Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түннүктэн

түннүктээ диэнтэн бэй., атын
туһ. Ампаардара маҥан кырааскалаах араамалаах түннүктэнэн дьэргэйдэ. С. Окоёмов

түннүк

аат. Тутуу, дьиэ эркинигэр (сороҕор үрдүгэр даҕаны) сырдык киирэр аһаҕаһа уонна онуоха сабыы буолар оҥоһук. Окно
Кыараҕас муус түннүктэр онон-манан күдэн туманынан үрэ тураллар. Күндэ
Уһуктан кэлбитэ — балаҕан кыракый түннүктэринэн күн уота чаҕылыччы тыкпыт. С. Никифоров
Землянка түннүгэр сыылан тиийэн, икки кыранаат холбуу баайыллыбытын бырахтым. Т. Сметанин
Сир түннүгэ көр сир II
Силип кырдьаҕас — аҕыс уончатыгар чугаһаабыт, өйдөөх тыллаах, былыргыны-аныгыны ырыҥалаабыт сир түннүгэ аатырбыт киһи. В. Яковлев
Дьэ, сир түннүгэ кырдьаҕас, былыргыны-аныгыны олорчутун биэс тарбаҕыныы билэр. Р. Баҕатаайыскай. Түннүк оҕото эргэр. — былыр: туора ыал таһыгар мээнэ быраҕыллыбыт оҕо. В старину: ребёнок, подкинутый новорождённым, подкидыш
Чэ, бар, сэбиэккэ илдьэн оҕоҕун биэр, баҕар түннүк оҕото буолуо. С. Ефремов
Түннүк тааһа — түннүккэ олордуллар (олордуллубут) таас. Стекло для окон
Оскуола тутуутугар испиэскэ, сиипэр, түннүк тааһа, кырааска Чурапчыттан аҕалыллыахтаах. БГП Дь-ТСК. Ааны, түннүк тааһын, холуодалары итии суодалаах уунан сууйар ордук. РВА ДьЫКБ
ср. др.-тюрк., тюрк. түҥнүк, түҥлүк ‘отверстие для дыма, проём (для освещения, для дыма и т. п.)’

түннүк-үөлэс

аат., кэпс. Дьиэҕэ сырдык киириэх аһаҕастара бары (түннүктэрэ, аана). Все проёмы в доме (окна, двери)
Ойууннар кыырар аан хосторун түннүгүн-үөлэһин саптардылар, оһох уотун бүрүйтэрдилэр. Н. Якутскай
Нэһилиэк сугулаанын таһыгар түннүгэ-үөлэһэ суох, аһаҕас турар ампаар дьиэ баара. А. Бэрияк
Дьахтар Сүөдэри чуулаан курдук, түннүгэүөлэһэ суох кыракый хоско киллэрэр. «ХС»

Якутский → Русский

түннүк

окно || оконный; дьиэ түннүгэ окно дома; түннүк тааһа оконное стекло; түннүк араамата оконные рамы # түннүк оҕото разг. подкидыш; сир түннүгэ (киһи ) шутл. ходячая энциклопедия (букв. окно земли).

Якутский → Английский

түннүк

n. window


Еще переводы:

хаһыытаһыы

хаһыытаһыы (Якутский → Якутский)

хаһыытас диэнтэн хай
аата. Хаһыытаһыы тохтуурун кытта кыыс көхсүн этиппэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Дьиэ таһыгар түннүктэн түннүккэ сырса сылдьар уолаттар хаһыытаһыылара кинилэри ордук чаҕытта. Эрилик Эристиин

өндөлдьүй

өндөлдьүй (Якутский → Якутский)

өндөй диэнтэн арыт
көстүү. Үс үүт бүтэй үрдүнэн Илин күөнэ өндөлдьүйэн көстөр Үүт кэрэ ат. А-ИМН ОЫЭБЫ
Никодим аҕабыыт хамсыа суох тура дьуоҕарбыт сириттэн уларыйан, түннүктэн түннүккэ өндөлдьүйэн көрө-көрө, хаама сылдьыбыта. Эрилик Эристиин

аҥатахтаа

аҥатахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Доруобуйаҕынан мөлтөө-ахсаа, сыта мээрик буол. Недомогать, впадать в вялое, сонливое состояние
Икки түүн адьас утуйбатым. Ыарыһах киһи ардахтан аҥатахтаатым. Н. Абыйчанин
Унаар маҥан күн Уҥа түннүктэн Уларыйан эрдэҕинэ уһугунна, Аламай маҥан күн Арҕаалыар диэри аҥатахтаата. Өксөкүлээх Өлөксөй

күлүмэн

күлүмэн (Якутский → Якутский)

аат. Киһи-сүөһү этин сытыытык быһа ытыран хаанын уулуур, тигээйигэ маарынныыр кынаттаах үөн. Слепень
Сайыҥҥы куйаастан, күлүмэнтэн сылгы, ынах сүөһү манна сөрүүкүү киирэр, мунньустар эбит, — өтөх иһигэр эргэ кии толору. Н. Якутскай
Дьөгүөссэ баран ороҥҥо тобуктаан туран, түннүктэн күлүмэни тутан ыла-ыла, кулгааҕар дыыгынатар. Күндэ
Быйыл бырдах наһаа хараамнаан түстэ, күлүмэн кытта элбээтэ. В. Протодьяконов
ср. эвенк. күмикээн ‘насекомое, букашка; жужелица’

мэлэс гын

мэлэс гын (Якутский → Якутский)

мэлэй диэнтэн көстө түһүү. Урукку курдук биир чараас ааны астыҥ да бу мэлэс гына түспэккин. Н. Лугинов
Петя уолчаан түннүктэн Мичээрдээбит сирэйэ мэлэс гынан көһүннэ. Р. Баҕатаайыскай. Ол икки ардыгар тордох аанынан Мэнчэйбээт сирэйэ мэлэс гына түстэ. С. К у р и л о в (тылб.)

сылабаар

сылабаар (Якутский → Якутский)

аат. Уу оргутарга туттуллар (мас, чох умайар турбалаах) кырааннаах, култаҕар быһыылаах тимир иһит. Самовар
Чэй иһиитэ бүтэн, эмээхсин остуолтан сылабаарын илдьээри икки кулгааҕыттан харбаан баран, эмиэ өрө хабылла түстэ. Амма Аччыгыйа
Аһыыр хос остуолун үрдүгэр алтан сылабаар оргуйан ыһыахтана турар. Н. Якутскай
Сааскы ылааҥыран эрэр күн уота дуйдаах буолускай сылабаарга бастыҥ түннүктэн тыган, күлүмнүүр өҥүнэн күндү ыалдьыттары күлүктэрин көрдөрдө. Эрилик Эристиин

вылетать

вылетать (Русский → Якутский)

несов., вылететь сов. 1. көтөн таҕыс, көт; птица вылетела из гнезда көтер уйатыттан көтөн таҕыста; самолёт вылетел утром самолёт сарсыарда көппүт; 2. прям., перен. разг. (выпасть) түһэн хаал, түс, эһиллэн хаал; листок вылетел из книги кинигэттэн лиис түһэн хаалбыт; я вылетел из седла мин ыҥыыртан эһиллэн хааллым; стёкла вылетели из окон түннүктэн таастара тү-һүтэлээбиттэр; 3. перен. (стремительно выбежать, выехать) ойон таҕыс, көтүтэн таҕыс; # вылететь из головы өйтөн көт, умнуллан хаал.

отвести

отвести (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что илт, тириэрт; отвести детей в детский сад оҕолору оҕо садыгар илт; 2. кого-что от кого-чего (увести) тэйиччи илт, тэйит; отвести от окна түннүктэн тэйиччи илт; 3. что (направить в сторону) халбарыт, (туоратан) ыыт, аһар; отвести реку өрүһу сүнньүттэн туоратан ыыт; отвести удар охсууну халбарыт; 4. кого-что, перен. (отклонить) халбарыт, туорат, утар; отвести обвинение буруйдааһыны халбарыт; отвести кандидатуру кандидатураны туорат; 5. что (землю, помещение) биэр, анаа; отвести участок под опытную станцию опытнай станцияҕа сирдэ анаа; # отвести глаза хараҕы баай.

кырыатаа

кырыатаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кырыаны кыһый, сот (хол., былыр муус түннүктэн). Счищать иней, лед с чего-л. (напр., в старину с ледяного окна)
Балаҕанын сиппийэн, Түннүктэри кырыатаан, Баар үлэтин үмүрүтэн, Түбүгүрэн бүтэн баран, Сылаабаһыт сылдьыа диэн, Сылабаарын туруорбута. Күннүк Уурастыырап
Түннүктэрин барытын кырыатаан, чэгиэн муустарыгар тириэрдэ дьэҥкэрдэн кэбиспит. Н. Заболоцкай
Түннүгү кырыатыы иликтэр, онон Лыахчаана куттанар. В. Иванов
2. Кыһын сылгы кырыатын кырыаччынан тарбаан ыраастаа. Счищать скребницей иней с шерсти лошади
Хаста да кичэйэн кырыатаабыта да, ат барахсан ис-иһиттэн итийбитэ-кутуйбута бэрдиттэн буолуо, сотору эмиэ кырыаран туртайан кэлэрэ. Н. Лугинов
Дмитрий атын уулатан аҕалаат, мууска сытар чохордону ылан иһэҕин тоҕута сыста, тиистээх кымньыынан кыһанан-мүһэнэн кырыатаата. Н. Апросимов
Афанасий сыарҕаттан Үрүҥ көмүс тиистээх кымньыыны ылан аты кырыатаата. М. Доҕордуурап
Бастаан тиҥэһэни, тимир кырыаччынан кырыатыыллар. «Кыым»

боруҥуй

боруҥуй (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Барбах болоорон эрэ сырдыыр, сырдык-хараҥа ыккардынан. Сумеречный, полутемный, мутный (свет)
    Таһырдьа халлаан боруҥуй, тыал өссө күүһүрбүт. С. Васильев
    Боруҥуй да түүннэр түстүлэр... Эллэй
    Чаҕылҕан халыҥ былыкка эҥин араас токуркай уот сурааһыннары хайыта суруйталаан кэбистэ, халлаан боруҥуй өҥө хас эмэ сиринэн дьэллэс гына түһүтэлиир. Н. Заболоцкай
    Өйдөөн көрбүттэрэ, дьиэ боруҥуй соҕус муннугар дьоннор булумахтаһаллар. Софр. Данилов
  3. кэпс. Үрүҥ да, хара да буолбатах, болоорхой дьүһүннээх. Ни белый, ни черный, темноватый, мутный (о цвете)
    Прокопий дьүһүнэ көстүбэт гына испиэскэ буолбут киирсэбэй саппыкылаах …… боруҥуй киэпкэлээх — кирилиэһинэн түһэн истэ. В. Протодьяконов
    Килэгир муос куондардаах, Килбэчигэс хортуустаах, Богуоннардаах, көмүстээх, Боруҥуй күөх киистэлээх Петя уолчаан түннүктэн Мичээрдээбит сирэйэ Мэлэс гынан көһүннэ. Р. Баҕатаайыскай
    Муус маҥан ырбаахыта Боруҥуйкаан өҥнөммүт, Хара баархат бүрүүкэтэ Күрэҥ көппөх көрүҥнэммит. С. Данилов
    2
    аат суолт., көр борук-сорук. Киэһэ боруҥуй буолуутун саҕана, саҥа ыстаансыйа дэриэбинэҕэ уоту биэрэн, бары дьиэлэр түннүктэрэ соҕотохто күндэлэстии түспүттэрэ. Д. Таас
    Сарсыарда боруҥуйга туран табаларын хомуйа бараллар. Амма Аччыгыйа
    Бэҕэһээ боруҥуйга таҥара дьиэтигэр аанньа көрбөтөҕүм. А. Софронов