.  Биһиги көбүөр курдук күөгэҥнэс муох кырыстаах лоскуй-лоскуй хойуу сэппэрээктэр быыстарынан, куустуһан баран, хаамсан иһэбит. Далан
Мастар быыстарынан Лоскуй-лоскуй оҕу руоттар элэҥнэстилэр. Н. Якутскай
Лоскуй-лоскуй кум ааҕылары ин ниг эр уурда, харандааһын таһаарда. Т. Сметанин

аат. Сиртэн быгаат үгүс салааларынан сүүмэхтэнэн үүнэр намыһах умнастаах мас үүнээйи. ☉ Кустарник
Сэппэрээк быыһыгар мэччийэ сылдьыбыт туртастар онтон өлөрдүү үргэн куоппуттар. Амма Аччыгыйа
Биһиги көбүөр курдук күөгэҥнэс муох кырыстаах лоскуй-лоскуй хойуу сэппэрээктэр быыстарынан куустуһан баран хаамсан иһэбит. Далан
Сотору хордоҕой бүтэн, намтаан, сэппэрээгинэн, уулаах отон угунан саба үүммүт лиҥкир тиит ойуур кэлиэ. Софр. Данилов
ср. эвенк. супирээг ‘кустарник; заросль шиповника’

сыһ. Көпсөркөй, сымнаҕас, күөгэҥнэс туохха эмэ чопчу, көстөр-көстүбэт гына эбэтэр тимирчи (түс, сыт, олор). ☉ Ловко, аккуратно вдавшись, погрузившись глубоко (упасть, сидеть, уместиться в чем-л. мягком, рыхлом)
Лаборатория иһигэр төгүрүк остуол тула кириэһилэҕэ дьобуччу түһэн үс киһи сэһэргэһэ олороллор. Г. Угаров
Оҕо биһигэ диэни Даарыйа манна эрэ өйдөөн көрдө. Маһы түөрт муннуктуу баайталаан баран, куул таҥаһын бүтэй гына кудаччы истээбиттэр, саҥа киһи онно дьобуччу түһэн сытар. У. Нуолур
Сүгэ киһи илиититтэн мүччү көтөн, ыраах кыырайан, хаарга дьобуччу түһэн хаалбыта. Кустук

аат.
1. эргэр. Олбох, тэлгэх буолар туох эмэ (хол., талах, от, муох). ☉ Подстилка, служащая для сидения (из ветвей, сена, мха)
Бэртээхэй отуу таҕыста. Талах дэпсэ кинилэргэ сымнаҕас бэриинэни солбуйда. И. Гоголев
Ньырбачаан ытаан сыҥыргыы түһэн баран, от дэпсэтигэр умса түстэ, намчы санна дьигиҥнии сытта. Далан
Сонос тииккэ көхсүнэн өйөнөн, хойуу отон уга уорҕалаах күөгэҥнэс муох дэпсэҕэ олоро түһэр. Хомуһун хостуур. М. Ефимов
2. Ыҥыыр үрдүнэн ууруллар сукуна эбэтэр тирии бүрүө. ☉ Покрывало на седло (из сукна или меха)
«Дьэ оччоҕо омурҕаҥҥа үүттэ тутан олор. Эллэй киириитигэр», - диэн эмээхсин харалаах таас тэллэҕи, тиэрэ дэпсэни тэлгээн баран, оҕонньору онно олордор
Саха фольк. Оҕуруо дьаҕыл тэһииниттэн Олуйа тутан баран, Оһуордаахый дэпсэҕэ Олорболоон иһээхтиир Уоллууруктуур оҕобун Одуулардыы түстүм. С. Зверев
◊ Диэрэ дэпсэ фольк. - ытыктыыр киһилэрин олордор олбох. ☉ Подстилка для сидения почетных, уважаемых людей
Күтүөттэрин тэһиин тутаннар, дьиэл аһаннар диэрэ дэпсэ үрдүгэр олоттулар. ПЭК ОНЛЯ I
Бастыҥ олох үрүҥ эһэ тириитэ, ортоку олох хара эһэ тириитэ, атах олох сур бөрө тириитэ сабыылаахтар. Кинилэр анныларыгар баттахтаах маҥан сылгы тириитэ диэрэ дэпсэлэр. Суорун Омоллоон. Тэҥн. албара, кычым

даҕ.
1. Кими, тугу эрэ илиитигэр ылбыт, көтөхпүт. ☉ Взявший кого-что-л. на руки, обхвативший руками кого-что-л. (напр., ребенка, охапку дров)
Кырыа хаар кыбыныылаах, Көмүрүө хаар көтөҕүүлээх — Күтүр дьыл кэлэр бэлиэтэ. Саха нар. ыр. II
Бухатыыр киһиэхэ сөптөөх үҥүү-батас, куйах, сүллүгэс көтөҕүүлээх уустары кытта …… отчут-масчыт дьон киирэн кэлэллэр. Суорун Омоллоон
Көмүс түүлээх Көтөҕүүлээх Көнөн-күннээн, Дьиэҕэр төннөөр. Эллэй
Ыстапаан хараҕар сототун ортотунан күөх сиидэс ырбаахылаах, …… оҕо көтөҕүүлээх Маайатын кэрэ мөссүөнэ көстөн, өйүгэр-санаатыгар арахпаттык хатанан хаалла. Д. Токоосоп
2. Сымнаҕас, күөгэҥнэс буолбут, үллүбүт (хол., килиэп, тиэстэ). ☉ Пышный, сдобный (напр., хлеб, тесто)
Үллэр доруоһалаах, көтөҕүүлээх ас аһаныаҕа. П. Ойуунускай
Аны бу сыттаҕына, сор болдьохтоох диэбиккэ дылы, үһүс күнүгэр [Маня] иэдэһэ көтөҕүүлээх килиэптии бэллэччи иһэн таҕыста. Н. Габышев
Киэһэ симиэнэ кэнниттэн, Ефросинья эригэр көтөҕүүлээх алаадьы астаабыта уонна олус далбардаан аһаппыта-сиэппитэ. Г. Николаева (тылб.)
3. көсп. Санааны көтөҕөр, үөрүүлээх. ☉ Приподнятый, радостный, вдохновляющий (напр., о песне)
Көй салгын солотуу нуолур хотоҕойдоохторо көй муора салгыны көтөҕүүлээх тойуктарынан толороллор. Суорун Омоллоон
Салгын ырааһа, сөрүүнэ, от-мас өҥүн дьүһүнэ кэрэтэ, уһуктубут көтөр-сүүрэр саҥата, чыычаах ырыата — барыта олус үчүгэй, чэбдик, көтөҕүүлээх этэ. Н. Габышев