и. д. от сураҕыр =.
Якутский → Русский
сураҕырыы
сураҕыр=
прославляться, приобретать известность; кини харса суоҕунан сура-ҕырбыта он прославился своей храбростью; ср. аатыр =.
Якутский → Якутский
сураҕырыы
сураҕыр 2 диэнтэн хай
аата. Холобурга сылдьыы — сураҕырыыга айан. А-ИНА ДьБО
аатыр-сураҕыр
туохт. Олус киэҥник билин, улаханнык аатыр (үксүгэр сирэйинэн биллибэккэ-көстүбэккэ). ☉ Получать широкую известность, популярность (обычно заочно)
Манчаары оҕо атаҕын быһыйа, илиитин күүһэ онноманна хас ыһыах, уруу уонна муҥхалааһын буоллаҕын аайы биллэн, улам-улам аатыран-сураҕыран барбыт. МНН
Итиччэ үлүгэр аатырыах-сураҕырыах киһини кытта биһиги киһибит тэҥҥэ эрийсибитэ саныахха да үчүгэй. ВВТТ. Бааһынай кыыһа [Жанна д’Арк] наһаа аатырбытын-сураҕырбытын үтүө феодаллар ордугургуу санаабыттара. АЕВ ОҮИ
сураҕыр
туохт.
1. Сурах буолан иһилин, тарҕан (туох эмэ сонун, кэпсээн туһунан). ☉ Распространяться из уст в уста, разноситься как молва
Били куораттан тахсан иһэр диэн өртөн сураҕырбыт, кэтэһиннэрбит ыспыраабынньык тойон бэйэтинэн бу айгыстан тиийэн кэлбитэ. Н. Заболоцкай
Егор Егоров эмиэ [Донбасс] эргин баар, үчүгэйдик олорор, алгыс курдук үлэлиир сураҕырар. С. Федотов
Артыалы, холкуоһу тэрийиигэ Атыттары ыҥырар сураҕырдылар. С. Васильев
2. Тугунан эмэ билин-көһүн, аатыр. ☉ Стать известным, прославиться, прослыть кем-чем-л.
Мырдыс ойуун бүтүн улуус үрдүнэн сураҕырар ойуун. А. Бэрияк
Биригээдэ өр-өтөр буолбакка туйгун үлэтинэн, дьиссипилиинэтинэн сураҕырбыта. И. Данилов
Ой-бэс өр үйэлэргэ тулаайахсыйан уонна «абааһылаах» уҥуохтарынан сураҕыран турбута. Дьүөгэ Ааныстыырап
Коля кинини көрөн баран: «Били сураҕырар сидьиҥ киһилэрэ ити буоллаҕа», — дии санаабыта. Эрилик Эристиин
♦ (Аҥаардастыы аатыр) соҕотохтуу сураҕыр — дьону эрэ барытын баһыйа, тэҥнээҕэ суох буола аатыр, сураҕыр. ☉ Выделяться, отличаться от других особой известностью, славой
Арҕаа эҥээргэ баайынан, атамаанынан аҥаардастыы аатырар, соҕотохтуу сураҕырар. Саха фольк. Бичик Сэмэн аҥаардастыы аатырар, соҕотохтуу сураҕырар баҕата тулутумуна Манчаарыны көрсө Бордоҥ улууһугар бара сылдьарга быһаарынар. Н. Якутскай
1933 сылтан Дьокуускайга да, чугастааҕы да оройуоннарга тустан чиэппэр күүстээх Бычырдаан соҕотохтуу сураҕырбыта. Хапсаҕай. Суон сураҕыр — киэҥник, дарбааннаахтык аатыр, билин. ☉ Иметь громкую славу, приобретать широкую известность
Хайҕал, таптал наҕараадата Хас да сылларга аҕыраабата. Суолгун буллуҥ, баараҕадыйдыҥ, Сойууска тиийэ суон сураҕырдыҥ! Болот Боотур
«Дьэ, ол кэннэ албан аатыр, суон сураҕыр, уһун эрэйдээх!» — диэн Баай Бүөтүр үөҕэн киирэн барда. В. Чиряев
Еще переводы: